باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  - توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر به ویژه در مقیاس کوچک طی سال‌های اخیر به یکی از راهکار‌های اصلی مدیریت مصرف برق و کاهش فشار بر شبکه سراسری تبدیل شده است. بر اساس آمار‌های اعلامی، در حال حاضر بیش از ۵۰۰ مگاوات نیروگاه مقیاس کوچک انشعابی در سراسر کشور نصب شده است.

بخشی از این ظرفیت مربوط به طرح‌های صنایع کوچک، تکالیف ادارات و همچنین نیروگاه‌های نصب‌شده برای چاه‌های کشاورزی است، اما سهم مشترکان خانگی و حمایتی نیز در این میان قابل توجه بوده است. طبق اعلام منابع رسمی، تا پایان سال ۱۴۰۴ ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی نصب شده توسط مشترکان خانگی و حمایتی به حدود ۳۷۵ مگاوات رسیده است.

در همین راستا وزارت نیرو برای توسعه بیشتر انرژی‌های تجدیدپذیر در بخش خانگی مشوق‌های جدیدی در نظر گرفته است. مصطفی رجبی مشهدی، معاون برق و انرژی وزارت نیرو با اشاره به این مشوق‌ها اعلام کرده است: مشترکان خانگی که به صورت داوطلبانه اقدام به نصب نیروگاه خورشیدی دارای استاندارد معتبر و مورد تأیید وزارت نیرو کنند، از تخفیف در بهای برق مصرفی بهره‌مند خواهند شد.

او افزود: در صورتی که مشترکان نیروگاه خورشیدی تا ظرفیت ۵ کیلووات نصب کرده و امکان رویت‌پذیری آن مورد تأیید قرار گیرد، در ماه‌های گرم سال از ابتدای خرداد تا پایان شهریور، ۲۰ درصد تخفیف در بهای برق مصرفی دریافت خواهند کرد.

معاون برق و انرژی وزارت نیرو همچنین تصریح کرد: در صورتی که نیروگاه خورشیدی به همراه سامانه ذخیره‌ساز (باتری) نصب شود، میزان تخفیف تا پایان سال به ۳۰ درصد افزایش خواهد یافت؛ البته سقف مجموع تخفیف‌های قابل اعمال برای هر مشترک خانگی حداکثر ۳۰ درصد تعیین شده است.

در همین زمینه نیز رضا فتاحی، مدیرکل دفتر توسعه مردمی تجدیدپذیر‌های ساتبا در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان اظهار کرد: بر اساس برنامه‌ریزی انجام شده توسط شرکت توانیر برای امسال، مقرر شده است به ازای نصب نیروگاه خورشیدی توسط مشترکان، صاحبان نیروگاه از تخفیف تا ۲۰ درصد در قبوض برق برخوردار شوند.

او ادامه داد: این مشوق در کنار جذابیت‌های دیگری همچون فروش تضمینی برق تولیدی و همچنین امکان عرضه برق در بورس انرژی می‌تواند انگیزه مشترکان برای سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خورشیدی کوچک‌مقیاس را افزایش دهد.

گفتنی است، بسیاری از کارشناسان حوزه انرژی معتقدند توسعه نیروگاه‌های خورشیدی خانگی می‌تواند نقش مهمی در کاهش ناترازی برق به ویژه در فصل تابستان ایفا کند. از سوی دیگر، توزیع تولید برق در مقیاس کوچک موجب کاهش تلفات شبکه و افزایش تاب‌آوری سیستم برق کشور خواهد شد. با این حال، تداوم این روند نیازمند تسهیل فرآیند‌های صدور مجوز، کاهش هزینه تجهیزات و دسترسی آسان‌تر خانوار‌ها به تسهیلات مالی است. همچنین اطلاع‌رسانی گسترده درباره مزایای اقتصادی این نیروگاه‌ها می‌تواند مشارکت مردمی را افزایش دهد. در صورت اجرای صحیح این سیاست‌ها، ظرفیت تولید برق خورشیدی در بخش خانگی طی سال‌های آینده رشد قابل توجهی خواهد داشت.

مشوق‌های جدید وزارت نیرو برای نصب نیروگاه‌های خورشیدی خانگی را می‌توان گامی در جهت مردمی‌سازی تولید انرژی و کاهش فشار بر شبکه برق کشور دانست. تخفیف در قبوض برق، فروش تضمینی و امکان حضور در بازار برق از جمله ابزار‌هایی است که می‌تواند سرمایه‌گذاری خانوار‌ها در این حوزه را افزایش دهد. با توجه به تابش مناسب خورشید در بسیاری از مناطق کشور، توسعه این نیروگاه‌ها ظرفیت قابل توجهی برای تأمین بخشی از برق مورد نیاز کشور دارد. اگر سیاست‌های حمایتی به شکل پایدار ادامه یابد، نیروگاه‌های خورشیدی خانگی می‌توانند به یکی از ارکان مهم تأمین برق و مدیریت مصرف در سال‌های آینده تبدیل شوند.