به مناسبت فرارسیدن ماه محرم ۱۴۴۱ قمری، میهمان دهمین قسمت از برنامه گفتگو محور «مثبت اشک» باشگاه خبرنگاران جوان با موضوع عزاداری و نشر معارف سوگواری سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، «علی علیان» مداح و مدیحهسرای اهل بیت(ع)، درباره موضوعاتی چون نکات مهمی که مداحان باید رعایت کنند و اهمیت بالابردن معرفت حسینی مردم به گفتگو پرداخت.
آیین سنتی عزاداری زار خاک عصر تاسوعای حسینی در قلعه تاریخی روستای قورتان از توابع استان اصفهان برگزار شد. در این مراسم که شامل دو قسمت است ابتدا زار کوچک برگزار می شود و پس از آن زار خاک انجام میگیرد.
پس از شروع مراسم که با ذکر « امام محمد است و علی، لعن بر قاتلان امام حسین» توسط دستۀ سادات و ذکر « رحمت خدا بر موالیان امام حسین » توسط عام ها شروع می شود ، دستۀ سادات ذکر اول را می گوید که عبارت است از:
« بهر حسین در کربلا، امشب ملامت می شود/این شام را صحبش مباد، فردا قیامت می شود. »
پس از اتمام این ذکر، در حین اینکه نخل به حرکت درمیآید مردم بر سر و سینه زده و یاحسین وشاه حسین گویان به سوگواری میپردازند.و دستۀ عام ها نیز آن را دوباره جواب می دهد. دستۀ سادات ذکر بعدی را که می خواهد شروع کند به دستۀ زار خاک علامت می دهد تا آنها به خاک بیفتند وسپس دستۀ سادات ذکر بعدی را می گوید و بعد از آن یا حسین ، شاه حسین سر می دهند تا ذکر دستۀ زار خاک تمام شود وهنگامی که دستۀ زار خاک بلند شدند دستۀ سادات ذکرهای بعدی خودش را می گوید. هنگامی که دستۀ زار خاک به خاک می افتند سجده می کنند وبعد از آن به حالت تشهد نشسته و با زدن بر روی پاهای خود ذکر اول دسته سادات را می گویند یعنی بیت :
« بهر حسین در کربلا، امشب ملامت می شود/این شام را صحبش مباد، فردا قیامت می شود. »
ذکردستۀ زار خاک در طول مراسم ثابت است اما ذکر دستۀ سادات متغیر است ودر هر منزل عوض می شود. که بعضی از ذکر های آن عبارت است از:
« ای مومنان عشور است، آفاقُ پُر زشور است/ از بهر آل حیدر، جانها زتن نفور است » و
« بگذار تا بگرییم، چون ابر در بهاران/کز سنگ ناله خیزد، روز وداع یاران » و « ای شیعه گر تو را هست، عقل و بصیرت و هوش/آل علی و اولاد یکدَم مکن فراموش » و...
دستۀ سادات که به درب حسینیه رسید طبق زارهای معمول فرد های کوچک دیگری را با لحنی متفاوت بیان میکند و دستۀ عام ها نیز فرد اول آن را در جواب دستۀ سادات می گویند دستۀ سادات فرد اولیه را که عبارت است از « ای میکند یاران وداع امشب حسین » دو بار می گوید تا وارد حسینیه شوند. ودور حسینیه می گردند تا تمام عام ها داخل حسینیه شوند.
پشت سر سادات، عام ها وارد حسینیه می شوند و گرداگرد حسینیه می ایستند. در داخل حسینیه دستۀ سادات پس از آمدن عام ها در حسینیه به صورت دایره وار در قسمتی از حسینیه می گردند و ذکر های زیر را می خوانند.
« ای در مدینه مصطفی گوید حسین/ای در نجف شیر خدا گوید حسین/ ای در سما عرش عُلا گوید حسین / ای مادرش خیرالنساء گوید حسین»
که در جواب هر بند آنها ، عام ها ذکر« ای میکند یاران وداع امشب حسین» را می گویند.
با آغاز ماه محرم و ایام عزاداری حضرت سیدالشهداء (ع) مردم جای جای ایران اسلامی با سنتها و رسوم مختلف به سوگ سالار شهیدان و اصحاب عاشورایی امام عشق مینشینند. یکی از این آیینهای مذهبی و سنتی، مراسم عزاداری در روستای خالخیل ساری میباشد. در ایام ماه محرم و صفر در استان مازندران آیینهای متعددی برگزار میشود. آیینهای نظیر علم گردانی، سیاهپوشان، نخلگردانی، پیرعلم، تعزیه و دهها سنت بهجای مانده از گذشتگان که در ایام عاشورا و تاسوعای حسینی در مازندران برگزار میشود. صبح دوشنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۸ همزمان با تاسوعای حسینی، مردم استان علوی تبار از نخستین ساعات روز خود را به مساجد، حسینیهها و تکایای شهر و روستاهای اطراف میرسانند و در عزاداری سیدالشهداء (ع) شرکت میکنند.
با فرارسیدن ایام ماه محرم طرح سراسری نذر خون در سراسر کشور با شعار «نذرخون، تصمیم آگاهانه، اهدای خون مسئولانه» آغاز و تا پایان ماه صفر ادامه خواهد داشت؛ در این راستا تمامی مراکز جامع انتقال خون در کشور آماده حضور اهدا کنندگان خون هستند.
هر ساله از شب تاسوعا اهالی خانوادهای در منطقه فدائیان اسلام شهر مشهدمقدس، با آداب و مراسم خاصی حلیم سنتی خراسانی را طبخ و برای توزیع در روز تاسوعا آماده میکنند. پخت حلیمی سنتی با کمک تمام اعضای خانواده به شیوه و لوازم کاملا سنتی، از دیگهای مسی گرفته تا آتش و دود چوب که در عصر جدید و تکنولوژی به سنتها پایبند هستند. همزمان با شروع پخت حلیم مراسم دعا و روضه و عزاداری خانگی برای کسانی که مشغول به کارهای طبخ حلیم هستند شروع میشود و در حین دعا و روضه مواد پخت حلیم یکی یکی اضافه شده و ساعتها دیگها را هم میزنند تا زمان دم کشیدن حلیم فرا برسد؛ آتش زیر دیگها را خاموش و از خاکستر ذغالها روی درب دیگ ریخته تا چند ساعتی بگذرد و حلیم جا بیافتد. وقت سحر قبل از اذان صبح دیگها باز شده و زمانی که اذان تمام میشود تمام دیگهای حلیم پخته شده با حضور اهالی محل و فامیل و کسانی که با ظروف کوچک و بزرگ خود به در این خانه میآیند توزیع میشود تا صبحانه روز تاسوعای خود را با حلیم نذری آغاز کنند. حاج حسین اشرفی بزرگ خانواده و بانی این مراسم که بیش از ۶۰ سال این مراسم را برگزار میکند، معتقد است با وجود شرایط سخت اقتصادی خانواده این سالها، هنوز هم حضرت اباالفضل العباس (ع) هرسال هزینه این مراسم را میرساند و اینکه هر سال به لطف قمر منیر بنی هاشم باشکوهتر از قبل برگزار میشود.
با آغاز ماه محرم و ایام عزاداری حضرت سیدالشهداء (ع) مردم جای جای ایران اسلامی با سنتها و رسوم مختلف به سوگ سالار شهیدان و اصحاب عاشورایی امام عشق مینشینند. یکی از این آیینهای مذهبی و سنتی، علمگردانی در روستای درسجین شهرستان ابهر میباشد. درسجین، روستایی با فاصله ۱۳ کیلومتر از توابع بخش مرکزی شهرستان ابهر در استان زنجان میباشد. زبان این روستا برخلاف تصور اولیه که میبایست ترکی آذری باشد، زبانی به نام دودانگه است که این زبان قرابتهای بسیاری با زبان فارسی قدیم و لهجه شیرازی دارد.
روز تاسوعای حسینی هر سال، آیین سنتی مذهبی طبخ و توزیع غذای نذری در روستای اراضی مبارکه اصفهان با شور و حرارت خاصی برگزار میشود. در این آئین سنتی ۳۰۰ ساله که به میزبانی مردم روستای اراضی مبارکه انجام میشود، عزادارانی از روستای باغملک و اطراف در قالب کاروان سوگواری و سینهزنی به سمت روستای اراضی حرکت کرده و پس از پایان مراسم و اقامه نماز ظهر روز تاسوعا در حسینیه این روستا با غذای طبخ شده توسط اهالی اراضی مبارکه پذیرایی میشوند. از صبح روز تاسوعای حسینی مردم این روستا هرکدام با توان مالی و استطاعت خود تا نزدیک ظهر غذای نذری به سبک و سلیقه خود پخته و همراه با دورچین و تزئینات زیبا داخل سینی قرار داده و روی سر به حسینه آورده و میزبان مردم عزادار روستای باغملک میشوند.
مراسم عزاداری و سوگواری تاسوعای اباعبدالله الحسین (ع) در بزرگداشت مقام والای علمدار کربلا حضرت اباالفضل العباس (ع) از صبح دوشنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۸ با حضور عاشقان و دلدادگان اصحاب عاشورایی امام عشق در سایر نقاط پایتخت برگزار شد.
مراسم عزاداری شب تاسوعای حسینی(ع) و سومین شب عزاداری حضرت اباعبدالله الحسین علیهالسلام در محرم الحرام ۱۴۴۱ هجری قمری، شامگاه یکشنبه ۱۷ شهریور ۱۳۹۸ با حضور حضرت آیت الله خامنهای رهبر معظم انقلاب اسلامی و هزاران نفر از مردم عزادار و جمعی از مسئولان کشور با سخنرانی حجتالاسلام عالی و مداحی میثم مطیعی در حسینیه امام خمینی(ره) برگزار شد.
مراسم عزاداری و سوگواری تاسوعای اباعبدالله الحسین (ع) در بزرگداشت مقام والای علمدار کربلا حضرت اباالفضل العباس (ع) از صبح دوشنبه ۱۸ شهریور ۱۳۹۸ با حضور عاشقان و دلدادگان اصحاب عاشورایی امام عشق در نقاط مختلف ایران اسلامی برگزار شد.
به مناسبت فرارسیدن ماه محرم ۱۴۴۱ قمری، میهمان نهمین قسمت از برنامه گفتگو محور «مثبت اشک» باشگاه خبرنگاران جوان با موضوع عزاداری و نشر معارف سوگواری سرور و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، «حجتالاسلام جواد محمدزمانی» شاعر و پژوهشگر حوزه شعر آئینی، درباره موضوعات متعددی از جمله توجه به محتوای شعر، انتقال مطلب صحیح به نسل جوان و جلوگیری از قتلگاه خوانی به گفتگو پرداخت.
آیین سنتی مشعلگردانی هر سال در شبهای هشتم، نهم و دهم محرم الحرام توسط عراقیهای مقیم ایران در محله دولتآباد تهران برگزار میشود. مشعلهای حمل شده در این مراسم نمادی از مشعلهایی هستند که خیمه گاه اباعبدالله الحسین (ع) را به آتش کشیدند و نواختن گسترده طبلها نیز یادآور نواختن طبل در زمان حمله لشگر یزید به خیمه گاه و اهل حرم است که با صدای بلند نواختن طبل مانع از شنیده شدن صدای زنان و کودکان شوند.
هیأت بندریهای مقیم اهواز از سال ۱۳۷۶ تاکنون مراسم عزاداری خود را به صورت سینه زنی، سنج و دمام در ایام محرم برگزار میکنند. این هیأت به دلیل جذابیتهایی که در اجرای سنج و دمام دارد پذیرای میهمانانی از گوشه و کنار استان خوزستان است. مهمترین بخش این هیأت مربوط به سینهزنی و عزاداری خاص به نام «هیامظلوم» است که به شکل چند حلقه سینهزنی مدور و در حال گردش دور مداح و پامنبری انجام میشود و در دو سبک متفاوت و به صورت اشعار کوتاه عاشورایی در شبهای تاسوعا و عاشورا و به ذکر مصیبت مظلومیت امام حسین(ع) و یاران باوفایش میپردازند. «هیامظلوم» عزاداری خاص اهالی بندر بوشهر، خرمشهر و آبادان است.
مراسم عزاداری و سوگواری سیدالشهداء، قتیل العبرات، سفینة النجاة، غریبالغرباء، حضرت اباعبدالله الحسین علیه السلام و اصحاب عاشورایی باوفایش در شب نهم از ماه محرم الحرام ۱۴۴۱ هجری قمری شامگاه یکشنبه ۱۷ شهریور ۱۳۹۸ با نوای کربلایی مسعود پیرایش در مسجد ساعت اراک برگزار شد.
باآغاز ماه محرم و ایام عزاداری حضرت سیدالشهداء (ع) مردم جای جای ایران اسلامی با سنتها و رسوم مختلف به سوگ سالار شهیدان و اصحاب عاشورایی امام عشق مینشینند. یکی از این آیینهای مذهبی و سنتی، مراسم مشعل گردانی است که هر سال در شبهای هشتم، نهم و دهم محرم الحرام توسط نجفیها و کربلاییهای مقیم قم برگزار میشود. مشعلهای حمل شده در این مراسم نمادی از مشعلهایی هستند که خیمه گاه اباعبدالله الحسین (ع) را به آتش کشیدند و نواختن گسترده طبلها نیز یادآور نواختن طبل در زمان حمله لشگر یزید به خیمه گاه و اهل حرم است که با صدای بلند نواختن طبل مانع از شنیده شدن صدای زنان و کودکان شدند.
با آغاز ماه محرم و ایام عزاداری حضرت سیدالشهداء (ع) مردم جای جای ایران اسلامی با سنتها و رسوم مختلف به سوگ سالار شهیدان و اصحاب عاشورایی امام عشق مینشینند. یکی از این آیینهای مذهبی و سنتی، مراسم عزاداری و تعزیه در منطقه شویلاشت ساری میباشد. روستاهای سرخ ولیک، الیرد، خالخیل و کرسام است به منطقه شویلاشت معروف است. تاریخچه مراسم عزاداری محرم در چهارروستای یکپارچه شویلاشت بسیار طولانی است که عمده مراسم در بخش دسته روی، مراسم مشترک سینه زنی و تعزیه خوانی برگزار میشود.
هیأت اباالفضلی(ع) نوش آباد از توابع کاشان، شهر آیینهای عاشورایی، هرساله ورود قافله و کاروان نمادین سالار شهیدان حضرت امام حسین(ع) به دشت کربلا را در مجموعه فرهنگی علقمه این شهر بازسازی میکندد. شور و حال عاشورایی و حماسی این حرکت نمادین کاروان به کربلا با حضور هنروران بهشیوهای کاملا ملموس و محسوس تصویرسازی میشود، بهگونهای که با مشاهده سبزپوشان سپاه امام عشق و یاران باوفایش و سرخپوشان و زردپوشان لشکر اشقیا و کفار، اوج ظلم ظالم و باطل در برابر مظلومیت و حقانیت حق برای عزاداران تداعی میشود.
با آغاز ماه محرم و ایام عزاداری حضرت سیدالشهداء (ع) مردم جای جای ایران اسلامی با سنتها و رسوم مختلف به سوگ سالار شهیدان و اصحاب عاشورایی امام عشق مینشینند. یکی از این آیینهای مذهبی و سنتی تعزیه روستای حصارخروان قزوین میباشد که از قدیمیترین و اصیلترین مجالس تعزیه ایران به شمار میرود. این مراسم در دههی اول ماه محرم هر روز برگزار میشود.
کاروان انصارالحسین (ع) شامل ۱۰۰ نفر از عاشقان سیدالشهداء (ع) از استانهای خراسان رضوی، خراسان جنوبی، کرمان، گلستان، تهران و اصفهان هستند که به مشهد مقدس آمده اند تا در این سفر معنوی شرکت کنند. زائران کاروان پیاده انصار الحسین (ع) پس از دعای پر فیض ندبه با بدرقه مردم راهی کربلا شدند تا این مسیر ۲۶۰۰ کیلومتری را پس از ۷۵ روز پیاده روی در اربعین حسینی به کربلا مشرف شوند.
مهمترین هدف حرکت کاروان پیاده مشهد – کربلا علاوه بر بهره معنوی، زنده نگهداشتن سیره اهلبیت، ترویج مکتب اهلبیت عصمت و طهارت (ع)، نشر و گسترش معارف حسینی (ع)، تبیین ابعاد مختلف قیام حضرت اباعبدالله الحسین (ع)، و توجه دادن همگان به اهمیت زیارت حضرت امام حسین (ع) است.
کاروان پیاده «حرم تا حرم» انصار الحسین (ع) که از مشهد مقدس عازم کربلای معلی است، با ورود به شهرضا، در کنار آستان مقدس امامزاده شاهرضا (ع) مورد استقبال مردم این شهرستان قرار گرفت.