باشگاه خبرنگاران جوان - یورونیوز در گزارشی نوشت: پس از شکست سنگین در انتخابات محلی، کییر استارمر نخستوزیر انگلیس در حال آمادهسازی تلاش تازهای برای نزدیکتر شدن به اتحادیه اروپا است؛ اما بروکسل نگران است که ضعف سیاسی او هرگونه بازتنظیم معنادار روابط پسابرگزیت را متوقف یا منحرف کند.
تارنمای شبکه خبری یورونیوز در گزارشی نوشت: کییر استارمر نخستوزیر انگلیس روز جمعه (۱۸ اردیبهشت) پس از آنکه نتایج انتخابات محلی نشان داد میلیونها رایدهنده حزب کارگر را وداع گفتهاند، عنوان کرد: من کشور را رها نمیکنم و آن را به سمت هرجومرج سوق نمیدهم.
این وضعیت تفاوت زیادی با انتخابات سراسری کمتر از دو سال پیش دارد؛ انتخاباتی که در آن حزب کارگر یکی از بزرگترین اکثریتهای تاریخ پارلمانی انگلیس را به دست آورد.
استارمر اذعان کرد انتخاباتی که در آن صدها عضو شوراهای محلی حزب کارگر کرسیهای خود را از دست دادند و حزب اصلاح به رهبری نایجل فاراژ پیشرفت چشمگیری داشت، دردناک بوده است. وی افزود: نتایج سخت هستند، بسیار سخت و هیچ راهی برای پنهان کردن آن وجود ندارد.
این مقام انگلیسی اکنون در حال برنامهریزی برای بازسازی دولت خود است و قرار است از روز دوشنبه (۲۱ اردیبهشت) این روند را با سخنرانی مهمی آغاز کند که انتظار میرود در آن وعده روابط نزدیکتر با اتحادیه اروپا داده شود.
این موضوع با فضای سیاسی کنونی نیز همخوانی دارد. نزدیک به ۱۰ سال پس از همهپرسی برگزیت، رایدهندگان اکنون با نسبت دو به یک، خروج از اتحادیه اروپا را تصمیمی اشتباه میدانند.
یورونیوز نوشت: در بروکسل، مقامها از بهبود روابط استقبال میکنند؛ آن هم پس از یک دهه تنش که با جدایی پرتنش انگلیس از اتحادیه اروپا همراه بود. تحولات جهانی، از جنگ اوکراین گرفته تا انتخاب دوباره دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا، لندن و بروکسل را بهویژه در حوزه دفاعی به یکدیگر نزدیکتر کرده است.
استارمر در بسیج ائتلاف موسوم به «ائتلاف داوطلبان» برای حمایت از اوکراین نقش مهمی ایفا کرده است؛ ائتلافی که سال گذشته میلادی پس از کاهش کمکهای آمریکا به کییف، وعده تقویت حمایتها را داد. او همچنین در قبال جنگ ایران با موضع محتاطانه اتحادیه اروپا همسو شده و با وجود انتقاد شدید دونالد ترامپ به دلیل نپیوستن لندن به درگیری، خواستار خویشتنداری شده است.
با این حال، اتحادیه اروپا همچنان محتاط است. استارمر از نظر تاریخی در موقعیت ضعیفی قرار دارد. نظرسنجیهای ملی نشان میدهد حمایت از حزب کارگر به کمتر از ۲۰ درصد رسیده و گاهی حتی پایینتر از حزب محافظهکار و حزب سبز قرار میگیرد. در همین حال، حزب اصلاح انگلیس با حدود ۲۵ درصد حمایت، جلوتر است.
محبوبیت شخصی استارمر نیز بهشدت سقوط کرده است؛ نظرسنجیها نشان میدهد تنها ۱۹ درصد رایدهندگان عملکرد او را تایید میکنند و میزان رضایت خالص از او منفی ۴۵ درصد است. رقبا در داخل حزب کارگر نیز در حال نزدیک شدن هستند. در وستمینستر شایعات گستردهای درباره احتمال چالش از سوی آنجلا رینر معاون پیشین نخستوزیر، وس استریتینگ وزیر بهداشت و اندی برنهام شهردار منچستر مطرح شده است.
این مساله برای بروکسل اهمیت دارد؛ زیرا تمایل چندانی برای ازسرگیری مذاکرات دشوار وجود ندارد، اگر قرار باشد دولت ضعیف انگلیس زیر فشار داخلی عقبنشینی کند یا تحولات سیاسی آن را کنار بزند. یکی از دیپلماتهای اتحادیه اروپا عنوان کرد: هر توافقی همچنان نیازمند مذاکره خواهد بود و با توجه به احتمال کنار رفتن استارمر ظرف چند ماه آینده، ما درباره سرمایهگذاری کامل روی او محتاط خواهیم بود.
نگرانیها تنها به امروز محدود نمیشود. حزب اصلاح انگلیس از اوایل سال ۲۰۲۵ در صدر نظرسنجیها قرار داشته است. حتی اگر رایدهندگان نگاه مثبتتری به اتحادیه اروپا پیدا کرده باشند، محتملترین نخستوزیر آینده همچنان نایجل فاراژ رهبر پیشین حزب برگزیت و رهبر کنونی حزب اصلاح است. او وعده داده رویکرد سختگیرانهتری در قبال اتحادیه اروپا اتخاذ کند؛ از جمله بازنگری در توافق تجاری پسابرگزیت برای حذف حقوق و مزایای شهروندان اتحادیه اروپا در انگلیس.
فابیان زولیگ مدیر اجرایی مرکز سیاستگذاری اروپا بیان کرد: از زمان برگزیت، در بروکسل همواره این نگرانی وجود داشته که انگلیس تعهداتی بدهد که قادر به اجرای آنها نباشد؛ بهویژه اگر دولت احتمالی فاراژ بتواند آنها را لغو کند.
یورونیوز ادامه داد: حتی فراتر از سرنوشت سیاسی استارمر و حزب کارگر، اتحادیه اروپا همچنان در ارزیابی میزان جدیت انگلیس برای تعامل دچار تردید است. با وجود وعده پر سر و صدای استارمر برای «بازتنظیم» روابط پس از ورود به خیابان داونینگ، پیشرفتها کند و بهشدت محدود به خطوط قرمز حزب کارگر بوده است؛ از جمله مخالفت با بازگشت به بازار واحد، اتحادیه گمرکی یا آزادی رفتوآمد.
مذاکرات در برخی حوزهها، بهویژه همکاری دفاعی، اتصال انرژی و توافق دامپزشکی با هدف کاهش اصطکاک تجاری پسابرگزیت، پیشرفت داشته است. اما بسیاری از اهداف اصلی همچنان درگیر اختلافات فنی بر سر تامین مالی، همراستایی مقررات و طرحهای پویایی جوانان هستند.
گفتوگوها درباره مشارکت انگلیس در صندوق دفاعی ۱۵۰ میلیارد یورویی «سیف» اتحادیه اروپا نیز بر سر سهم مالی لندن با اختلاف روبهرو شده و مذاکرات درباره شهریه دانشجویان و سقف جابهجایی نیز در لندن به مسالهای حساس و سیاسی تبدیل شده است.
در بروکسل همچنین این ناامیدی وجود دارد که انگلیس هنوز دقیقا نمیداند چه نوع رابطه بلندمدتی با اتحادیه اروپا میخواهد. مقامهای اروپایی بهطور فزاینده استدلال میکنند که لندن نمیتواند همزمان خواستار دسترسی عمیقتر به بخشهایی از بازار واحد باشد، اما بسیاری از تعهدات مرتبط با آن را نپذیرد. سوءظن دوران برگزیت درباره «گزینش انتخابی» انگلیس هرگز بهطور کامل از بین نرفته است.
در حال حاضر، رهبران اروپایی همچنان استارمر را فردی جدی، عملگرا و بهمراتب بهتر از دوران آشوبزده بوریس جانسون نخستوزیر پیشین انگلیس میدانند. اما در محافل خصوصی، مقامها نگرانند که ضعف سیاسی فزاینده او حتی دستیابی به توافقهای محدود را نیز دشوارتر کند.
در بروکسل افراد کمی حاضرند سرمایه سیاسی خود را صرف مذاکره بر سر توافقهای حساس با نخستوزیری از انگلیس کنند که شاید آنقدر در قدرت نماند تا آنها را اجرا کند؛ یا جانشینش دوباره همه آن توافقها را بر هم بزند.