باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهره شعبانی - در حالی که جهان در تاریخ 13 سپتامبر روز جهانی غار‌ها و دنیای زیرزمینی را گرامی می‌دارد، غار کهک در استان قم به عنوان یکی از منحصربه‌فردترین و قدیمی‌ترین غار‌های آهکی ایران، همچنان گنجینه‌ای ناشناخته و کم‌بهره از زیرساخت‌های گردشگری باقی مانده است.

غار کهک با طول حدود ۳۵۰ متر از تعدادی سکوی بزرگ متوالی تشکیل شده که هر کدام با پرتگاهی ۱۰ تا ۲۰ متری از یکدیگر جدا می‌شوند. این پرتگاه‌ها در زمان‌های بسیار دور در اثر ریزش عظیمی در داخل غار به وجود آمده‌اند و غار فاقد دالان یا دهلیز فرعی است.

بلندی برخی از ستون‌های آهکی این غار به حدود ۱۴ متر می‌رسد که آن را در زمره بلندترین ستون‌های غار‌های آهکی ایران قرار می‌دهد. در انتهای مسیر ۲۵۰ متری، تالار غار به پایان رسیده و گودالی از آب زلال در دخمه‌ای پوشیده از چکنده‌های مرمرین و بلورین دیده می‌شود. این گودال عمیق‌ترین نقطه غار است و ۸۰ متر پایین‌تر از دهانه آن قرار دارد.

غار کهک از نظر وسعت در رده غار‌های متوسط ایران جای می‌گیرد، اما به دلیل برخورداری از غارسنگ‌های عجیب، پرتگاه‌های فراوان، آبشارسنگ‌های بلند و چکیده‌های رنگارنگ و عظیم‌الجثه، یکی از منحصربه‌فردترین و قدیمی‌ترین غار‌های زایش‌یافته کشور محسوب می‌شود.

دهانه این غار در ارتفاع ۱۹۵۰ متری از سطح دریا و بالای دیواره‌ای به ارتفاع ۸ متر قرار دارد که ورود به آن نیازمند استفاده از طناب و تجهیزات غارنوردی است. دمای درون غار در طول سال کمابیش ثابت و میان ۱۳ تا ۱۷ درجه سانتی‌گراد است.

جاذبه‌ای در دل کویر

آنچه غار کهک را از دیگر غار‌های ایران متمایز می‌کند، موقعیت آن در دل منطقه‌ای کویری است. روستای کهک که در ۳۰ کیلومتری جنوب قم و در منطقه‌ای کوهپایه‌ای واقع شده، علاوه بر این غار عجیب، خانه قدیمی ملاصدرا (فیلسوف نامدار ایرانی) را نیز در خود جای داده است. بافت سنتی روستا‌ها و آب‌وهوای مطبوع در فصول معتدل سال، این منطقه را به مقصدی ایده آل برای علاقه‌مندان به طبیعت‌گردی و ژئوتوریسم تبدیل کرده است.

چالش‌های پیش رو

بسیاری از جاذبه‌های منطقه کهک هنوز برای عموم مردم ناشناخته باقی مانده و فاقد زیرساخت‌های استاندارد گردشگری هستند. فقدان تابلو‌های راهنمای مناسب، مسیر‌های دسترسی استاندارد و امکانات ایمنی در داخل غارها، بزرگ‌ترین چالش پیش روی توسعه توریسم در این منطقه است. کارشناسان گردشگری بر این باورند که تبدیل کهک به یک قطب گردشگری نیازمند سرمایه‌گذاری و برنامه‌ریزی اصولی توسط متولیان امر است.

روز جهانی غار‌ها

روز جهانی غار‌ها و دنیای زیرزمینی هر ساله با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره اهمیت غار‌ها به عنوان میراث طبیعی و ضرورت حفاظت از آنها گرامی داشته می‌شود. در این روز، انجمن‌های غارشناسی و مراکز گردشگری غار در سراسر جهان با برگزاری تور‌های آموزشی، برنامه‌های آشنایی با غارنوردی و بازدید‌های ویژه، تلاش می‌کنند توجه مردم را به این شگفتی‌های زیرزمینی جلب کنند.

غار کهک به عنوان یکی از آثار باستانی و طبیعی استان قم، ظرفیت آن را دارد که در چنین مناسبت‌هایی بیش از پیش به علاقه‌مندان طبیعت‌گردی معرفی شود، مشروط بر آنکه زیرساخت‌های لازم برای بازدید ایمن و مسئولانه از آن فراهم شود.