باشگاه خبرنگاران جوان؛ مريم حسينى - ساعاتی پیش میانجیها اعلام کردند که دور اول مذاکرات بین مقامات عالی رتبه آمریکا و ایران در سوئیس به پایان رسید.
در بیانیه مشترکی از سوی کشورهای میانجی، قطر و پاکستان، آمده است که ایالات متحده و ایران بر سر نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز توافق کردند. بر اساس این بیانیه که توسط وزارت امور خارجه قطر منتشر شده است، مذاکرات فنی تا پایان هفته در تفرجگاه کوهستانی بورگن اشتوک سوئیس که متعلق به قطر است، ادامه خواهد یافت.
در این بیانیه آمده است که طرفین بر سر سازوکاری برای پایان دادن به جنگ در لبنان توافق کردند و یک خط ارتباطی برای کمک به تضمین عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه مورد مناقشه ایجاد کردند.
جی دی ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده روز یکشنبه مذاکراتی را بر اساس مفاد یادداشت تفاهمی که هفته گذشته برای تمدید آتشبس ضعیف از آوریل به مدت حداقل ۶۰ روز دیگر به دست آمد، آغاز کرد. این مذاکرات تا ساعات اولیه دوشنبه ادامه داشت.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران در پستی در شبکههای اجتماعی گفت که ایران معافیتهایی برای صادرات نفت و پتروشیمی، آزادسازی برخی از داراییهای مسدود شده و راهاندازی طرح بازسازی و توسعه ایران دریافت کرده است.
کاخ سفید در پاسخ به این سوال که آیا مذاکرات فعلاً به پایان رسیده است یا خیر، اظهار نظری فوری نکرد. درست پیش از آغاز رسمی مذاکرات در روز یکشنبه، فاکس نیوز گزارش داد که ترامپ مدعی شده که به مقامات ایرانی گفته است که اگر دوباره سعی کنند تنگه را ببندند، «شما کشوری نخواهید داشت». فاکس نیوز گزارش داد که ترامپ همچنین تهدید قبلی خود مبنی بر اینکه ایالات متحده کنترل این آبراه را به دست خواهد گرفت و احتمالاً عوارض خود را دریافت خواهد کرد، تکرار کرد.
یک منبع آگاه اعلام کرد که پس از علنی شدن تهدیدهای ترامپ، هیئت ایرانی از بازگشت به اتاقی که مذاکرات در آن برگزار میشد، خودداری کرد، اگرچه پیامها همچنان از طریق واسطههای پاکستانی و قطری رد و بدل میشد.
به گفته رسانه های ایران، ایرانیها گفتند که شروع مذاکرات در مورد مسائل هستهای مستلزم تحویل سایر بخشهای تفاهمنامه، از جمله آزادسازی داراییهای مسدود شده و معافیتهای ایالات متحده برای صدور نفت ایران است.
یک دیپلمات آمریکایی که در مذاکرات شرکت داشت، به رویترز گفت: «ایرانیها تا پاسی از شب در حال ملاقات و مذاکره هستند. ما در مورد تنگه هرمز، لبنان، مسائل هستهای و جزئیات اجرای تفاهمنامه و سایر موضوعات صحبت کردهایم.»
به گفته یک مقام آمریکایی، انتظار میرود مذاکرات سطح بالا روز دوشنبه به پایان برسد و کادر فنی برای انجام مذاکرات بیشتر باقی بماند.
این توافق خواستار بازگشایی تنگه هرمز، یک نقطه انسداد برای حمل و نقل انرژی جهانی و پایان دادن به همه خصومتها از جمله در لبنان، جایی که اسرائیل همچنان به حملات مرگبار خود ادامه میدهد، شده است.
ایران با این استدلال که ایالات متحده به تعهد خود برای توقف جنگ در لبنان عمل نکرده است، آخر هفته اعلام کرد که دوباره ترافیک دریایی از طریق تنگه را متوقف کرده است و مذاکرات یکشنبه شامل مسائل اساسی مانند برنامه هستهای ایران نخواهد بود.
در مذاکرات سوئیس، ونس تأثیر خشونت در لبنان را کماهمیت جلوه داد و گفت که پیشرفتهایی در جهت پایان دادن به خصومتها در آنجا حاصل شده است. او مدعی شد: «این چیزها همیشه کمی نامرتب هستند.»
علیرغم اعلام آتشبس جدید در لبنان در روز جمعه، نشانه کمی از پایان جنگ در آنجا وجود داشته است. ایران روز شنبه اعلام کرد که در نتیجه، دوباره تنگه هرمز را بسته است، تنگهای که بسته شدن آن به مدت تقریباً چهار ماه باعث بزرگترین اختلال در تأمین انرژی جهانی در تاریخ شده است.
مقامات آمریکایی بسته بودن تنگه هرمز را رد کردند، اما دادههای حمل و نقل تجاری موجود، تأثیر فوری آن را نشان داد.
دادههای شرکت تحلیلی کپلر نشان داد که پنج کشتی روز یکشنبه از تنگه هرمز عبور کردند که نسبت به ۲۶ کشتی مشاهده شده در روز قبل، کاهش چشمگیری را نشان میدهد. این دادهها ممکن است کشتیهایی را که هنگام سفر در خلیج فارس، فرستندههای خود را خاموش میکنند، شامل نشود.
رسانه های ایران روز یکشنبه به نقل از یک منبع نظامی اعلام کردند که تا اطلاع ثانوی هیچ مجوز جدیدی برای عبور کشتیها صادر نمیشود.
ترامپ گفت که با یادداشت تفاهم هفته گذشته برای جلوگیری از رکود اقتصادی جهانی ناشی از قیمت بالای نفت ناشی از بسته شدن تنگه موافقت کرده است. قیمت نفت در طول هفته گذشته به سطوحی که از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه با حملات آمریکا و اسرائیل به ایران دیده نشده بود، سقوط کرده است.
قیمت نفت خام برنت در معاملات اولیه دوشنبه، پس از شروع دشوار مذاکرات صلح، بیش از ۱ دلار افزایش یافت و به ۸۱.۶۶ دلار در هر بشکه رسید. به نظر میرسد یکشنبه آرامترین روز لبنان برای مدتی بوده است و پس از دو روز حملات سنگین اسرائیل و حملات متقابل حزب الله به مواضع اسرائیل، تا شب هیچ گزارشی از خشونت عمده منتشر نشده است.
از زمان حمله اسرائیل در ماه مارس بیش از یک میلیون نفر از خانههای خود در لبنان آواره شدهاند.
روز یکشنبه خبرنگاران رویترز در جنوب لبنان شاهد سنگینترین ترافیک از زمان امضای تفاهمنامه بودند و ساکنان به خانههای خود بازمیگشتند. برخی در کنار خودروهایی که در بزرگراه پهلو گرفته بودند، ایستاده بودند و پرچمهای حزبالله را تکان میدادند.
منبع: رویترز