باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - در لرستان، کشت غلات و دانههای روغنی نقش حیاتی در اقتصاد کشاورزی و امنیت غذایی منطقه ایفا میکند. این استان با توجه به شرایط آب و هوایی و خاک مناسب در برخی مناطق، پتانسیل بالایی برای توسعه این محصولات دارد.
گندم و جو از محصولات اصلی مناطق مختلف لرستان محسوب میشوند. کشت گندم در دو نوع آبی و دیم رواج دارد و بخش قابل توجهی از نیاز منطقه به این محصول استراتژیک را تأمین میکند.
جو نیز به عنوان علوفه دام و همچنین برای مصارف انسانی کشت میشود. توجه به ارقام مقاوم به خشکی و بیماریها، استفاده از روشهای نوین آبیاری و ترویج کشت مکانیزه میتواند به افزایش بهرهوری در این بخش کمک کند.
برنج در برخی مناطق با دسترسی به منابع آبی مناسب، کشت برنج نیز انجام میشود، هرچند نیاز به مدیریت دقیق منابع آبی دارد.ذرت علوفهای به طور گسترده برای تغذیه دام کشت میشود و در بهبود صنعت دامپروری منطقه مؤثر است.
۳۹۴ هزار و ۶۰۰ هکتار سطح زیر کشت گندم و جو در لرستان
سید فرشاد بابایی، معاون بهبود تولیدات گیاهی با بیان این مطلب که در این جلسه که در سال زراعی جاری (۱۴۰۵- ۱۴۰۴) سطح زیر کشت گندم در استان ۲۸۰هزار هکتار میباشد که از این میزان (۴۸ هزار هکتار گندم آبی و ۲۳۲ هزار هکتار گندم دیم) بوده و همچنین سطح زیر کشت جو در استان لرستان ۱۱۴۶۰۰ هکتار میباشد، که از این میزان (۷۶۰۰ هکتار جو آبی و ۱۰۷هزار هکتار جو دیم) است.
وی همچنین سطح زیر کشت دانههای روغنی شامل کلزا، گلرنگ و کاملیا ۶۰۷۵ هکتار اعلام کرد و افزود: این جلسه به منظور؛ تعیین و تکلیف عوامل تشخیص و تطبیق مستقر در مراکز خرید گندم، هماهنگی جهت تجهیز، کالبیراسیون و تنظیم کمباینهای بومی و کمباینهای ورودی به استان، انجام معاینه فنی کمباینها به صورت کاملا دقیق و اصولی، ایجاد هماهنگیهای لازم جهت تجهیز و تکمیل مراکز خرید گندم توسط اداره کل غله و خدمات بازرگانی و مدیریت تعاون روستایی، در حال برگزاری میباشد.
معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان با اشاره به اینکه در این جلسه، هماهنگیهای لازم جهت تامین سوخت ادوات و ماشین آلات برداشت به ویژه کمباین توسط شرکت پخش فرآوردهای نفتی صورت پذیرفت، ادامه داد؛ مدیران جهاد کشاورزی شهرستانها نسبت به برگزاری ستاد برداشت در اسرع وقت با توجه به تقویم زراعی با حضور فرمانداران محترم، ائمه جمعه و دیگر مسولیت اداری و نظامی شهرستان اقدام نمایند.
این مقام مسئول در خصوص جلوگیری از خروج محصولات و تولیدات کشاورزی استان به ویژه گندم، جو و دانههای روغنی و ایجاد کمیسیونهای مباشرت خرید در شهرستانهای همجوار شهرستانهای استان تاکید ویژه داشته و افزود؛ هماهنگیهای لازم با فرماندهی پلیس راهور استان در ایام برداشت به منظور تسهیل در تردد ادوات و ماشین آلات برداشت محصولات کشاورزی (کمباینها) انجام شده است.
بابایی با اشاره اجمالی به؛ ماده ۲۰ قانون محیط زیست، که بر اساس آن سوزاندن بقایای گیاهی پس از برداشت جرم تلقی شده و از سوی قانونگذار برای فرد خاطی مجازات در نظر گرفته میشود، بر جلوگیری از سوزاندن بقایای گیاهی پس از برداشت تاکید کردند و از تمامی کشاورزان خواستند با ایجاد آتش بند بین مزرعه خود و مراتع طبیعی اقدامات پیشگیری و پدافندی را انجام دهند و این ایام برداشت اداره آتش نشانی با تجهیزات و ماشین آلات اطفا حریق در کنار کشاورزان میباشد.
در سالهای اخیر، کشت کلزا به عنوان یک تناوبکننده مناسب برای غلات و همچنین منبع تولید روغن خوراکی، مورد توجه قرار گرفته است. توسعه کشت این دانه روغنی میتواند به کاهش وابستگی به واردات روغن و همچنین بهبود حاصلخیزی خاک کمک کند. نیاز به حمایت بیشتر از کشاورزان در زمینه تأمین بذر، کود و خرید تضمینی محصول احساس میشود.
آفتابگردان و سویا کشت این دانههای روغنی نیز در برخی مناطق لرستان با توجه به شرایط اقلیمی و اقتصادی امکانپذیر است و میتواند تنوع کشت را افزایش دهد.
تغییرات اقلیمی و خشکسالی
کاهش بارندگی و افزایش دما، به ویژه در مناطق دیم، چالش بزرگی برای کشت غلات و دانههای روغنی است. استفاده از ارقام مقاوم به خشکی، توسعه روشهای مدیریت مصرف آب و ترویج کشت دیم با رویکردهای نوین ضروری است.
در مناطق با کشت آبی، مدیریت صحیح منابع آبی و استفاده از سیستمهای آبیاری تحت فشار برای جلوگیری از هدررفت آب حیاتی است.
دسترسی به بذر با کیفیت، کود و سموم استاندارد با قیمت مناسب، و همچنین تسهیلات بانکی برای کشاورزان، از عوامل مؤثر در افزایش تولید است.
ایجاد سازوکارهای مناسب برای خرید تضمینی محصولات، به ویژه دانههای روغنی، و جلوگیری از نوسانات شدید قیمت، میتواند انگیزه کشاورزان را افزایش دهد.
برگزاری دورههای آموزشی و ارائه مشاورههای فنی به کشاورزان در زمینه استفاده از ارقام جدید، روشهای کاشت، داشت و برداشت نوین، و مبارزه با آفات و بیماریها، نقش مهمی در ارتقای سطح دانش فنی منطقه دارد.
استان لرستان با وجود چالشهایی مانند تغییرات اقلیمی، پتانسیل قابل توجهی برای توسعه کشت غلات و دانههای روغنی دارد. با سرمایهگذاری در زیرساختهای آبیاری، حمایت از کشاورزان در تأمین نهادهها، ترویج دانش فنی نوین و ایجاد بازارهای پایدار، میتوان شاهد افزایش چشمگیر تولید و بهبود وضعیت اقتصادی کشاورزان منطقه بود.