باشگاه خبرنگاران جوان؛ زهره شعبانی -تازهترین آمار جمعیتی استان قم نشان میدهد که این استان در حال حرکت به سمت پیری جمعیت است. با وجود آنکه قم به عنوان یک شهر مذهبی و جوانپذیر شناخته میشود، اما ارقام از واقعیتی متفاوت حکایت دارند.
آنچه در این آمار نگرانکننده است، نبود برنامه مشخص برای مقابله با پیری جمعیت است. قم با وجود ظرفیتهای مذهبی و فرهنگی برای تشویق فرزندآوری، هنوز نتوانسته است از این فرصت به درستی استفاده کند. نبود مسکن مناسب، مشکلات اقتصادی و اشتغال، از جمله موانعی است که جوانان را از ازدواج و فرزندآوری بازمیدارد.
کارشناسان جمعیت شناسی هشدار میدهند اگر اکنون برای افزایش نرخ باروری و حمایت از خانواده برنامه جدی تدوین نشود، طی دو دهه آینده قم با جمعیتی پیر و کاهش نیروی کار مواجه خواهد شد که تبعات اقتصادی و اجتماعی جبرانناپذیری به دنبال دارد.
فاطمه حیدری به مناسبت روز ملی جمعیت با ارائه تحلیل جامع جمعیتی از استان قم، بر اهمیت سیاستهای تشویقی فرزندآوری، سرمایهگذاری در اشتغال مولد و آمادگی برای سالمندی قریبالوقوع تأکید کرده است.
استان قم در میانه پنجره جمعیتی قرار دارد، اما پایه جوان جمعیت به سمت کاهش است،؛حفظ پویایی جمعیت مستلزم سیاستهای تشویقی فرزندآوری، تقویت اشتغال مولد و ارتقای سیستمهای حمایتی و بهداشتی است.
۴۸.۵ درصد جمعیت در آستانه سالمندی
طبق آمارها بزرگترین بخش جمعیت استان با ۷۲۳ هزار نفر (۴۸.۵ درصد) متعلق به گروه سنی ۳۰ تا ۶۴ سال است. این گروه که در آستانه ورود به دوران سالمندی قرار دارند، طی یک تا دو دهه آینده وارد جمعیت سالمند خواهند شد و اگر اکنون برای جایگزینی آنها برنامهای وجود نداشته باشد، قم با بحران سالمندی مواجه خواهد شد.
کودکان زیر ۱۵ سال با ۳۵۸ هزار نفر تنها ۲۴ درصد از جمعیت استان را تشکیل میدهند. این آمار در حالی است که برای جایگزینی نسل و جلوگیری از پیرشدن جمعیت، نیاز به نرخ باروری بالاتر از سطح جانشینی (حدود ۲.۱ فرزند به ازای هر زن) وجود دارد. آمار فعلی نشان میدهد که قم هنوز با این هدف فاصله دارد.
گروه جوان؛ ۲۱ درصد و در حال کاهش
جمعیت ۱۵ تا ۲۹ سال با ۳۱۲ هزار نفر (۲۱ درصد) سومین گروه سنی استان را تشکیل میدهند. این گروه که نیروی محرکه اقتصاد و جامعه محسوب میشوند، نسبت به سنوات گذشته با کاهش مواجه بودهاند.
نسبت جنسی در قم تقریباً متعادل است (۱۰۲ مرد به ازای هر ۱۰۰ زن). این تعادل میتواند فرصتی برای افزایش ازدواج و فرزندآوری باشد، اما تاکنون نتوانسته است نرخ باروری را به سطح مطلوب برساند.