باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - عطا حسن پور، مدیر کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی لرستان، در گفتگو با خبرنگار ما، از خسارات سنگین وارد شده به بخش میراث فرهنگی استان بر اثر جنگ وبارشهای اخیر خبر داد.
حسن پور اعلام کرد که در جریان جنگ تحمیلی، ۱۴۹ بنای تاریخی در سراسر کشور آسیب دیدهاند، و لرستان نیز همچون دیگر مناطق، در معرض خطر قرار گرفته است. قلعه تاریخی فلک الافلاک، نگین فرهنگی و نماد باستانی خرمآباد، به شدت صدمه دیده است. در ابتدای درگیریها، بر روی قلعه نشان و سپر آبی نصب شد، اما حملههای هوایی و موشکی این اثر تاریخی ارزشمند را در معرض خطر قرار داد.
وی افزود: بر اساس اطلاعات ارائه شده، طی ۱۵ موشک که به بخشهای مختلف این قلعه اصابت کردهاند، تمامی بناهای ضلع جنوبی قلعه از بین رفته است. علاوه بر آن، بنای تاریخی «سربازخانه شماره ۲» که قدمتی بیش از ۱۰۰ سال دارد در بخش شرقی قلعه به طور کامل ویران شده است. همچنین بخشهای بازارچه صنایع دستی و درختان کهنسال این منطقه، بر اثر این حملات ویران شدهاند.
خسارت ۱۵۰ میلیارد تومانی به مجموعه قلعه فلک الافلاک
مدیر کل میراث فرهنگی لرستان در ادامه گفت: جنگ تنها عامل آسیب نبود، بلکه پس از بارشهای سیلآسا، شکافهای عمیقی در دیوارههای قلعه ایجاد شد و این میراث ارزشمند را در معرض خطر بیشتری قرار داد. دو موزه واقع در قلعه نیز آسیب دیدند، و روند بازسازی و مرمت اکنون با دشواریهای زیادی مواجه است.
حسن پور بیان کرد: برآورد اولیه خسارت وارد شده به میراث فرهنگی لرستان، رقمی بالغ بر ۱۵۰ میلیارد تومان است که ممکن است در آینده تغییر کند. این رقم، نشان دهنده اهمیت حفاظت و نگاه ویژه به میراث فرهنگی این منطقه است.
تلاش برای نزدیک شدن به ثبت جهانی قلعه فلک الافلاک
حسن پور اظهار کرد: در کنار تلاشهای مقاومت در برابر این آسیبها، مراحل مهمی در جهت تثبیت هویت فرهنگی و تاریخ این منطقه در جریان است. پرونده الحاق تپه قلعه فلک الافلاک به پرونده ثبت جهانی دره خرمآباد، پس از انجام کاوشهای علمی و انتشار مقالات تخصصی، در ماه بهمن ۱۴۰۴ به یونسکو ارسال شده است. انتظار میرود که در پایان امسال، این اثر تاریخی با الحاق به دره خرمآباد، به فهرست میراث جهانی یونسکو افزوده شود.
طرحهای نوسازی و ساماندهی قلعه فلک الافلاک
مدیر کل میراث فرهنگی لرستان گفت: در حال حاضر، طرحهای گستردهای برای بازسازی و ساماندهی این اثر تاریخی در دست اجرا است. عملیات احیای دیوارهای ۱۲ برجی قلعه در حال انجام است و دیوارها به میزان ۱۲ متر به عقب کشیده میشوند تا شرایط بهتر و مقاومتری برای نگهداری و بازدید فراهم گردد. همچنین، در ضلع شرقی قلعه، پیادهرو جدیدی ساخته خواهد شد و در عین حال، دو پل تکمیلی در روبهروی استانداری خرمآباد برای اتصال بهتر منطقه در نظر گرفته شده است، البته مشروط بر اینکه عملیات تکمیلی این پلها نیز به سرانجام برسد.
در حالی که میراث فرهنگی لرستان هنوز در حال مقابله با آسیبهای ناشی از حوادث اخیر است، امید میرود که با حمایتهای ملی و بینالمللی، این میراث گرانبها دوباره جان بگیرد و جهانیان بتوانند از زیباییها و تاریخ بینظیر آن بهرهمند شوند. اقدامات مشترک برای حفاظت، مرمت و ثبت جهانی قلعه فلک الافلاک، نشانگر عزم راسخ مردم و مسئولان در پاسداشت هویت فرهنگی این منطقه است.