باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - در شرایطی که شبکه برق کشور همچنان با فشار تقاضا در فصل‌های اوج مصرف روبه‌رو است، مدیریت مصرف و رعایت عدالت در نحوه اعمال محدودیت‌ها به یکی از مهم‌ترین مطالبات کارشناسان و مشترکان تبدیل شده است. بسیاری معتقدند اگر قرار است محدودیتی در مصرف اعمال شود، این محدودیت باید به‌گونه‌ای باشد که مشترکان خوش‌مصرف متضرر نشوند و بار اصلی مدیریت مصرف بر دوش مشترکان پرمصرف قرار گیرد.

به تازگی بود که عباس علی‌آبادی وزیر نیرو در پاسخ به سوال باشگاه خبرنگاران جوان اعلام کرد در ابتدای دولت حدود ۱۸ تا ۲۰ هزار مگاوات ناترازی در شبکه برق کشور وجود داشت، اما این میزان اکنون به حدود ۵ تا ۶ هزار مگاوات کاهش یافته است. 

وزیر نیرو همچنین تاکید کرد سیاست وزارت نیرو برای امسال تغییر کرده است. بر اساس این سیاست، به جای قطع برق عمومی که ممکن است مشترکان خوش‌مصرف را نیز تحت تاثیر قرار دهد، تمرکز بر مدیریت مصرف مشترکان پرمصرف خواهد بود تا الگوی مصرف آنها اصلاح شود.

در همین زمینه نیز محمد اله‌داد مدیرعامل توانیر در پاسخ به سوال خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان به تازگی گفته است: در حال حاضر بیش از ۷ میلیون کنتور هوشمند در بخش‌های مختلف صنعتی، کشاورزی، اداری، عمومی و خانگی نصب شده است که امکان مدیریت بیش از ۶۰ درصد مصرف برق کشور را فراهم می‌کند.

او افزود: بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود ۲ درصد از مشترکان خانگی نزدیک به ۱۰ درصد از مصرف برق خانگی را به خود اختصاص داده‌اند و عملاً سهم بیشتری از برق یارانه‌ای مصرف می‌کنند؛ کنتور‌های هوشمند نصب‌شده حدود ۸۰ درصد از مشترکانی را که بیش از ۲.۵ برابر الگوی مصرف برق مصرف می‌کنند پوشش می‌دهد و بر اساس برنامه‌ریزی انجام شده، از هفته آینده محدودیت‌هایی برای مصرف برق این مشترکان اعمال خواهد شد.

گفتنی است، بسیاری از کارشناسان حوزه انرژی معتقدند تمرکز بر مدیریت مصرف مشترکان پرمصرف یکی از منطقی‌ترین راهکار‌ها برای عبور از دوره‌های اوج مصرف برق است. در بسیاری از کشور‌ها نیز تعرفه‌های پلکانی و محدودیت‌های هوشمند برای مشترکان پرمصرف اجرا می‌شود تا ضمن حفظ پایداری شبکه، عدالت در استفاده از منابع یارانه‌ای رعایت شود؛ توسعه کنتور‌های هوشمند و امکان پایش لحظه‌ای مصرف می‌تواند ابزار مؤثری برای اجرای دقیق این سیاست باشد.

با این حال بسیاری از کارشناسان تاکید می‌کنند موفقیت این سیاست علاوه بر ابزار‌های فنی، نیازمند شفافیت در اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی عمومی است. 

در نهایت گفتنی است، مدیریت مصرف برق در شرایط افزایش تقاضا به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است؛ تمرکز بر مشترکان پرمصرف می‌تواند از اعمال خاموشی‌های گسترده برای همه مشترکان جلوگیری کند؛ توسعه کنتور‌های هوشمند ابزار مهمی برای کنترل دقیق مصرف و اجرای عدالت در توزیع برق است و باید اشاره داشت که در کنار اقدامات فنی، اطلاع‌رسانی شفاف و فرهنگ‌سازی نقش مهمی در همراهی مردم دارد و باید تاکید کرد اگر این سیاست‌ها به‌درستی اجرا شود، کاهش ناترازی و تشویق مشترکان بدمصرف جهت اصلاح دور از دسترس نخواهد بود.