باشگاه خبرنگاران جوان - چهلمین روز تشییع و تدفین رهبر شهید انقلاب اسلامی، در حالی در تهران، قم و مشهد و عراق برگزار شد که بازخوانی اندیشه ایشان، بیش از هر زمان دیگری ضرورت یافته است. رهبری که در واپسین لحظات حیات خود با نماد «مشت گره‌کرده»، پیامی ماندگار برای امت اسلامی به یادگار گذاشت؛ پیامی که در آن، «استکبارستیزی» نه یک شعار احساسی، بلکه «مسیری از معرفت تا مقاومت» بود. در مراسم چهلم که به تعبیر بزرگان، فرصتی برای «تجدید میثاق با آرمان‌های ایشان و تجدید بیعت با رهبر معظم انقلاب» است، باید ریشه‌های فکری این رویکرد را که در تقابل با گفتمان سلطه و در بستر قرآن و عترت شکل گرفته بود، بازشناسیم. این میراث، امروز نه تنها در ایران، که در سراسر جبهه‌ی مقاومت، از لبنان تا یمن و فلسطین، به عنوان یک «نظریه‌ی عملیاتی» برای رویارویی با نظام سلطه جاری است.

قرآن، طاغوت و رمزگشایی از «اجتناب»

استکبارستیزی در سیره رهبر شهید، هرگز خاستگاهی شخصی یا سیاسی نداشت؛ بلکه ریشه در عمق تعالیم اسلامی داشت. قرآن کریم در آیه‌ای محوری می‌فرماید: «وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِی کُلِّ أُمَّةٍ رَسُولًا أَنِ اعْبُدُوا اللَّهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوتَ» (نحل/۳۶). رهبر شهید، این «اجتناب از طاغوت» را همواره یکی از گنجینه‌های همیشه‌جوشان قرآن برای زندگیِ درستِ اجتماعی معرفی می‌کرد. ایشان بر این باور بود که استکبارستیزی به معنای کناره‌گیری از همراهی با اشرار و طغیانگران عالم است و آن را یکی از مصادیقِ مهمِ عدالت‌خواهی می‌دانست. بر اساس این نگاه، دشمنیِ آمریکا و نظام سلطه با ایران، نه یک دشمنیِ ساده، که تقابل دو جهان‌بینیِ ریشه‌دار است؛ تقابل «قدرتِ فرعون‌وارِ استکباری» در برابر «عدالتِ الهیِ مستضعفان». از همین‌رو، ایشان مذاکره و اعتماد به دشمن را برخلاف صریحِ قرآن می‌دانستند و با استناد به آیه‌ی «وَلا تَرْکَنُوا إِلَى الَّذِینَ ظَلَمُوا فَتَمَسَّکُمُ النَّارُ» (هود/۱۱۳)، بر عدم تکیه بر ظالمان تأکید می‌ورزیدند. این نگاه، ریشه در یک «هشدارِ قرآنی» دارد که هرگونه اعتماد به ظالمان را نه تنها بی‌نتیجه، که مایه‌ی عذابِ الهی معرفی می‌کند.

دشمن‌شناسی؛ پایه‌ای برای تمدن‌سازی

استکبارستیزیِ رهبر شهید، در گام اول مبتنی بر «دشمن‌شناسی» بود؛ موضوعی که ایشان آن را از حساس‌ترین و فوری‌ترین مسائل جامعه می‌شمرد و غفلت از آن را هرگز جایز نمی‌دانست. رهبر شهید بار‌ها تأکید داشت که اگر جامعه آرایش جدید دشمن را نشناسد، قطعاً از بین خواهد رفت. در تعریف ایشان، «استکبار» دولتی است که با تکیه بر قدرت خود، هر جا بخواهد راه را برای اعمال زور باز ببیند و به هر ملتی اراده کند، ضربه بزند. بر این اساس، آنچه امروز آمریکا و رژیم صهیونیستی علیه ایران و جبهه مقاومت رقم می‌زنند، مصداقِ عینیِ همین «استکبارِ عملیاتی» است که با پیچیده‌ترین ترفندها، از جمله اختلاف‌افکنی و جوسازیِ رسانه‌ای، به دنبال تضعیف اراده‌ی مردم و تغییر مسیر انقلاب است. ایشان با نگاهی تمدنی، شناسایی دقیق این ترفند‌ها و روش‌های دشمنی را لازمه‌ی بقای یک جامعه‌ی عزتمند می‌دانستند و آن را مقدمه‌ای برای مقاومتِ هوشمندانه قلمداد می‌کردند. رهبری معظّم انقلاب نیز در تداوم این مسیر، بر لزوم شناخت روش‌های نفوذ و ترجمه‌ی آن در داخل کشور تأکید دارند. این نگاهِ عمیق به «دشمن‌شناسی»، امروز به عنوان یکی از مهم‌ترین آموزه‌های رهبر شهید، در کانونِ سیاست‌های راهبردیِ نظام قرار گرفته است.

«نظم جدید» در برابر «هژمونی سقوط‌کرده»

در نگاهِ رهبرِ شهید، استکبارستیزی به معنایِ انزوا نبود؛ بلکه به معنایِ «فعالیتِ تمدنی» برای ساختنِ جهانی مبتنی بر عدالت بود. ایشان بر این باور بود که «وحدتِ امت اسلامی» در برابر کفر و ظلم، می‌تواند بت‌های مادی و معنوی را در هم بشکند. امروز و در چهلمین روزِ فقدانِ ایشان، جامعه‌ی ایران و محورِ مقاومت، با تکیه بر این میراث، نظمِ یکجانبه‌ی سلطه را به چالش کشیده و زمینه‌های «نظم جدید منطقه‌ای» را فراهم آورده است. همان‌گونه که در تشییع پیکرِ ایشان با شعار «باید برخاست» نشان داده شد. ملت ایران به خوبی دریافته است که رمزِ بقا، نه در مماشات، که در «ایستادگیِ هوشمندانه» و «مشتِ گره‌کرده‌ی» برابرِ متجاوز نهفته است.

این، همان گسست از نظمِ تحمیلیِ غرب است که در پرتو آن، «هژمونیِ سقوط‌کرده» جای خود را به «نظمِ درحالِ طلوعِ حق‌محور» خواهد داد. مراسم چهلم، در واقع یک «بیعتِ مجدد» با این نظمِ نوین بود؛ نظمی که در آن، «استقلال»، «عزت» و «عدالت»، سه رکنِ اصلیِ حیاتِ سیاسیِ امتِ اسلامی را تشکیل می‌دهند.

میراث رهبر شهید

چهلم رهبر شهید، یادآور این حقیقت است که استکبارستیزی در مکتب ایشان، یک تاکتیک مقطعی نبود؛ بلکه یک بنیان فکری و یک راهبردِ تمدنیِ تمام‌نشده بود. این رویکرد که از «معرفتِ قرآنی» سرچشمه می‌گرفت و با «دشمن‌شناسیِ عمیق» همراه بود، امروز به عنوان میراثی ماندگار، مسیرِ آینده‌ی انقلاب اسلامی را هموار ساخته است. استکبار ستیزیِ ایشان نه تنها در صحنه‌های سخت نظامی، بلکه در عرصه‌های اقتصادی، فرهنگی و سیاسی نیز تجلی داشت و عملاً نسخه‌ای برای «مقاومتِ همه‌جانبه» ارائه داد. در چهلم ایشان، با تجدیدِ بیعت با رهبری جدید و تأکید بر ادامه‌ی مسیر، این پیام به دشمنان باید مخابره شود که گفتمانِ «مشتِ گره‌کرده» و «باید برخاست» همچنان زنده و پویا است و تا تحققِ وعده‌های الهی برای غلبه‌ی مستضعفان بر مستکبران، تداوم خواهد یافت. این، همان میراثِ گرانبهایی است که رهبر شهید، با خونِ خود، بر تارکِ تاریخِ انقلابِ اسلامی، ثبت کرد و امروز، بر دوشِ نسلِ مقاومت، سنگینیِ مسئولیتِ تداومِ آن، به عنوان یک «امانتِ تاریخی»، قرار دارد.

منبع: فارس