باشگاه خبرنگاران جوان-عروس‌های سنگ گیاهانی بالشتکی هستند و با زیبایی خاصی در میان صخره‌ها و شکاف سنگ‌ها می‌رویند.

این گیاهان متعلق به سرده Dionysia تیره پامچالیان (primulaceae) هستند و در ناحیه ایرانی - تورانی قرار دارند و به کوه‌های به نسبت خشک منطقه (Fiora Iranica) محدود می‌شوند و از جنوب شرقی آناتولی، غرب و شمال ایران تا تاجیکستان و افغانستان پراکنده شده‌اند.

پژوهشگر بخش جنگل و مرتع مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع‌طبیعی چهارمحال و بختیاری از شناسایی گونه گیاهی عروس‌سنگ (mallahiae × Dionysia)) در شهرستان خانمیرزا و کشف گیاه انحصاری چارچار در کوه کلار ناغان شهرستان کیار خبر داد و گفت: این یافته‌ها، جایگاه منطقه را به‌عنوان یکی از کانون‌های مهم تنوع گیاهی و گونه‌های نادر کشور بیش از پیش نمایان می‌کند. 

امین زراعت‌کار در خصوص گونه جدید عروس سنگ کشف شده در شهرستان خانمیرزا افزود: این گونه به پاس فعالیت‌های زیست‌محیطی مه‌لقا ملاح، از پیشگامان حفاظت از محیط زیست ایران، به نام وی نامگذاری شده است.

وی اظهار داشت: عروس‌سنگ‌ها از گونه‌های ارزشمند و زیبای گیاهی هستند که در دل سنگ‌ها رشد می‌کنند و چهارمحال و بختیاری به دلیل برخورداری از شرایط خاص اقلیمی و جغرافیایی، یکی از مهم‌ترین رویشگاه‌های این گونه‌ها در کشور به شمار می‌رود.

کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری گفت: مه‌لقا ملاح که ۱۰۴ سال عمر کرد، به عنوان یکی از چهره‌های اثرگذار حوزه محیط زیست شناخته می‌شود و انجمن زنان مبارز با آلودگی محیط زیست را راه‌اندازی کرد و نامگذاری این گونه به نام وی، اقدامی برای پاسداشت تلاش‌های زیست‌محیطی اوست.

وی با اشاره به تنوع عروس‌سنگ‌ها در کشور یادآور شد: تاکنون ۶۴ گونه عروس‌سنگ شناسایی شده که ۵۱ گونه آن در ایران وجود دارد و از این تعداد، ۱۶ گونه در چهارمحال و بختیاری مشاهده شده است.

زراعت‌کار ادامه داد: چهارمحال و بختیاری با حدود ۸۵ درصد مساحت کوهستانی و تپه‌ماهوری، شرایط مناسبی برای رشد این گونه‌ها دارد؛ چراکه عروس‌سنگ‌ها در زیستگاه‌های سنگی و مناطق کوهستانی رشد می‌کنند و قرار گرفتن استان در مرکز رشته‌کوه زاگرس، ظرفیت ویژه‌ای برای شکل‌گیری تنوع گیاهی ایجاد کرده است.

این کارشناس تصریح کرد: زاگرس یکی از مهم‌ترین رویشگاه‌های عروس‌سنگ در دنیا است و حدود ۴۹ گونه از این گیاه در این منطقه رشد می‌کند؛ از همین رو استان‌هایی مانند چهارمحال و بختیاری، لرستان و فارس از استان‌های پیشرو در این زمینه هستند و چهارمحال و بختیاری به دلیل شرایط طبیعی، جایگاه ویژه‌ای دارد.

۱۶ گونه عروس‌سنگ چهارمحال و بختیاری در بحران انقراض

کارشناس مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری با هشدار نسبت به وضعیت حفاظتی این گونه‌ها گفت: تمامی ۱۶ گونه عروس‌سنگ موجود در استان در بحران انقراض قرار دارند و تخریب زیستگاه، معدن‌کاوی و تغییرات اقلیمی از مهم‌ترین عوامل تهدیدکننده آنهاست.

وی افزود: برخی از این گونه‌ها در مناطق برفی رشد می‌کنند و کاهش بارش برف و تغییر شرایط ذوب برف‌ها، وضعیت زیستی آنها را دشوارتر کرده است.

زراعت‌کار با تاکید بر ضرورت مدیریت فعالیت‌های معدنی در استان گفت: بهره‌برداری‌های معدنی بدون توجه به ارزش‌های طبیعی می‌تواند آسیب‌های جبران‌ناپذیری به رویشگاه‌های حساس وارد کند و لازم است در این زمینه با حساسیت بیشتری اقدام شود.

وی همچنین از شناسایی گیاه مرتعی (darvishii Bufonia) در کوه کلار در منطقه ناغان خبر داد و گفت: این گونه که به نام محمد درویش ثبت شده، از گیاهان نحصاری چهارمحال و بختیاری به شمار می‌رود و در بحران خطر انقراض قرار دارد.

این کارشناس اظهار داشت: در ایران ۱۳ گونه چارچار وجود دارد که هفت گونه آن انحصاری کشور است و چهار گونه از این سرده در چهارمحال و بختیاری مشاهده شده است.

زراعت‌کار با بیان اینکه تنوع گیاهی استان از اهمیت ملی برخوردار است افزود: چهارمحال و بختیاری حدود ۲۶ درصد فلور انحصاری کشور را در خود جای داده است که این موضوع ضرورت حفاظت بیشتر از گونه‌های نادر و رویشگاه‌های طبیعی استان را نشان می‌دهد.

وی تاکید کرد: حفاظت از این ذخایر ارزشمند گیاهی، نیازمند همکاری دستگاه‌های اجرایی، جوامع محلی و افزایش آگاهی عمومی نسبت به اهمیت تنوع زیستی است.

منبع: ایرنا