باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - دانشمندان شواهد جدیدی کشف کرده‌اند که ثابت می‌کند زمین در حال حاضر از میان یک ابر کیهانی متشکل از بقایای ستاره‌ای ناشی از انفجار یک ستاره عظیم که مدت‌ها پیش رخ داده است، عبور می‌کند.

این کشف پس از آن صورت گرفت که دانشمندان ردپایی از یک فلز رادیواکتیو نادر به نام آهن-۶۰ را در نمونه‌های یخی از قطب جنوب که ده‌ها هزار سال پیش تشکیل شده بود، شناسایی کردند.

آهن-۶۰ هرگز روی زمین تشکیل نمی‌شود؛ بلکه از اعماق ستارگان بسیار عظیم سرچشمه می‌گیرد و سپس هنگامی که این ستارگان در رویداد‌هایی به نام ابرنواختر منفجر می‌شوند، در فضا آزاد می‌شود.

مطالعات قبلی نشان داده بود که زمین در معرض این آهن رادیواکتیو از انفجار‌های ستاره‌ای نزدیک که میلیون‌ها سال پیش رخ داده است، قرار گرفته است، اما دانشمندان در مورد منبع مقادیر آهن-۶۰ که چند سال پیش در یخ‌های نسبتاً جدید قطب جنوب یافت شد، سردرگم بودند.

نظریه جدید ارائه شده توسط دانشمندان نشان می‌دهد که ابر بین ستاره‌ای محلی که منظومه شمسی ما در آن حرکت می‌کند، حاوی این آهن-۶۰ است و آن را برای مدت طولانی ذخیره می‌کند.

زمین با عبور از این ابر، این مواد کیهانی را جمع‌آوری می‌کند. تا همین اواخر، هیچ مدرک قطعی برای این فرضیه وجود نداشت.

برای تأیید این موضوع، یک تیم بین‌المللی به رهبری موسسه هلمهولتز درسدن-روسندورف در آلمان، هسته‌های یخی بسیار قدیمی‌تری را که قدمت آنها به ۴۰۰۰۰ تا ۸۰۰۰۰ سال پیش برمی‌گردد، مطالعه کردند. آنها همچنین رسوبات کف دریا را تا ۳۰۰۰۰ سال پیش تجزیه و تحلیل کردند.

وقتی این تیم نتایج را مقایسه کرد، کشف کرد که مقدار آهن-۶۰ که در آن دوره باستانی به زمین رسیده، کمتر از مقداری است که امروزه دریافت می‌کند. این تفاوت قابل توجه در مقادیر، دانشمندان را به یک نتیجه‌گیری مهم رساند: منظومه شمسی همیشه درون این ابر اشباع شده از آهن بین ستاره‌ای نبوده است.

شواهد نشان می‌دهد که این ابر چند ده هزار سال پیش وارد ابر بین ستاره‌ای محلی شده و انتظار می‌رود ظرف چند هزار سال آینده دوباره از آن خارج شود. در حال حاضر، منظومه شمسی در نزدیکی لبه بیرونی این ابر قرار دارد.

چیزی که به محققان کمک کرد تا نظریه‌های دیگر را رد کنند این بود که تغییر در سیگنال «آهن-۶۰» تنها در عرض چند ده هزار سال رخ داده است - دوره‌ای بسیار کوتاه در مقیاس کیهانی. این بدان معناست که منبع نمی‌تواند ابرنواختر‌های باستانی باشد که به آرامی در طول میلیون‌ها سال محو می‌شوند، بلکه خود ابری است که منظومه شمسی از میان آن حرکت می‌کند.

برای دستیابی به این نتایج، دانشمندان باید کار بسیار دقیقی انجام می‌دادند. آنها حدود ۳۰۰ کیلوگرم یخ قطب جنوب را به آزمایشگاهی در درسدن آلمان منتقل کردند، جایی که پس از پردازش شیمیایی گسترده، تنها چند صد میلی‌گرم غبار باقی ماند. سپس آنها از یک ابزار منحصر‌به‌فرد در دانشگاه ملی استرالیا برای جداسازی اتم‌ها با دقت بسیار بالا استفاده کردند.

یکی از دانشمندان این فرآیند را «مانند جستجوی سوزن در ۵۰۰۰۰ انبار کاه» توصیف کرد، زیرا این ابزار می‌تواند سوزن را تنها در یک ساعت پیدا کند.

پس از موفقیت این مطالعه، دانشمندان اکنون قصد دارند به مرحله بعدی بروند: تجزیه و تحلیل نمونه‌های یخی حتی قدیمی‌تر که قدمت آنها به زمانی قبل از ورود منظومه شمسی به این ابر میان‌ستاره‌ای برمی‌گردد. این کار به عنوان بخشی از یک پروژه بین‌المللی به نام Beyond EPICA – Oldest Ice انجام خواهد شد که می‌تواند اسرار بیشتری را در مورد سفر زمین در کهکشان آشکار کند.

منبع: Science Daily