باشگاه خبرنگاران جوان؛ جواد فراهانی - ستاره‌شناسان فاش کرده‌اند که مگنتوسفر سیاره ما نه تنها از زمین محافظت می‌کند، بلکه تا ماه نیز امتداد دارد و حتی زمانی که ماه خارج از حوزه نفوذ مگنتوسفر است، محافظت غیرمنتظره‌ای را فراهم می‌کند.

زمین دارای مگنتوسفر قدرتمندی است که به عنوان سپر عمل می‌کند و از سیاره و ساکنان آن در برابر طوفان‌های خورشیدی و پرتو‌های کیهانی مضر محافظت می‌کند. این محافظت همچنین تا ماه امتداد دارد که در طول مدار ۲۷ روزه خود به مگنتوسفر وارد و از آن خارج می‌شود.

تا همین اواخر، دانشمندان معتقد بودند که سطح تشعشعات روی سطح ماه زمانی که ماه خارج از حفاظت مگنتوسفر زمین است، ثابت می‌ماند. با این حال، تجزیه و تحلیل داده‌های جدید از کاوشگر چینی چانگ-۴، همراه با مشاهدات مدارگرد شناسایی ماه ناسا، یافته غیرمنتظره‌ای را آشکار کرده است.

در مقاله‌ای که اخیراً در مجله Science Advances منتشر شده است، دانشمندان گزارش می‌دهند که شواهد محکمی یافته‌اند مبنی بر اینکه "حفره"‌ای از ذرات پرانرژی، که توسط مگنتوسفر زمین تشکیل شده است، ماه را از پرتو‌های کیهانی مضر محافظت می‌کند، حتی زمانی که مدار ماه خارج از مگنتوسفر است. داده‌ها نشان داد که در یک دوره خاص از مدار ماه، زمانی که رو به مگنتوسفر زمین نیست، ۲۰ درصد کاهش تابش روی سطح ماه وجود دارد. این نشان می‌دهد که تأثیر مگنتوسفر بسیار فراتر از فرضیات قبلی است و یک "حفره" محافظ از ذرات پرانرژی تشکیل می‌دهد که حتی در مناطقی که محافظت نشده در نظر گرفته می‌شوند، از ماه محافظت می‌کند.

پرتو‌های کیهانی کهکشانی، که از انفجار‌های ابرنواختر و سایر رویداد‌های کیهانی شدید سرچشمه می‌گیرند، بزرگترین تهدید تابشی را برای فضانوردان ایجاد می‌کنند. این ذرات ریز تقریباً با سرعت نور حرکت می‌کنند و انرژی عظیمی را حمل می‌کنند و آنها را قادر می‌سازند تا به اعماق منظومه شمسی و حتی خود مگنتوسفر زمین نفوذ کنند.

برای بررسی این موضوع، این تیم آزمایش‌های آماری روی ذرات رادیواکتیو در فضای بین زمینی را در طول ۳۱ چرخه قمری انجام داد و تغییرات در آب و هوای خورشیدی را تنظیم کرد.

نکته مهم این است که کاهش ۲۰ درصدی تابش مشاهده شده توسط این تیم مربوط به یون‌های کم‌انرژی است که منبع اصلی دوز‌های تابشی هستند که پوست فضانوردان در معرض آن قرار می‌گیرد. از آنجایی که پوست بزرگترین عضو بدن انسان است، این کشف برای ایمنی فضانوردان در ماموریت‌های آینده از اهمیت بالایی برخوردار است.

این یافته‌ها، امکان استفاده از این مناطق محافظ اضافی را برای کاهش قرار گرفتن فضانوردان در معرض تابش در طول ماموریت‌های آینده به ماه، مانند ماموریت آرتمیس ناسا که هدف آن بازگشت انسان به ماه است، فراهم می‌کند.

با این حال، دانشمندان هشدار می‌دهند که آب و هوای فضا پیچیده است و نمی‌توان آن را ساده‌سازی کرد. در نزدیکی پایان ماموریت چانگ-۴، این فضاپیما چندین طوفان خورشیدی را شناسایی کرد که سطح تابش را بیش از ده برابر افزایش دادند و بر نیاز به درک عمیق‌تر این پدیده‌ها تأکید کردند.

منبع: روسیا الیوم