در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان مطرح شد؛
لیلی عاج: خلاقیت و ایده، معیار اصلی ارزیابی آثار جشنواره فیلم ۱۰۰ بود
لیلی عاج، کارگردان و داور بخش ملی و «برای وطن» جشنواره فیلم ۱۰۰، خلاقیت و ایده را مهمترین معیار ارزیابی آثار این جشنواره دانست.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ دلآرا ودودی- لیلی عاج، کارگردان و داور بخش ملی و «برای وطن» پانزدهمین جشنواره فیلم ۱۰۰، با اشاره به ویژگیهای فیلمهای ۱۰۰ ثانیهای گفت: «این عرصه برای من عجیب و غریب است، چون به نظرم مهمترین برگ برنده در آن، یک ایده درخشان است.»
عاج درباره تجربه حضور خود در جشنواره فیلم ۱۰۰ اظهار کرد: «من هنرجوی سال ۱۳۷۶ دفتر تهران هستم و آن زمان دوره یکساله انجمن سینمای جوانان را گذراندم. در جشنواره فیلم کوتاه تهران و جشنواره فیلم کودک و نوجوان اصفهان هم فیلم داشتم، اما هیچوقت واقعاً جرأت نکردم فیلم ۱۰۰ ثانیهای بسازم و به نظرم این قالب، عرصه هیجانانگیزی برای یک کارگردان است.»
وی افزود: «این بار که فیلمها را به عنوان داور میدیدم، با دقت بیشتری به آنها نگاه میکردم و از خودم میپرسیدم صاحب اصلی فیلم چه کسی است؛ کسی که ایده را داشته یا کارگردان؟ گاهی یک فیلم آنقدر کارگردانی سادهای دارد که احساس میکنیم همه چیز از ایده آمده است. آن وقت این سؤال پیش میآید که نقش کارگردان در این میان چیست؟»
این کارگردان فیلم ۱۰۰ ثانیهای را به داستانهای بسیار کوتاه تشبیه کرد و گفت: «فیلم ۱۰۰ ثانیهای برای من شبیه داستانهای سهکلمهای است. یک نفر ممکن است روی انتخاب همان سه کلمه وسواس داشته باشد تا در آن هم غافلگیری باشد، هم کامل باشد و هم معنا داشته باشد. فیلم هم باید بتواند یک مفهوم کامل را منتقل کند و فقط یک لحظه ناتمام نباشد.»
عاج ادامه داد: «با وجود سادگی، وقتی یک اثر بتواند تأثیر عاطفی، معنایی یا دراماتیک ایجاد کند، برای من جذاب است. گاهی با خودم میگویم: “عه، چه ساده، ولی چرا به ذهن من نرسید؟” و این ویژگی همیشه برای من جذاب است.»
وی درباره آغاز فعالیت خود در سینما توضیح داد: «به محض اینکه دیپلم گرفتم، در سال ۱۳۷۶ و همزمان با اینکه برای کنکور درس میخواندم، دوره یکساله انجمن سینمای جوانان را رفتم. دوست داشتم سینما را در دانشگاه بخوانم، اما در نهایت تئاتر خواندم و ارتباطم را با فیلم کوتاه حفظ کردم. سالها با مرکز گسترش سینمای تجربی و انجمن سینمای جوانان تهران کار کردم، اما بعد زندگی و تئاتر مسیر دیگری برایم ساخت و همه چیز تغییر کرد.»
عاج در بخش دیگری از سخنانش با اشاره به دشواریهای مسیر فیلمسازی گفت: «فیلمسازی خیلی سخت است و سختترین بخش آن، غلبه بر ناامیدی است. نباید ناامید شد. این مسیر هم سخت است و هم دوستداشتنی. گاهی فکر میکنید به چیزی که میخواستید نزدیک شدهاید، فیلمی میسازید و اتفاقی در جشنواره برایتان میافتد، اما ناگهان وارد یک دوره رکود میشوید. افسرده میشوید، فکر میکنید سینما را رها کنید و بروید در استخر یا کافه کار کنید.»
وی افزود: «بعد متوجه میشوید زمان گذشته و خودتان را از چیزی که دوستش داشتید دور کردهاید؛ همه اینها به خاطر ناامیدی و سرخوردگی بوده است. گاهی روز شماست و گاهی هم نیست. کسی که وارد فیلمسازی میشود باید سینما را با همه تلخیها و ناامیدیهایش بپذیرد.»
این کارگردان درباره معیار خود برای داوری آثار جشنواره فیلم ۱۰۰ گفت: «برای من مهمترین مسئله، ایده بود. اینکه یک فیلم تولید خیلی بزرگی داشته باشد، آدمهای حرفهای پشت آن باشند یا هزینه زیادی برایش شده باشد، معیار اصلی من نبود. اول و آخرین معیارم خلاقیت، ایده و نوآوری بود و فکر میکنم رسالت جشنواره هم همین است.»
عاج درباره نقش جشنوارههای فیلم کوتاه در معرفی و شناسایی نسل جدید فیلمسازان نیز اظهار کرد: «معرفی یک مسئله است و تشویق مسئله دیگری. این فیلمسازان معرفی میشوند، اما ادامه دادن مسیر به خودشان بستگی دارد. در سینمای حرفهای هم خیلیها یک یا دو فیلم بلند میسازند و بعد دیگر نمیتوانند فیلم دومشان را بسازند.»
وی ادامه داد: «نباید اینطور باشد که یک فیلمساز یکی دو فیلم بسازد، در جشنواره دیده شود و بعد مسیرش را رها کند. ممکن است معرفی اتفاق بیفتد، اما اگر فیلمساز ادامه ندهد، اثر آن کمرنگ میشود؛ مثل یک کبریت کوچک که روشن میشود و بعد از بین میرود. البته همین اتفاق هم بیتأثیر نیست.»
عاج در پایان با اشاره به ماندگاری آثار و جوایز جشنوارهها گفت: «همین الان من با شما صحبت میکنم؛ چه کسی یادش است پارسال چه کسی جایزه گرفته؟ چه کسی یادش است پارسال کدام فیلم کوتاه جایزه گرفته؟ یادشان نیست. یعنی دو سه سال که میگذرد، خیلی از اینها فراموش میشود.»
پانزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم ۱۰۰ به دبیری محدثه پیرهادی، از ۲۴ تا ۲۷ شهریورماه در حوزه هنری برگزار شد و شامگاه ۲۷ شهریورماه با برگزاری مراسم اختتامیه در تالار اندیشه حوزه هنری به کار خود پایان داد.
