باشگاه خبرنگاران جوان - با بالا رفتن قیمت جهانی انرژی و افت محبوبیت داخلی، دونالد ترامپ حالا پس از یک ماه جنگ با ایران در برابر یک دو راهی جدی قرار گرفته است: یا با پذیرش یک توافق نهچندان ایدهآل از این بحران خارج شود، یا با تشدید درگیری، وارد جنگی فرسایشی شود که میتواند کل دوران ریاستجمهوریاش را تحتالشعاع قرار دهد.
با وجود تحرکات دیپلماتیک گسترده، ترامپ هفته دیگری از عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل را در حالی پشت سر میگذارد که هنوز نتوانسته بحران در حال گسترش خاورمیانه را مهار کند. در این میان، ایران با حفظ موضع خود همچنان بر مسیر صادرات نفت و گاز خلیج فارس فشار وارد میکند و حملات موشکی و پهپادیاش را در نقاط مختلف منطقه ادامه میدهد.
حالا پرسش اصلی این است که ترامپ بهدنبال کاهش تنش و پایان دادن به جنگ است یا قصد دارد سطح درگیری را بالاتر ببرد؛ جنگی که بسیاری آن را «انتخابی» میدانند و حالا به یکی از شدیدترین شوکهای بازار انرژی در جهان تبدیل شده و اثراتش فراتر از منطقه هم دیده میشود.
یک مقام ارشد کاخ سفید میگوید ترامپ به تیم خود تأکید کرده که نمیخواهد درگیر «جنگی بیپایان» شود و ترجیح میدهد از مسیر مذاکره خارج شود. او از اطرافیانش خواسته بر همان بازه زمانی چهار تا شش هفتهای که قبلاً اعلام کرده بود تأکید کنند، هرچند خودشان هم میدانند این زمانبندی چندان قابل اتکا نیست.
با این حال، ترامپ همزمان هشدار داده اگر مذاکرات به نتیجه نرسد، احتمال تشدید جدی عملیات نظامی وجود دارد.
تلاشهای دیپلماتیک اخیر—از جمله ارسال یک طرح صلح ۱۵ بندی از طریق کانالهای غیررسمی در پاکستان—نشان میدهد کاخ سفید بهطور فزایندهای بهدنبال پیدا کردن راه خروج از این بحران است. با این حال، هنوز مشخص نیست که اساساً امکان رسیدن به یک توافق مؤثر وجود دارد یا نه.
به گفته یکی از مقامات سابق اطلاعاتی آمریکا، مشکل اصلی این است که حتی خود واشنگتن هم تصویر روشنی از «نتیجه مطلوب» ندارد و همین موضوع کار را پیچیدهتر کرده است.
در عین حال، کاخ سفید تأکید دارد که این جنگ زمانی پایان مییابد که رئیسجمهور تشخیص دهد اهداف مورد نظر محقق شدهاند و مدعی است این اهداف از قبل مشخص بودهاند.
تلاش برای مهار جنگی که از کنترل خارج میشود
ترامپ در حالی که هنوز بین گزینهها مردد به نظر میرسد، همزمان دستور اعزام هزاران نیروی بیشتر به منطقه را صادر کرده و به ایران هشدار داده در صورت نپذیرفتن خواستههایش، با حملات شدیدتری—حتی با احتمال ورود نیروی زمینی—مواجه خواهد شد.
به گفته تحلیلگران، این نمایش قدرت میتواند با هدف گرفتن امتیاز در مذاکرات باشد، اما در عین حال خطر کشیده شدن آمریکا به یک جنگ طولانیتر را هم به همراه دارد؛ بهخصوص که حضور نیروهای زمینی در ایران احتمالاً با مخالفت جدی افکار عمومی آمریکا روبهرو خواهد شد.
سناریوی دیگری که مطرح میشود، اجرای یک حمله هوایی گسترده و نهایی است؛ عملیاتی که در صورت انجام، ممکن است ترامپ پس از آن مدعی تحقق اهدافش شود و از جنگ خارج شود.
اما چنین ادعایی بدون بازگشایی کامل تنگه هرمز چندان قابل قبول نخواهد بود—گذرگاهی حیاتی که ایران همچنان اجازه بازگشت شرایط عادی به آن را نداده است. در همین حال، ترامپ از اینکه متحدان اروپایی حاضر نشدهاند برای تأمین امنیت این مسیر ناوهای جنگی اعزام کنند، ابراز نارضایتی کرده است.
رئیسجمهوری که بارها وعده داده بود آمریکا را از درگیریهای خارجی دور نگه دارد، حالا با جنگی روبهروست که خودش به همراه اسرائیل آغاز کرده و مهار آن روزبهروز دشوارتر میشود.
او در سخنان عمومی همچنان از موفقیت صحبت میکند، اما در عمل تلاش دارد بازارهای نگران را آرام کند و از تیم خود خواسته این پیام را منتقل کنند که جنگ بهزودی پایان خواهد یافت—پیامی که بیشتر شبیه تلاش برای مدیریت نگرانیهاست تا بازتاب یک واقعیت قطعی.