باشگاه خبرنگاران جوان؛ الهام قبادی- غلامرضا امیرخانی، رئیس کتابخانه ملی در نشست خبری فعالیتهای این مجموعه (امروز دوشنبه ۲۸ اردیبهشت) گفت: در بسیاری از کشورها کتابخانهها و مراکز نگهداری اسناد دو مجموعه جداگانهاند، اما در نقاط دیگری مانند کانادا، مصر و ایران اسناد و کتابخانه ملی یکسازمان واحد هستند و در ایران از سال ۱۳۸۱ این اتفاق افتاده است.
رئیس کتابخانه ملی ادامه داد: وظیفه اصلی سازمان ما، حفظ و نگهداری و ساماندهی و اشاعه و اطلاعرسانی از میراث مکتوب کشور است.
وی گفت: در کتابخانه ملی و بخش عمده دیگر کار ما، در ارتباط با آن چیزی است که سابقهی اداری کشور است یعنی هر آن چیزی که در موسسات دولتی و حکومتی رقم خورده است باید تماما در یک پروسهی زمانی به کتابخانه ملی منتقل شود.
امیرخانی با بیان اینکه قدیمیترین اسناد ما در کتابخانه ملی قدمت ۷۰۰ ساله دارند، تصریح کرد: قدمت این آثار از دوره مغول، ایلخانان، دوره صفوی تا افشار و زند و قاجار و پهلوی و جمهوری اسلامی است.
رئیس کتابخانه ملی به نگهداری تاریخچه اداره کشور پرداخت و با بیان اینکه روزانه از ۱۹۰۰ تا ۲۲۰۰ نفر مراجعه کننده از خدمات کتابخانه ملی استفاده میکنند، گفت: به عنوان بزرگترین کتابخانه کشور مفتخر به میزبانی مستمر از پژوهشگران هستیم.
وی در پاسخ به اینکه آیا امکان خدماتدهی به نقاط مختلف ایران در کتابخانه ملی وجود دارد، عنوان کرد: متاسفانه کتابخانه ملی کارهای خوبی انجام میدهد که نباید انجام دهد. همه کتابخانه ملی در سطح جهان یک شعبه در مرکز کشورها دارند ولی درصد محدودی از پژوهشگران به آنها رجوع میکنند و این یک روند استاندارد است.
امیرخانی با تأکید براینکه در ایران کتابخانههای خوب استاندارد کم وجود دارد، ادامه داد: بخاطر عدم وجود کتابخانه استاندارد مختلف در کشورمان بخش گسترده جامعه نخبگانی از کتابخانه ملی انتظار سرویسدهی گسترده دارند و ما با افتخار ما این خدمات و سرویسدهی را انجام میدهیم.
رئیس کتابخانه ملی از جمعآوری اطلاعات اسناد نسخ توسط موسسه الجواد خبرداد و گفت: موسسه دارالحدیث قم مجموعهی آنلاینی درخصوص نسخ خطی انجام داده است ولی کتابخانه ملی در این خصوص اقدام جدی نداشته است چراکه شرایط نگهداری برای کتابخانه ملی درخصوص نسخ نفیس سخت است و بعضا پیشنهاد میشود این نسخ به مراکز معتبر منتقل و یا به صورت امانی منتقل شود.
وی درباره سازماندهی شدن منابع کتابخانه ملی گفت: در حوزه نشریات و کتاب و نسخ خطی منابع قابل جستوجو است و هیچ منبع انباشتشدهای وجود ندارد که اطلاعات آن به روز نشده باشد.
امیرخانی با بیان اینکه بازدیدی ار خانه سینما انجام دادیم و پیشنهاد آرشیوسازی منابع تصویری صورت گرفت، ادامه داد: بانکها و کارخانهجات و دیگر نقاط که سابقهی طولانی دارند که دارای بایگانی و سند هستند، میتوانند اسناد خودشان را به کتابخانه ملی منتقل کنند و یا از مشاورههای ما برای نگهداری این اسناد استفاده کنند.
رئیس کتابخانه ملی عنوان کرد: باید در بین تمام ایرانیان فرهنگسازی شود که آرشیو ملی وجود دارد که میتواند انواع اسناد اطلاعاتی را نگهداری کند. علاوه بر مجموعه آرامگاه مرحوم مصدق، یک شخص در نیویورک سخنرانیهای مصدق را در گرامافونهای سنگی ضبط و نگهداری کرده بود که توسط سازمان خریداری و دیجیتال شد.
وی با بیان اینکه ۱۳ شعبه استانی کتابخانه ملی امکان دریافت اسناد و مدارک مردمی مربوط به فرهنگ و تمدن ایران را خواهند داشت، ادامه داد: به فکر جمعآوری اطلاعات و مدارک از سوی مردم هستیم و آمادگی انجام این اقدام وجود دارد.
امیرخانی درباره پروژه تاریخشفاهی کتابخانه ملی گفت: اسناد ملی بحث تاریخ شفاهی را از ۳۰ سال پیش شروع کرد و این موضوع به معاونت پژوهش واگذار شد. این پروژه با رویکرد فرهنگی و هنری در این کتابخانه دنبال شده است، اما درخصوص رجل سیاسی کارهای آماج شده بود تا اینکه در ۱۳۸۴ پروزه تاریخشفاهی پهلوی دوم کلید خورد که خیلی مورد توجه قرار گرفت و شاید ۶ سال طول کشید که بخش مهمی از آن در آمریکا و دیگر نقاط جهان ضبط با همکاری چند موسسه این پروژه انجام شد حدود ۴۰ شخص مصاحبه کردند و ۴ جلد این پروژه منتشر شد.
رئیس کتابخانه ملی ادامه داد: چند سال بعد ۳ جلد این پروژه منتشر شد که بخاطر مشکل یک جلد انتشار این کتابها مشکل پیدا کرد و فهمیدیم نیاز به زمینه پژوهشی برای دیگر کارها باشیم و به فکر انتشار مجلات دیگر این کارها هستیم.
وی در پاسخ به سوالی درخصوص شیفت شب کتابخانه عمومی عنوان کرد: کتابخانه ملی در مقطعی این خدمت را انجام داده است که یک تصمیم اشتباه بود است و در این شرایط انجام این کار درست نیست و امکان آن وجود ندارد. شهرداری و کتابخانه عمومی در این زمینه میتواند کتابخانهها استاندارد به ناوگان کتابخانههای عمومی اضافه کند.
امیرخانی درباره رعایت پروتکلهای جنگی و حفاظت از آثار مهم گفت: ساختمان کتابخانه ملی ما تا ۹ ریشتر در برابر زلزله مقاوم است و مخزنها را در نقاط امن نگهداری میکنیم و منابع خطی در شرایط اضطراری را به گنجینه منتقل میکنیم.