باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - صنایعدستی در لرستان تنها بخشی از میراث فرهنگی و هنرهای بومی این استان نیست، بلکه به عنوان یکی از ظرفیتهای اشتغال و اقتصاد محلی، نقش مهمی در زندگی هزاران خانواده لرستانی دارد.
بر اساس اعلام مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان، حدود ۹ هزار هنرمند در استان در حوزه صنایعدستی فعالیت دارند و تاکنون ۷۵۰ نفر از این هنرمندان تحت پوشش بیمه قرار گرفتهاند.
۲ هزار کارگاه در چرخه تولید صنایعدستی
حسنپور با اشاره به ظرفیت تولیدی صنایعدستی لرستان اظهار کرد: حدود ۲ هزار کارگاه صنایعدستی در نقاط مختلف استان فعال است و این کارگاهها سهم مهمی در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی مناطق مختلف دارند.
فعالیت این تعداد کارگاه در کنار حضور هزاران هنرمند نشان میدهد صنایعدستی میتواند یکی از پایههای اقتصاد فرهنگی لرستان باشد؛ بهویژه در مناطقی که امکان ایجاد فرصتهای شغلی صنعتی و بزرگمقیاس محدودتر است.
شهرستانهای خرمآباد، بروجرد، الیگودرز و نورآباد از جمله مناطق فعال لرستان در حوزه صنایعدستی معرفی شدهاند.
رشد دریافت مهر اصالت در سه سال اخیر
یکی از شاخصهای قابل توجه در حوزه صنایعدستی لرستان، افزایش شمار هنرمندانی است که موفق به دریافت مهر اصالت آثار شدهاند.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان گفت: تاکنون ۳۶ هنرمند استان موفق به دریافت مهر اصالت آثار شدهاند که ۳۰ مورد از این موفقیتها در سه سال اخیر به دست آمده است.
همچنین لرستان تاکنون موفق به ثبت ۱۰ نشان ملی صنایعدستی شده است؛ ظرفیتی که میتواند در معرفی محصولات شاخص استان، تقویت هویت برندهای محلی و افزایش ارزش اقتصادی تولیدات نقش داشته باشد.
۱۵۰ میلیارد تومان تسهیلات برای هنرمندان
حمایت مالی از فعالان صنایعدستی نیز یکی دیگر از محورهای برنامههای این حوزه در لرستان است.
حسنپور از پرداخت حدود ۱۵۰ میلیارد تومان تسهیلات به هنرمندان صنایعدستی استان در سال جاری خبر داد و اظهار کرد که حمایت از هنرمندان باید در کنار تأمین منابع مالی، به توسعه بازار و افزایش امکان فروش محصولات نیز توجه داشته باشد.
به گفته وی، صرف افزایش تولید نمیتواند به تنهایی موجب رونق صنایعدستی شود و هنرمند باید بتواند محصول خود را با بستهبندی مناسب، برند مشخص و دسترسی به بازارهای هدف عرضه کند.
چالش اصلی؛ فاصله میان تولید و بازار
در سالهای گذشته بخش قابل توجهی از حمایتها در حوزه صنایعدستی بر آموزش، حفظ مهارتهای سنتی و افزایش ظرفیت تولید متمرکز بوده است؛ اما اکنون موضوع بازاریابی و فروش به یکی از نیازهای اصلی این حوزه تبدیل شده است.
مدیرکل میراث فرهنگی لرستان در همین زمینه بر ضرورت توجه جدیتر به بستهبندی، برندسازی، فروش اینترنتی، حضور در نمایشگاهها و دسترسی به بازارهای ملی و بینالمللی تأکید کرد.
این رویکرد میتواند مسیر صنایعدستی را از یک فعالیت صرفاً تولیدمحور به یک زنجیره اقتصادی کاملتر تغییر دهد؛ زنجیرهای که از آموزش و تولید آغاز میشود و در نهایت به بازاریابی، فروش و صادرات میرسد.
وجود ۹ هزار هنرمند و ۲ هزار کارگاه، در کنار نشانهای ملی و مهرهای اصالت، ظرفیت قابل توجهی برای توسعه صنایعدستی لرستان ایجاد کرده است؛ اما استمرار این روند نیازمند ایجاد بازارهای پایدار برای تولیدات هنرمندان است.
گسترش فروش آنلاین، استفاده از ظرفیت شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای فروش، طراحی بستهبندی متناسب با ویژگیهای هر محصول، ایجاد برندهای بومی و حضور هدفمند در نمایشگاههای تخصصی میتواند به معرفی گستردهتر محصولات لرستان کمک کند.
از سوی دیگر، توسعه بازارهای ملی و بینالمللی میتواند ارزش اقتصادی تولیدات صنایعدستی را افزایش داده و زمینه درآمد پایدارتر برای هنرمندان را فراهم کند.
صنایعدستی؛ ظرفیتی فراتر از یک هنر سنتی
با توجه به تعداد بالای هنرمندان و کارگاههای فعال، صنایعدستی لرستان ظرفیت آن را دارد که علاوه بر حفظ و انتقال هنرهای سنتی، به یکی از بخشهای مؤثر اقتصاد فرهنگی استان تبدیل شود.
اکنون پرداخت ۱۵۰ میلیارد تومان تسهیلات در کنار ظرفیت ۹ هزار هنرمند و ۲ هزار کارگاه، بخشی از زیرساخت لازم برای توسعه این حوزه را فراهم کرده است؛ اما تحقق کامل این ظرفیت، به تکمیل حلقههای تولید، کیفیت، بستهبندی، برندینگ، بازاریابی و فروش وابسته است.
اگر این زنجیره به شکل منسجم دنبال شود، صنایعدستی لرستان میتواند از مرحله تولید در کارگاههای محلی عبور کرده و جایگاه پررنگتری در بازارهای ملی و بینالمللی به دست آورد.