باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - علی شیروانی شیری، رئیس دانشگاه فرهنگیان، در سخنانی به مناسبت سالروز ازدواج حضرت علی (ع) و حضرت فاطمه (س) و در آیین «نقد فیلم کیمیایی نظر»، با اشاره به اهمیت آموزشهای غیررسمی در فرآیند تربیت، این رویداد را فرصتی ارزشمند برای ارتقای مهارتهای تربیتی دانشجومعلمان دانست.
او با استناد به بیت مشهور حافظ «آنان که خاک را به نظر کیمیا کنند / آیا بود که گوشه چشمی به ما کنند»، گفت: این رویداد میتواند به کیمیایی برای تربیت نسل آینده تبدیل شود.
شیروانی شیری با بیان اینکه تعلیم و تربیت غیررسمی به دلیل ماهیت آزاد، داوطلبانه و بدون الزامهای رسمی، اثرگذاری عمیقتری بر مخاطب دارد، افزود: مخاطب در این فضا با میل و رغبت وارد میشود. به دلیل نبود آزمون و ساختار رسمی، آرامش و آزادی بیشتری در دریافت پیام دارد و این نوع آموزش، قدرت تفسیرپذیری و تأمل بیشتری ایجاد میکند.
او تأکید کرد: همین ویژگیها باعث میشود آموزش غیررسمی به یکی از ابزارهای مؤثر تربیتی تبدیل شود.
رئیس دانشگاه فرهنگیان با اشاره به اینکه روایت، داستان و فیلم از قویترین ابزارهای تربیتی هستند، توضیح داد: داستان دارای عناصر، شخصیتپردازی، کشمکش و پیرنگ است که میتواند مخاطب را درگیر کند؛ فیلم با نمادهای عینی و تصویر، اثرگذاری بیشتری بر کودک و نوجوان دارد.
او ادامه داد: همچنین طراحی صحنه، زمان و مکان و شگردهای تمرکززدایی میتوانند قدرت تفکر و تحلیل را در مخاطب تقویت کنند و فیلم خوب میتواند بستری برای تربیت اخلاقی، معنوی، اجتماعی و شهروندی فراهم کند.
شیروانی شیری انتخاب فیلم مناسب را یکی از مهمترین بخشهای این فرآیند دانست و گفت: مربی، معلم یا استاد باید بتواند فیلم خوب را کشف و گزینش کند؛ فیلم باید ظرفیت تحول ذهنی، تربیتی و روانشناختی داشته باشد و نقد و تحلیل فیلم، فرصتی برای پرورش تفکر، دقت و تیزبینی در مخاطب ایجاد میکند.
او افزود: تماشای صرف فیلم اثر محدودی دارد، اما تماشا همراه با نقد و تبیین میتواند به یک موقعیت تربیتی مؤثر تبدیل شود.
رئیس دانشگاه فرهنگیان با اشاره به اینکه دانشجومعلمان آیندهسازان مدارس کشور هستند، گفت: این رویداد میتواند مهارتهای زیر را در نقد فیلم، کشف عناصر تربیتی و روانشناختی، تحلیل روایت و ساختار داستانی و انتخاب فیلم مناسب برای کلاس درس آینده تقویت کند.
او تأکید کرد: این مهارتها در طول ۳۰ سال خدمت معلمی میتواند نقش مهمی در تربیت نسلهای آینده داشته باشد.
شیروانی شیری از دانشجومعلمان و اساتید دانشگاه خواست در این رویداد حضور فعال داشته باشند و افزود: این جشنواره، اگر با انتخاب فیلمهای مناسب و نقدهای دقیق همراه شود، میتواند به یک رویداد تربیتی اثرگذار در دانشگاه فرهنگیان تبدیل شود.
رئیس دانشگاه فرهنگیان، با اشاره به چرایی ورود دانشگاه فرهنگیان به حوزه فرهنگ و هنر، بهویژه سینما، گفت: رسالت اصلی دانشگاه فرهنگیان تربیت معلم است و آینده سعادت کشور، یعنی کودکان و نوجوانان، به دست دانشجومعلمان رقم میخورد. از این رو برای ما بسیار مهم است که این نسل خوب تربیت شود، بهویژه در حوزههایی که اثرگذاری عمیق دارند. امروز رسانهها و فضای مجازی در سطح جهانی فعالاند و ناگزیر باید از این ظرفیت بهطور مطلوب استفاده کنیم. ارتقای سواد رسانهای دانشجومعلمان و توانایی آنان در بهرهگیری از ابزارهای فرهنگی و هنری برای تربیت نسل آینده، ضرورتی انکارناپذیر است.
در ادامه این نشست، امیری معاون فرهنگی تربیتی دانشگاه فرهنگیان، با اشاره به جایگاه هنر در تعلیم و تربیت غیررسمی گفت: همانطور که امام شهید در آخرین دیدار خود با فرهنگیان تأکید داشتند، مهمترین مولفه تمدنسازی سرمایه انسانی است و مهمترین موضوع در این مسیر تعلیم و تربیت. در تربیت غیررسمی، هنر نقشی کلیدی دارد. هنرمند معنایی را که دریافته با زبان هنر منتقل میکند و مخاطب را به تفکر وا میدارد. یکی از مهمترین قالبهای هنری، فیلم است؛ قالبی که میتواند معناهای عمیق تربیتی را به شکلی اثرگذار منتقل کند.
او افزود: هدف اصلی این جشنواره، نقد عالمانه فیلمهایی است که در امر تربیت حرفی برای گفتن دارند؛ نقدی علمی و هدفمند برای کشف معناهای تربیتی؛ و این رویداد با مدیریت رئیس دانشگاه فرهنگیان، دکتر شیروانی، و اجرای معاونت فرهنگی تربیتی دانشگاه با محوریت اداره اجتماعی برگزار میشود. کانونها و انجمنهای دانشجویی نیز در آن مشارکت دارند.
امیری در پایان گفت: از همه دانشجویان دانشگاه فرهنگیان در سراسر کشور دعوت میکنیم در این رویداد شرکت کنند. تحلیلهای علمی و هدفمند آنان میتواند در شکلگیری هویت معلمی و تحقق اهداف تربیتی غیررسمی نقش مهمی ایفا کند. خروجی این نقدها و تحلیلها در قالب مستندهای آموزشی و تربیتی مورد استفاده قرار خواهد گرفت و گامهای بعدی جشنواره بر اساس همین بازخوردها تعریف میشود.
خسروی، دبیر جشنواره نیز در سخنانی با اشاره به تحولات حوزه تعلیم و تربیت گفت: بر اساس تحقیقات آکادمیک از سال ۲۰۱۵ تاکنون، قاعدهای تحت عنوان ده-بیست-هفتاد مطرح شده است. این قاعده نشان میدهد که حدود ۷۰ درصد از شاکله هویتی کودکان در فضای مجازی و شبکههای اجتماعی شکل میگیرد، ۲۰ درصد در تعاملات اجتماعی و تجربههای واقعی، و تنها ۱۰ درصد تحت تأثیر تعلیم و تربیت رسمی است. این واقعیت جهانی، توجه اندیشمندان را به اهمیت تعلیم و تربیت غیررسمی جلب کرده است.
او افزود: اگر به دنبال دستیابی به ویژگیهای تمدنی خاص هستیم، ناچاریم از ظرفیتهای تعلیم و تربیت غیررسمی بهره ببریم. یکی از ابزارهای مهم در این مسیر، فیلم است؛ چرا که روایت و داستان، بذرهایی در ذهن دانشآموز میکارد که ممکن است سالها بعد در مواجهههای اجتماعی یا تمدنی شکوفا شود.
خسروی با تأکید بر نقش دانشگاه فرهنگیان در این زمینه گفت: این دانشگاه ضرورت پرداختن به تعلیم و تربیت غیررسمی را درک کرده و فضایی فراهم آورده تا دانشجومعلمان با این حوزه درگیر شوند. فیلم بستری است که میتواند بهطور مستقیم آنان را با ابعاد تربیتی غیررسمی مواجه کند. روایت و داستان در قالب فیلم، دنیایی تازه برای مخاطب میسازد و او را درگیر کشف پاسخ برای مسائل اجتماعی و تربیتی میکند.
او درباره اهداف جشنواره توضیح داد: در این رویداد از دانشجویان سراسر کشور، بهویژه دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان، دعوت کردهایم تا گزارشهای بصری خود از کشف زوایای تربیتی آشکار و پنهان فیلمها را ارائه دهند. آثار برگزیده در قالب یک مستند تدوین و همراه با نمایش فیلمهای منتخب منتشر خواهد شد تا هم تلاش دانشجویان دیده شود و هم خلاقیت آنان در کشف ابعاد تربیتی مورد تقدیر قرار گیرد.