باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - مسعود باقرزاده کریمی، مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بودجه آب و فاضلاب کشور، در گفت‌وگو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان، درباره چهارمین روز هفته صرفه‌جویی آب، گفت: امروز در چهارمین روز هفته صرفه‌جویی آب قرار داریم و این روز به عنوان روز «آب، اقتصاد و سرمایه‌گذاری» نامگذاری شده است؛ دلیل این نامگذاری آن است که آب خدمات بسیاری به ما می‌دهد؛ آب مهم‌ترین ماده حیاتی است؛ هم برای شرب انسان، هم برای زیستمندان، هم به عنوان منبع پایه تولید کشاورزی و تولید صنعتی اساساً بدون آب حیاتی وجود ندارد.

او افزود: اینکه آب یک ماده حیاتی است، جای بحث ندارد؛ اما زبانی که بتواند ارزش آب را بیان کند، زبان اقتصاد است. زبان مشترک ما برای بیان ارزش آب، اقتصاد است. وقتی می‌گوییم ارزش یک مترمکعب آب ۶۴ هزار تومان است، یعنی حدود هزار بطری آب؛ در حالی که هر بطری آب را ۱۵ تا ۲۰ هزار تومان خریداری می‌کنیم. این یعنی ما چند میلیون تومان آب بسته‌بندی را با ۶۴ هزار تومان آب مقایسه می‌کنیم و این نشان می‌دهد که انسان برای آب می‌تواند هزینه‌های متفاوتی پرداخت کند.

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بودجه آب و فاضلاب کشور گفت: ما می‌خواهیم از نگاه اقتصادی به آب نگاه کنیم تا مردم، تصمیم‌گیران، ذی‌نفعان و مصرف‌کنندگان در همه بخش‌ها، از کشاورزی تا صنعت، بدانند چه ماده ارزشمندی را مصرف می‌کنند. برای مثال، در تولید کشاورزی باید بررسی شود که آیا محصولی که تولید می‌شود واقعاً ارزش آن میزان استفاده از آب را دارد یا خیر؛ زیرا در بسیاری از موارد، ارزش آبی که مصرف می‌شود بسیار بیشتر از ارزش محصول تولیدی است.

او ادامه داد: موضوع مهم دیگر سرمایه‌گذاری است. سرمایه‌گذاری از دو جهت برای ما ارزش ویژه دارد؛ نخست اینکه منابع مالی زیادی وارد بخش آب می‌شود و باعث می‌شود تأسیسات زیربنایی ما پیش برود. دوم اینکه سرمایه‌گذاری، مشارکت ایجاد می‌کند و ذی‌نفعان بیشتری درگیر می‌شوند؛ در نتیجه مدعیان بیشتری برای آب شکل می‌گیرد.

باقرزاده کریمی تأکید کرد: یکی از راهکارهای نجات وضعیت آب این است که مدعیان و طرفداران آب بیشتر شوند؛ یعنی مردم مطالبه‌گر آب باشند و برای حفاظت از آب خود تلاش کنند، زیرا آب یک انفال بسیار باارزش است. درست است که آب تجدیدپذیر است، اما ما به اندازه ظرفیت تجدیدپذیر آن استفاده نمی‌کنیم.

او گفت: سالانه حدود ۸۰، ۹۰ و نهایتاً ۱۰۰ میلیارد مترمکعب آب قابل برنامه‌ریزی داریم، در حالی که مصرف ما بیش از این میزان است. این کسری از کجا تأمین می‌شود؟ از ذخایر؛ یعنی از منابع آب زیرزمینی که منابع استراتژیک ما هستند و باید برای نسل‌های بعدی و کارکردهای اکوسیستمی حفظ شوند. اما ما از این منابع استفاده می‌کنیم و این به معنای نوعی توسعه ناپایدار است. برای اصلاح و وارونه کردن این چرخه، به اقتصاد آب بسیار وابسته هستیم و به همین دلیل، این روز به درستی به عنوان روز اقتصاد و سرمایه‌گذاری نامگذاری شده است.

آب حرمت دارد و باید با نگاه احترام‌آمیز به آن نگریست

باقرزاده کریمی در ادامه گفت: نکته‌ای که واقعاً چون با مردم صحبت می‌کنم برایم بسیار مهم است، این است که هر جسمی و هر موجودی، به‌ویژه موجود زنده، حریم و حرمتی دارد؛ آب هم همین‌طور است. ما باید برای آب حریم و حرمت قائل شویم.

او افزود: حتی در قانون هم این موضوع آمده است؛ برای مثال گفته می‌شود حریم رودخانه ۱۵۰ متر است یا برای دریاچه حریم تعیین می‌شود. واقعاً اگر ما به آب با نگاه احترام‌آمیز و با حرمت نگاه کنیم، آب باید جایگاه بسیار رفیع‌تری در زندگی ما داشته باشد. نباید به آب صرفاً به عنوان یک منبع تأمین آب شرب یا تأمین مصارف تولیدی خود نگاه کنیم.

مدیرکل دفتر برنامه‌ریزی و بودجه خاطرنشان کرد: خوشبختانه در متون قدیمی، تاریخی و تمدنی ما به موضوع آب بسیار خوب پرداخته شده است. جا دارد مردم در این زمینه بیشتر مطالعه کنند و با اطلاعات مربوط به آب و کارهایی که نیاکان ما برای حفظ آب انجام داده‌اند، بیشتر آشنا شوند.