باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - غلامرضا غلامی در همایش شهرداران استان فارس که با حضور مدیران ارشد استانی و شهری برگزار شد، اظهار کرد: شهرداران در خط مقدم مواجهه با چالش‌های شهری و بحران‌های طبیعی قرار دارند. تجارب گذشته، از جمله مدیریت رخداد‌ها و بحران‌های گوناگون نشان داده است که هرگاه مجموعه مدیریت شهری با روحیه جهادی و انسجام وارد میدان شده، بهترین نتایج رقم خورده و کارنامه درخشانی در خدمت‌رسانی به مردم ثبت شده است.

او با تأکید بر حساسیت مأموریت‌های مرتبط با ایمنی و جان شهروندان افزود: نخستین مطالبه ما از شهرداران سراسر استان این است که به مکاتبات، مصوبات و دستورالعمل‌های دو حوزه راهبردی 'مدیریت بحران' و 'پدافند غیرعامل' نگاهی ویژه و مستقیم داشته باشند. این امور نباید صرفاً با یک ارجاع ساده اداری دنبال شوند؛ بلکه شخص شهردار باید اسناد، طرح‌ها و نامه‌ها را خط‌به‌خط مطالعه کرده و شخصاً بر روند اجرای آنها اشراف کامل داشته باشد؛ چراکه مدیریت بحران یعنی تصمیم‌گیری دقیق و آگاهانه در بالاترین سطح مدیریتی شهر.

پدیده ال‌نینو و تغییر الگوی بارش‌ها؛ لزوم اقدامات پیشگیرانه و هوشمند

مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس در ادامه به تغییرات اقلیمی و پیامد‌های جوی ناشی از پدیده «ال‌نینو» اشاره کرد و گفت: بر اساس مکاتبات رسمی، مصوبات ستاد مدیریت بحران استان و هماهنگی‌های تخصصی به‌عمل‌آمده با مجموعه‌های هواشناسی و آب منطقه‌ای، اثرات پدیده ال‌نینو نباید صرفاً به بارش‌های ممتد و مداوم تعبیر شود. ذات این پدیده، بی‌نظمی اقلیمی، نوسانات شدید دمایی و به‌ویژه شکل‌گیری بارندگی‌های رگباری، بسیار شدید و نقطه‌ای در بازه زمانی کوتاه است؛ الگویی که نمونه آن را پیش‌تر در حوادثی مانند سیل استهبان شاهد بودیم؛ جایی که در یک نقطه بارندگی شدید رخ داد و چند کیلومتر آن‌طرف‌تر شرایط جوی کاملاً آرام بود.

غلامی تصریح کرد: این الگو‌های بارشیِ نقطه‌ای و پرحجم، نیازمند هوشیاری، چابکی و تدابیر متناسب است تا تأسیسات و مجاری انتقال آب‌های سطحی تاب‌آوری لازم را داشته باشند.

او با اشاره به ظرفیت‌های قانونی برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه کشور خاطرنشان کرد: بر اساس تبصره ۱ بند (ج) ماده ۳۸ قانون برنامه هفتم توسعه، تکالیف مشترک و شفافی برای وزارت کشور و وزارت نیرو در زمینه اصلاح سازه‌ها، تعیین فواصل آب‌گذری، ساماندهی پل‌ها و لایروبی بستر و حریم رودخانه‌ها پیش‌بینی شده است. محوریت این راهبری در شهرستان‌ها بر عهده فرمانداران و در محدوده قانونی شهر‌ها مستقیماً بر عهده شهرداران پرتلاش است.

مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس با تأکید بر لزوم هم‌افزایی میان شهرداری‌ها، آب منطقه‌ای، راهداری و بنیاد مسکن، به تجارب میدانی موفق استان اشاره کرد و گفت: در مواردی همچون لایروبی و ایمن‌سازی حریم رودخانه در شهرستان جهرم، با اقدام سریع و هم‌افزایی شهرداری‌ها و پشتیبانی فنی و حقوقی، تهدید‌ها به فرصتِ ارتقای ایمنی بدل شد. بنابراین، شهرداران باید پیش از آغاز موج بارش‌ها، پاک‌سازی دهانه پل‌ها، انهار، کانال‌ها و لایروبی مسیل‌های شهری را به سرانجام برسانند.

شناسایی و پایش مستمر ۳۹۷ نقطه و منطقه بحرانی

مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس با تأکید ویژه بر ضرورت تمرکز عملیاتی بر نقاط آسیب‌پذیر تصریح کرد: در سطح استان فارس، ۳۹۷ نقطه و منطقه بحرانی و حادثه‌خیز به‌صورت دقیق احصا و شناسایی شده است که مدیریت و رفع خطر از این کانون‌ها در اولویت نخست برنامه‌های پیشگیرانه قرار دارد. شهرداران موظفند با همراهی دستگاه‌های اجرایی هم‌پوشان، به‌طور مستمر و دقیق بر روند ایمن‌سازی، پایش و اقدامات اصلاحی در این ۳۹۷ منطقه نظارت میدانی داشته باشند تا با برطرف‌کردن موانع آب‌گذری و ارتقای ضریب ایمنی در این کانون‌های حساس، از وقوع هرگونه حادثه احتمالی در هنگام مخاطرات جوی پیشگیری شود.

غلامی با تشریح ابعاد قانون مدیریت بحران کشور بیان کرد: قانون مدیریت بحران مشتمل بر ۲۴ ماده مترقی، فرصت‌ها و اختیارات ویژه‌ای برای خدمت و پیشگیری به مدیران شهری اعطا کرده است. در کنار این اختیارات، مسئولیت‌پذیری بالایی نیز نهفته است؛ بر همین اساس، در شرایط صدور هشدار‌های سطح زرد، نارنجی و قرمز جوی، حضور شهرداران و نیرو‌های خدمات‌رسان در محل خدمت الزامی بوده و تمامی مرخصی‌ها لغو است. شهردار به عنوان فرمانده میدان، باید در کنار مردم و پرسنل خدوم شهری در صحنه حضور داشته باشد. 

ضرورت تدوین شناسنامه جامع بحران در شهر‌ها

مدیرکل مدیریت بحران استانداری فارس با یادآوری تجربه موفق برنامه‌ریزی شهری در مواجهه با مخاطرات در برخی کشور‌های توسعه‌یافته از جمله سوئیس خاطرنشان کرد: امروز مدیریت مدرن بحران ایجاب می‌کند که برای تک‌تک ظرفیت‌ها، ماشین‌آلات دولتی و بخش خصوصی، پیمانکاران، نقاط پرخطر و حتی نیروی انسانی، مأموریت از پیش تعریف‌شده و مشخصی وجود داشته باشد. انتظار ما از شهرداران استان فارس این است که نقشه خطرپذیری و برنامه جامع عملیاتی شهر خود را تدوین کرده تا با آمادگی کامل، سرمایه‌گذاری بر روی اقدامات پیشگیرانه و مدیریت یکپارچه، فصول بارندگی پیش‌رو با ایمنی کامل، آرامش شهروندان و حفظ جان و مال هم‌استانی‌های شریف سپری شود.

رونمایی از سامانه هوشمند «شهرداد»

مدیرکل امور شهری و شورا‌های استانداری فارس همایش بزرگ شهرداران استان فارس اعلام کرد: دستیابی به رتبه نخست پروژه‌های عمرانی در سطح کشور، نتیجه مستقیم تعامل سازنده و عملکرد جهادی شهرداری استان است.

محمدهادی هاشم‌پور مدیرکل دفتر امور شهری و شورا‌های استانداری هم با اشاره به اهمیت برنامه‌های توسعه شهری اظهار کرد: استان فارس با دارا بودن ۱۲۷شهرداری فعال گسترده‌ترین شبکه مدیریت شهری در کشور را دارد. ما این هفته میزبان چهار دوره آموزشی ملی در حوزه‌های آتش‌نشانی، مدیریت میادین، پسماند و خدمات شهری و همچنین نشست معاونین حمل‌ونقل و ترافیک کشور هستیم

او افزود: نمایشگاه اقتصاد گردشگری و خدمات شهری و با حضور ۲۸ شهرداری منتخب به‌عنوان نمونه، برگزار مس شود که فرصتی برای اشتراک‌گذاری تجربیات موفق بود. 

هاشم‌پور با تأکید بر اینکه کسب رتبه نخست کشور در حوزه پروژه‌های عمرانی، مرهون تلاش‌های تحول‌آفرین شهرداران استان است، گفت: بر اساس ارزیابی‌های رسمی وزارت کشور، این موفقیت چشمگیر حاصل زحمات شبانه‌روزی شهرداران در حوزه‌های مختلف و حمایت‌های معاونت عمرانی استانداری فارس است. ما برای انتخاب شهرداران برتر در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، با نگاه انصاف و شاخص‌محور، تمام شهرداری‌ها را در گروه‌های تخصصی (از درجه ۱ تا ۱۲) ارزیابی کردیم. از میان تمامی شهرداری‌های فعال، ۳۰ شهردار برتر که توانستند در ۱۲۰ شاخص ارزیابی (از جمله درآمد‌های پایدار، پروژه‌های عمرانی، بودجه و عملکرد خدماتی) امتیازات بالایی کسب کنند، انتخاب و تقدیر شدند

مدیرکل دفتر امور شهری و شورا‌های استانداری فارس با اشاره به طول جغرافیایی استان (۶۰۰ کیلومتر مسیر مواصلاتی) و چالش‌های مکاتبات سنتی تصریح کرد: برای مدیریت دقیق این شبکه عظیم، سامانه جامع «شهرداد» عملیاتی شد. این سامانه با هدف حذف بروکراسی کاغذی و شفافیت، اطلاعات دقیق بیش از ۱۲۷شهرداری را در ۱۲۰ آیتم عملیاتی (شامل ماشین‌آلات زباله، پروانه‌های ساختمانی و نیروی انسانی) تجمیع می‌کند. این سامانه دارای ده‌ها داشبورد مدیریتی از جمله بودجه و حسابرسی، وصول درآمدها، خدمات شهری و فرصت‌های سرمایه‌گذاری است که امکان رصد برخط عملکرد هر شهرداری را برای ستاد استان فراهم می‌آورد.

فارس، پیشگام تحول عمرانی و اقتصادی با رویکرد هوشمندسازی و نوآوری

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس با تشریح کارنامه درخشان دو سال اخیر حوزه عمرانی استان، از تحقق اهداف بلندمدت در حوزه‌های مختلف زیرساختی، اقتصادی و رفاهی خبر داد و بر ضرورت هم‌افزایی شهرداری‌ها برای تحقق شعار «فارس، شهر پایدار» تأکید کرد.

محمود رضایی کوچی، ضمن قدردهای بی‌وقفه مدیران شهری و شهرداران در شرایط ویژه اقتصادی و جنگی حاکم بر کشور، اظهار داشت: شهرداران ما در این شرایط سخت، چراغ خاموش، اما پرتوان، چرخ‌های توسعه شهر‌ها را به گردش درآورده و خدمات بی‌بدیلی را به مردم عزیز ارائه می‌کنند.

او با اشاره به پیش‌بینی‌های هواشناسی مبنی بر سال پربارش پیش رو، از آمادگی کامل شهرداری‌ها برای مدیریت چالش‌های احتمالی در حوزه آب و سیلاب سخن گفت و این مهم را نشان‌دهنده رویکرد پیشگیرانه و مسئولانه مدیران شهری دانست.

رضایی کوچی با ارائه آماری دقیق از دستاورد‌های عمرانی استان، به افتتاح بیش از ۱۷۰۰ پروژه عمرانی با اعتباری بالغ بر ۹۰ هزار میلیارد تومان (۹۰ همت) در هفته دولت امسال اشاره کرد و گفت: این حجم از پروژه‌ها، حاصل تلاش شبانه‌روزی و برنامه‌ریزی دقیق است که منجر به کسب رتبه اول کشوری استان فارس در حوزه عمرانی، هم در مجموع پروژه‌های دستگاه‌های اجرایی و هم در پروژه‌های اختصاصی شهرداری‌ها شد.

او افزود: استان فارس طی سال‌های اخیر نیز همواره در بین سه استان برتر کشور در حوزه عمرانی قرار داشته که این موفقیت مرهون همراهی و همدلی تمامی دستگاه‌ها و به‌ویژه شهرداران پرتلاش استان است.

معاون استاندار فارس با مروری بر تحولات دوساله اخیر، به گازرسانی صددرصدی به تمامی شهر‌های استان و روستا‌های پرجمعیت اشاره کرد و افزود: در حالی که ابتدای انقلاب تنها شهر شیراز از نعمت گاز برخوردار بود، امروز شاهد ضریب نفوذ گاز در تمامی نقاط استان هستیم.

او همچنین از رشد چشمگیر ظرفیت تولید برق در استان خبر داد و گفت: ظرفیت نیروگاهی کشور از ۷۲۰۰ مگاوات در سال ۵۷ به بیش از ۱۰۴ هزار مگاوات در حال حاضر رسیده و استان فارس نیز در این زمینه با برنامه‌ریزی برای احداث ۳۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی، سهم بسزایی در تأمین انرژی پایدار ایفا می‌کند.

رضایی کوچی از افتتاح بیش از ۲۰۰ کیلومتر بزرگراه و باند دوم و تکمیل آزادراه شیراز-بوشهر و آغاز عملیات اجرایی آزادراه شیراز-اصفهان خبر داد و جایگاه دوم کشور شیراز در حوزه مترو را نیز یادآور شد.

در بخش بهداشت و درمان، از احداث و بهره‌برداری از بیش از ۶۰۰ تخت بیمارستانی جدید سخن به میان آمد و در حوزه آموزش، بر رتبه اول کشوری فارس در نوسازی و ساخت فضا‌های آموزشی تأکید شد.

رضایی کوچی بود: با ساخت حدود ۱۰۰ هزار واحد مسکونی در استان، فارس با ۱۲ درصد سهم کل کشور، دو برابر سهم جمعیتی خود در این پروژه مشارکت دارد. حجم سرمایه‌گذاری در این بخش به حدود ۳۰۰ هزار میلیارد تومان (۳۰۰ همت) رسیده و تاکنون بیش از ۲۶ هزار واحد تحویل متقاضیان شده است.

مدیریت تنش آبی و برنامه‌ریزی برای جمعیت رو به رشد

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس در خصوص وضعیت منابع آبی، ضمن تأیید وجود تنش در حدود ۳۰ تا ۴۰ شهر و تعدادی از روستاها، بر مدیریت فعالانه این تنش‌ها تأکید کرد و گفت: برنامه‌ریزی برای خدمات‌رسانی به ۶ میلیون نفر جمعیت رسمی استان و حدود ۷۶۰ هزار نفر جمعیت مهمان و فصلی، نیازمند مدیریت دقیق منابع آب، برق، و سوخت است.

رضایی کوچی به رشد دو برابری اعتبارات تملک دارایی استان از ۲۶ همت به ۵۱ همت و کسب رتبه دوم کشوری اشاره کرد و افزود: مجموع بودجه سالانه شهرداری‌های استان به حدود ۷۰ همت می‌رسد که این رقم، بیانگر نقش حیاتی شهرداری‌ها در پیشبرد پروژه‌های توسعه‌ای و خدمات شهری است.

معاون استاندار فارس در ادامه، ضمن اشاره به گزارش‌های نظارتی و ارزیابی‌های تخصصی، ۱۰ اولویت راهبردی را به‌عنوان نقشه راه توسعه پایدار شهری به شهرداران سراسر استان ابلاغ و بر اجرای دقیق آنها تأکید کرد.

رضایی کوچی با هشدار نسبت به پایین بودن ارزش‌های معاملاتی در بسیاری از شهرها، گفت: ارزش معاملاتی که مبنای محاسبه جرایم و عوارض کمیسیون ماده ۱۰۰ است، باید واقعی و به‌روزرسانی شود. چنانچه این ارزش‌ها قدیمی بماند، جرایم پایین آمده و منابع مالی شهرداری‌ها به‌شدت آسیب می‌بیند.

او در این بخش به تفکیک دقیق محاسبات ماده ۱۰۰ شهرداری‌ها از ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم نیز اشاره کرد.

معاون استاندار فارس با تأکید بر اینکه منابع کافی برای اجرای تمامی پروژه‌ها وجود ندارد، گفت: مسئله‌محوری یعنی تمرکز بر حل گره‌های حاد و واقعی زندگی مردم به جای پروژه‌سازی و تعریف طرح‌های صِرف. شهرداران باید راه‌حل‌ها را بر اساس مسئله واقعی شهر اولویت‌بندی کنند.

تکمیل پروژه‌های نیمه‌تمام؛ اولویت مطلق ماندگاری دستگاه‌ها

او با تأکید بر اینکه مهم نیست پروژه را چه کسی شروع کرده، بلکه مهم این است چه کسی آن را تمام می‌کند، افزود: تکمیل یک پروژه نیمه‌تمام از آغاز طرحی که معلوم نیست به کجا می‌رسد، به مراتب مطلوب‌تر و اقتصادی‌تر است. کارنامه هر مدیریت با تعداد پروژه‌های تحویل‌شده سنجیده می‌شود.

معاون استاندار فارس با یادآوری اینکه سال آینده سال انتخابات و پایان دوره چهارساله شورا‌ها و شهرداری‌هاست، گفت: ما در دقیقه ۹۰ دوران خدمت هستیم؛ بنابراین باید پروژه‌هایی در اولویت قرار گیرند که زود تمام شوند و نتیجه ملموس‌تری برای مردم داشته باشند تا هم‌زمان با پایان دوره شورا، به سرانجام رسیده باشند.

رضایی کوچی با اشاره به مضیقه منابع، بر لزوم انجام مطالعات دقیق و طراحی مهندسی برای تمامی پروژه‌ها تأکید کرد و گفت: طراحی دقیق، پروژه را فنی‌تر و اقتصادی‌تر اجرا می‌کند و مانع دوباره‌کاری و هدررفت اعتبارات می‌شود. دقت در مطالعات، سرمایه‌گذاری پیشگیری از خطاست.

 تهیه نقشه‌های ازبیلت (As-Built) برای تمامی پروژه‌ها

معاون استاندار فارس شهرداران را به تهیه نقشه چگونگی اجرا و وضعیت دقیق زیرساخت‌ها (نقشه‌های ازبیلت) مکلف کرد و گفت: تجربه شیراز در پروژه‌های حوزه آب نشان داد که نقشه‌های برداشت دقیق، مشخص می‌کند زیر زمین چه می‌گذرد. این نقشه‌ها برای مدیران بعدی و کارنامه‌سازی دستگاه‌ها بسیار مفید و ضروری است.

او با اشاره به فعالیت سامانه‌ای تخصصی برای رصد آنلاین عملکرد شهرداری‌ها، گفت: این سامانه عملکرد شهرداری‌ها را به‌صورت برخط نمایش و مقایسه می‌کند. در هفته دولت، شهرداری شیراز در صدر قرار داشت و شهرداری‌های فسا، جهرم، کازرون و مرودشت نیز با پروژه‌های شاخص، اعتبارات خود را افزایش دادند.

او  از برخی شهرداری‌ها که داده‌ای وارد نکرده بودند، خواست ضمن تکمیل اطلاعات، از این ظرفیت شفاف‌سازی و رقابت سالم استفاده کنند.

 مناسب‌سازی شهر‌ها برای معلولان و سالمندان

معاون استاندار فارس با اشاره به گلایه‌های بهزیستی و کمیسیون مناسب‌سازی از شهرداری‌ها، گفت: شهرداری باید انسان‌محور باشد و حال معلولان و سالمندان در طراحی پروژه‌ها، پیاده‌رو‌ها و پارک‌ها رعایت شود. درصد معلولان کشور بالاست و آمار سالمندان نیز نگران‌کننده است؛ به‌گونه‌ای که تا سال ۱۴۳۰ کشور ما جزو ۱۱ کشور پیر جهان خواهد بود و مناسب‌سازی شهر‌ها دیگر یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

رضایی کوچی با قدردانی از اقدامات انجام‌شده و اشاره به پروژه‌های موفق همچون پیاده‌راه‌ها، فضا‌های تفریحی و اوقات فراغت، پارک‌های بانوان و مسیر‌های دوچرخه‌سواری، بر لزوم افزایش این فضا‌ها تأکید کرد و گفت: آمار نظافت و آسفالت معابر نیز خوشحال‌کننده است و امیدواریم روند ایجاد فضا‌های نشاط‌آور شهر‌ها با شتاب بیشتری ادامه یابد.

مدیریت بحران و آماده‌باش بارش‌های سال پربارش

معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری فارس در پایان این بخش، با تأکید بر لزوم آمادگی کامل شهرداری‌ها برای مقابله با بارش‌های پیش‌رو (ال‌نینو) و مدیریت بحران‌های احتمالی، گفت: با توجه به پیش‌بینی سال پربارش، شهرداری‌ها باید برنامه کامل مدیریت روان‌آب‌ها، لایروبی و ایمن‌سازی زیرساخت‌ها را از هم‌اکنون در دستور کار قرار دهند تا خسارات ناشی از بارندگی‌های احتمالی به حداقل برسد.

رضایی کوچی به معرفی مدل نوین اقتصادی فستیوال کاروانسرای نو» اختصاص داشت. وی با اشاره به سند جامع گردشگری استان و انتخاب ۲۸ شهر با مزیت‌های هویتی خاص، گفت: ما در نظر داریم با تعریف ۱۲ رویداد و نمایشگاه در طول سال، ظرفیت‌های گردشگری، فرهنگی و اقتصادی شهر‌ها را به یک برند ملی و حتی بین‌المللی تبدیل کنیم.

رضایی کوچی در پایان ابراز امیدواری کرد که با این اقدامات، زمینه تبدیل برند‌های شهری به سرمایه‌گذاری پایدار و توسعه خدمات نوین فراهم شود و بر لزوم حضور اعتباری و اجازه سخن به شهر‌ها در این همایش‌ها تأکید کرد.

در پایان این مراسم، طی آیینی ویژه و با حضور مسئولان عالی‌رتبه استانی، از شهرداران برتر استان فارس در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ با اهدای لوح سپاس تقدیر به عمل آمد. همچنین به صورت رسمی از سامانه جامع جمع‌آوری اطلاعات و داشبورد مدیریتی شهرداری‌های استان فارس (شهرداد) رونمایی شد تا گامی بلند در راستای هوشمندسازی و ارتقای شفافیت در مدیریت شهری استان برداشته شود.