باشگاه خبرنگاران جوان - دکتر ندا احمدزاده توری عضو هیئت علمی گروه بهداشت عمومی دانشگاه علوم پزشکی بابل در رابطه با مسائل تربیتی و اجتماعی تک فرزندی، گفت: تغییرات سبک زندگی و شرایط اقتصادی، پدیده تک‌فرزندی را در بسیاری از خانواده‌های ایرانی پررنگ‌تر کرده است، اما این الگو از منظر علوم تربیتی و روانشناسی نیازمند توجه ویژه والدین است.

او افزود:اگرچه تک‌فرزندی ذاتاً آسیب‌زا نیست، اما پژوهش‌های تربیتی نشان می‌دهد که تمرکز تمام انتظارات والدین بر یک کودک، فشار روانی مضاعفی را در قالب «اضطراب عملکرد» و «کمال‌گرایی افراطی» ایجاد می‌کند که می‌تواند کودک را در برابر شکست‌های عادی زندگی آسیب‌پذیرتر کند.

احمدزاده توری با اشاره به فقدان تعامل روزمره با خواهر و برادر، گفت: از نظر علمی، نبود تجربه مذاکره، تقسیم نقش، حل تعارض و همدلی ممکن است در کودکان تک‌فرزند به کمرویی در شروع ارتباطات یا انتظار یک‌طرفه برای توجه منجر شود.

او افزود: این کودکان اغلب در تصمیم‌گیری‌ها استقلال فردی بالاتری نشان می‌دهند، اما مدیریت وابستگی عاطفی و مسئولیت‌پذیری نسبت به دیگران برای آنها با چالش همراه است که این مسئله به شدت به سبک والدگری بستگی دارد.

تک‌فرزندی؛ فشار روانی و چالش مهارت‌های اجتماعی در کانون توجه کارشناسان

این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل، فشار روانی ناشی از تمرکز انتظارات تحصیلی، شغلی و اخلاقی والدین بر تک‌فرزند را «فشار فشرده» توصیف کرد و گفت: در بلندمدت به اضطراب عملکرد و کمال‌گرایی افراطی دامن می‌زند.

او افزود: تنهایی تک‌فرزندان لزوماً بیشتر از کودکان دارای خواهر و برادر نیست، اما کیفیت آن بیشتر از نوع عاطفی و نبود همبازی عمیق است که با تقویت ارتباطات خارج از خانه قابل مدیریت است.

دکتر احمدزاده در حوزه آمادگی برای زندگی جمعی نیز گفت: تک‌فرزندان ممکن است در محیط‌های آموزشی مهارت‌های رهبری خوبی داشته باشند، اما در پذیرش نقش‌های فرعی و کار تیمی با چالش روبه‌رو شوند. به همین دلیل، مشارکت در فعالیت‌های گروهی فوق‌برنامه نظیر ورزش و موسیقی را برای جبران این خلأ توصیه کرد.

او راهکار‌های تربیتی برای خانواده‌های تک‌فرزند را شامل برنامه‌ریزی منظم برای ارتباط با همسالان، تفویض مسئولیت‌های کوچک در خانه برای تقویت مسئولیت‌پذیری، و گوش دادن فعال به احساسات کودک برشمرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل هشدار داد: والدین باید از وابستگی متقابل پرهیز کرده و از مقایسه دائمی فرزند با دیگران و تمرکز صرف بر نتیجه خودداری کنند.

منبع:روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی بابل