باشگاه خبرنگاران جوان؛ مونا محمد قاسمی - علاءالدینی در نشست با فعالان اقتصادی و اعضای اتاق بازرگانی استان گلستان، با اشاره به مسئولیت‌های مرکز امور بین‌الملل وزارت نیرو اظهار کرد: این مرکز وظیفه هماهنگی سیاست‌های خارجی وزارت نیرو را بر عهده دارد و تلاش می‌کنیم از ظرفیت صنعت آب و برق به‌عنوان یک قدرت نرم و مؤثر در توسعه روابط بین‌المللی کشور استفاده کنیم.

وی افزود: دیپلماسی آب و برق یکی از محور‌هایی است که می‌تواند زمینه توسعه همکاری‌های جمهوری اسلامی ایران با کشور‌های مختلف را فراهم کند و در این مسیر، ظرفیت‌های فنی و مهندسی کشور نقش مهمی دارند.

رئیس مرکز امور بین‌الملل وزارت نیرو با اشاره به موضوع مهاجرت نخبگان کشور گفت: بخشی از جوانان تحصیل‌کرده و متخصص به دلیل محدودیت ظرفیت‌های داخلی برای استفاده از دانش و توانمندی آنان، تصمیم به مهاجرت می‌گیرند؛ بنابراین یکی از مأموریت‌هایی که از سوی وزیر نیرو دنبال می‌شود، ایجاد ظرفیت بیشتر برای جذب و به‌کارگیری نخبگان در صنعت آب و برق است.

علاءالدینی ادامه داد: در داخل کشور شرکت‌های توانمندی در حوزه‌های مشاوره، طراحی، ساخت تجهیزات و ارائه خدمات فنی و مهندسی شکل گرفته‌اند و صنعت آب و برق کشور با اتکا به همین توان داخلی توانسته است بخش عمده نیاز‌های خود را تأمین کند.

وی با بیان اینکه ناترازی در حوزه آب و برق دلایل متعددی دارد، اظهار کرد: موضوع ناترازی نیازمند بررسی‌های تخصصی است، اما در حوزه فعالیت مرکز امور بین‌الملل، یکی از مسائل مهم، استفاده از ظرفیت شرکت‌های داخلی برای حضور در پروژه‌های خارج از کشور است.

رئیس مرکز امور بین‌الملل وزارت نیرو با اشاره به روند شکل‌گیری شرکت‌های فنی و مهندسی کشور پس از دوران دفاع مقدس گفت: پس از پایان جنگ تحمیلی و آغاز دوره بازسازی، شرکت‌های متعددی در حوزه‌های مختلف فنی و مهندسی شکل گرفتند و به تدریج توان کشور به مرحله‌ای رسید که بخش قابل توجهی از نیاز‌های صنعت آب و برق از داخل تأمین شود.

علاءالدینی با اشاره به عملکرد متخصصان صنعت برق در جریان جنگ ۱۲ روزه اخیر افزود: در جریان حملات، برخی تأسیسات و زیرساخت‌های کشور آسیب دیدند، اما متخصصان صنعت برق و آب در شرایط دشوار و حتی زیر بمباران، عملیات بازسازی و رفع آسیب‌ها را انجام دادند.

وی تصریح کرد: این موضوع نشان‌دهنده ظرفیت و تاب‌آوری بالای فنی و مهندسی کشور است؛ ظرفیتی که امروز می‌تواند فراتر از مرز‌های ایران نیز مورد استفاده قرار گیرد.

رئیس مرکز امور بین‌الملل وزارت نیرو با اشاره به توانمندی داخلی در صنعت برق گفت: در گذشته بخشی از طراحی، ساخت و اجرای پروژه‌های صنعت برق توسط شرکت‌های خارجی انجام می‌شد، اما امروز بسیاری از تجهیزات، طراحی‌ها، عملیات نصب و راه‌اندازی توسط متخصصان و شرکت‌های ایرانی انجام می‌شود.

علاءالدینی با بیان اینکه ایران از کشور‌های دارای ظرفیت بالای نیروی انسانی متخصص است، اظهار کرد: تعداد مهندسان و نیرو‌های متخصص کشور بالاست و باید برای استفاده از این ظرفیت، بازار‌های جدیدی ایجاد کنیم.

وی یکی از مسیر‌های استفاده از این ظرفیت را توسعه صادرات خدمات فنی و مهندسی دانست و افزود: شرکت‌های ایرانی، به‌ویژه شرکت‌های دانش‌بنیان، این توانایی را دارند که در پروژه‌های سایر کشور‌ها حضور پیدا کنند. این موضوع می‌تواند هم درآمد ارزی برای کشور ایجاد کند و هم موجب اشتغال نخبگان در شرکت‌های ایرانی شود.

رئیس مرکز امور بین‌الملل وزارت نیرو خاطرنشان کرد: هدف این است که متخصص ایرانی به جای اینکه برای یک شرکت خارجی در خارج از کشور فعالیت کند، در یک شرکت ایرانی مشغول به کار شود و همان شرکت ایرانی پروژه‌های بین‌المللی را اجرا کند.

علاءالدینی با اشاره به ظرفیت همکاری ایران با کشور‌های همسایه گفت: جمهوری اسلامی ایران با ۱۵ کشور همسایه ارتباط دارد و این کشور‌ها از نظر اقتصادی و ظرفیت‌های توسعه‌ای شرایط متفاوتی دارند؛ بنابراین فرصت‌های متنوعی برای توسعه همکاری‌های فنی و مهندسی وجود دارد.

وی همچنین از ظرفیت توسعه ارتباطات برقی با کشور‌های منطقه خبر داد و گفت: در جنوب کشور و حوزه خلیج فارس ظرفیت‌هایی برای برقراری اتصال الکتریکی وجود دارد که مطالعات آن نیز انجام شده است و می‌تواند در آینده زمینه‌ساز توسعه همکاری‌های برقی با کشور‌های این منطقه باشد.

رئیس مرکز امور بین‌الملل وزارت نیرو تأکید کرد: اتصال شبکه‌های برق تنها به معنای صادرات برق نیست و می‌تواند در چارچوب یک همکاری متقابل انجام شود؛ به‌گونه‌ای که در برخی فصل‌ها صادرات و درمقاطع دیگر واردات برق صورت گیرد.

علاءالدینی در پایان با اشاره به اختلاف زمانی میان شرق و غرب کشور گفت: به دلیل تفاوت زمانی طلوع و غروب خورشید در نقاط مختلف کشور، الگوی مصرف برق در مناطق مختلف نیز در ساعات متفاوتی به اوج می‌رسد و این موضوع می‌تواند در طراحی و توسعه ارتباطات و تبادلات الکتریکی میان مناطق و کشور‌های مختلف مورد توجه قرار گیرد.

پایداری انرژی ضرورتی راهبردی برای گلستان

رئیس اتاق بازرگانی گرگان هم در این جلسه  با تأکید بر ضرورت مشارکت واقعی بخش خصوصی در مدیریت ناترازی آب و انرژی گفت: پایداری انرژی برای استان گلستان یک مطالبه صرفاً صنفی نیست، بلکه ضرورتی راهبردی برای توسعه استان به شمار می‌رود.

 امیر یوسفی اظهار کرد: بخش خصوصی در شرایط موجود با چالش‌های متعددی در حوزه تأمین آب، برق و گاز مواجه است و کمبود انرژی، افزایش هزینه حامل‌های انرژی و ناترازی‌های موجود، فشار قابل توجهی بر واحد‌های تولیدی وارد کرده است.

وی افزود: اقتصاد گلستان تا حد زیادی بر پایه کشاورزی و صنایع تبدیلی وابسته به آن است و از یک اقتصاد صنعتی قدرتمند و متنوع برخوردار نیست؛ بنابراین تأمین پایدار انرژی برای این استان اهمیت دوچندانی دارد.

یوسفی با اشاره به چالش‌های حوزه آب استان بیان کرد: مسئله امروز تنها کمبود آب نیست، بلکه نحوه مدیریت منابع، الگوی مصرف، بهره‌وری، زیرساخت‌های انتقال و ذخیره‌سازی و نحوه تخصیص آب به بخش‌های مختلف اقتصادی نیز باید مورد توجه قرار گیرد.

رئیس اتاق بازرگانی گرگان ادامه داد: ادامه الگوی فعلی مصرف آب، به‌ویژه در بخش کشاورزی، در بلندمدت قابل استمرار نیست و باید همزمان با افزایش بهره‌وری، اصلاح روش‌های آبیاری، توسعه کشت‌های کم‌آب‌بر و استفاده از فناوری‌های نوین دنبال شود. هدف نباید صرفاً کم‌مصرف کردن باشد، بلکه باید با آب کمتر، تولید بیشتری داشته باشیم.

وی با اشاره به مشکلات ناشی از قطعی برق برای واحد‌های تولیدی گفت: قطعی برق برای یک واحد تولیدی فقط به معنای خاموش شدن چند دستگاه نیست، بلکه می‌تواند موجب توقف خط تولید، آسیب به تجهیزات، از بین رفتن مواد اولیه و سفارش‌ها و در نهایت از دست رفتن بازار شود؛ بنابراین ناترازی برق مستقیماً با قیمت تمام‌شده تولید و قدرت رقابت بنگاه‌های اقتصادی ارتباط دارد.

یوسفی تأکید کرد: بخش خصوصی شرایط ناترازی انرژی را درک می‌کند و می‌داند حل این مسئله یک‌شبه امکان‌پذیر نیست، اما نباید بار اصلی ناترازی بر دوش بخش تولید گذاشته شود. مدیریت مصرف باید به سمت مدیریت هوشمند، توسعه ظرفیت تولید انرژی و فراهم کردن زمینه حضور واقعی بخش خصوصی حرکت کند.

رئیس اتاق بازرگانی گرگان سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در حوزه انرژی را نیازمند ایجاد شرایط قابل پیش‌بینی دانست و گفت: سرمایه‌گذار باید بداند برق تولیدشده را با چه سازوکاری و با چه تضمینی خواهد فروخت؛ در غیر این صورت انگیزه لازم برای ورود سرمایه به این حوزه ایجاد نخواهد شد.

وی با اشاره به ظرفیت گلستان در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر خاطرنشان کرد: استان از ظرفیت مناسبی برای توسعه نیروگاه‌های خورشیدی برخوردار است، اما برای استفاده از این ظرفیت باید مسیر روشنی برای صدور مجوز، تأمین زمین، اتصال به شبکه و فروش برق ایجاد شود.

یوسفی همچنین به ظرفیت‌های موجود برای همکاری‌های اقتصادی با ترکمنستان اشاره کرد و گفت: از گذشته قرارداد‌هایی در زمینه واردات گاز و برق از طریق ترکمنستان وجود داشته و در ماه‌های اخیر نیز برخی فعالان بخش خصوصی استان وارد حوزه واردات گاز از این کشور شده‌اند. ریاست اتاق‌های مشترک ایران و ترکمنستان نیز در اختیار همکاران ماست و ارتباط مناسبی میان سفارت ترکمنستان و اتاق بازرگانی گرگان وجود دارد که می‌توان از این ظرفیت در مسیر منافع استان استفاده کرد.

وی افزود: با پشتوانه وزارت نیرو و استفاده از توان بخش خصوصی، ظرفیت اجرای عملیاتی پروژه‌های صادرات و واردات در حوزه آب و برق وجود دارد. همچنین شرکت‌های توانمند خدمات فنی و مهندسی در استان فعالیت می‌کنند که می‌توان از ظرفیت آنها برای مطالعه و اجرای پروژه‌های بزرگ در داخل و حتی خارج از کشور بهره گرفت.

رئیس اتاق بازرگانی گرگان ادامه داد: شرکت‌ها و کارخانه‌های بزرگ تولیدی در استان و کشور نیز توان تأمین تجهیزات مورد نیاز صنعت آب و برق را دارند و در صورت ساماندهی و حمایت مناسب از این ظرفیت‌ها، می‌توان بخشی از چالش‌های موجود را برطرف کرد.

یوسفی با تأکید بر ضرورت تبدیل این نشست به نقطه آغاز همکاری‌های عملی گفت: پیشنهاد اتاق بازرگانی گرگان تشکیل کمیته مشترک آب و انرژی استان با محوریت بخش خصوصی است تا واحد‌های تولیدی دارای مشکل در تأمین آب و برق، بر اساس میزان تأثیر آنها بر تولید و اشتغال شناسایی شوند و برای رفع مشکلات آنها برنامه مشخصی تدوین شود.