مدیرکل پدافند غیرعامل گلستان:
رسانهها خط مقدم ایجاد اعتماد عمومی و ارتقای تابآوری جامعه در بحرانها هستند
مدیرکل پدافند غیرعامل استانداری گلستان، با تأکید بر نقش راهبردی رسانهها در مدیریت بحران، گفت: ایجاد اعتماد میان مردم و حاکمیت و اطلاعرسانی مسئولانه، مهمترین سرمایه کشور در مواجهه با حوادث طبیعی، تهدیدات و شرایط بحرانی است.
باشگاه خبرنگاران جوان، مونا محمد قاسمی - علیرضا حسینی در کارگاه آموزشی مدیریت هوشمند بحران در منابع آب اظهار کرد: فلسفه پدافند غیرعامل از نخستین روزهای زندگی بشر تاکنون بر پایه پیشگیری، کاهش آسیبپذیری و افزایش تابآوری شکل گرفته است. امروز نیز در دنیای پیچیده کنونی، کشورها با برنامهریزی دقیق تلاش میکنند زیرساختهای حیاتی خود را در برابر انواع تهدیدات حفظ کرده و تداوم خدمترسانی به مردم را تضمین کنند.
وی افزود: یکی از مهمترین مأموریتهای پدافند غیرعامل، حفاظت از زیرساختهای حیاتی و جلوگیری از اختلال در خدمات عمومی است. این هدف تنها با آمادگی، آیندهنگری، تدوین سناریوهای مختلف و همکاری همه دستگاهها و بهویژه رسانهها محقق خواهد شد.
مدیرکل پدافند غیرعامل گلستان با اشاره به اهمیت سرمایه اجتماعی تصریح کرد: هر اندازه اعتماد میان مردم و حاکمیت تقویت شود، مدیریت بحرانها با سهولت بیشتری انجام خواهد شد. در مقابل، کاهش این اعتماد، فرآیند تصمیمگیری و اجرای برنامههای مدیریت بحران را با دشواری مواجه میکند و در این میان رسانهها نقش تعیینکنندهای در تقویت یا تضعیف این سرمایه اجتماعی دارند.
وی با بیان اینکه رسانهها باید بهعنوان مرجع آگاهیبخشی در حوزه آب و سایر موضوعات راهبردی ایفای نقش کنند، گفت: آب تنها یک منبع طبیعی نیست، بلکه یکی از مهمترین مؤلفههای توسعه و امنیت پایدار هر جامعه محسوب میشود. از این رو، رسانهها باید با تولید محتوای تخصصی و مستمر، فرهنگ مدیریت مصرف و حفاظت از منابع آب را در جامعه نهادینه کنند.
حسینی با اشاره به تجربه سیلاب سال ۱۳۹۸ در گلستان اظهار کرد: در شرایط بحران، انتشار اخبار بدون راستیآزمایی و تحت تأثیر هیجانات میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد. اطلاعرسانی درباره وقوع سیلاب یا انتشار اعداد و ارقام بدون تأیید مراجع رسمی، ممکن است موجب ایجاد نگرانی، ترس و آشفتگی در میان مردم شود.
وی افزود: تجربه نشان داده است که حتی مسئولان و افراد باتجربه نیز ممکن است در فضای بحرانی تحت تأثیر هیجانات قرار گیرند؛ بنابراین اطلاعرسانی باید مبتنی بر دقت، صحت و مسئولیتپذیری باشد و رسانهها از انتشار اخبار تأییدنشده خودداری کنند.
مدیرکل پدافند غیرعامل گلستان با اشاره به عملکرد رسانهها در شرایط جنگی نیز گفت: در زمان وقوع بحران، رسانههای حرفهای بهخوبی میدانند که باید صرفاً از منابع رسمی و معتبر خبر منتشر کنند، اما چالش اصلی، آمادگی پیش از بحران است؛ جایی که باید نقشها، مسئولیتها و سازوکارهای اطلاعرسانی از قبل تعریف و تمرین شده باشد.
وی با اشاره به گسترش شبکههای اجتماعی خاطرنشان کرد: امروز بخش قابل توجهی از جریان اطلاعرسانی در بسترهایی انجام میشود که مدیریت آنها در اختیار کشور نیست و همین مسئله، مقابله با شایعات را دشوارتر کرده است. اگر در چنین فضایی خبری نادرست، مانند شکستن یک سد یا وقوع حادثهای گسترده منتشر شود، ممکن است افکار عمومی پیش از دریافت اطلاعیه رسمی آن را باور کند.
حسینی تأکید کرد: راه مقابله با شایعات، افزایش اعتماد عمومی، اطلاعرسانی سریع، دقیق و شفاف و تقویت جایگاه رسانههای رسمی است. هرچه رسانههای معتبر با سرعت بیشتر و بر پایه اطلاعات مستند اطلاعرسانی کنند، زمینه برای سوءاستفاده شایعهسازان و ایجاد نگرانی در جامعه کاهش خواهد یافت.
وی بر ضرورت تعامل مستمر میان دستگاههای اجرایی، رسانهها و نهادهای تخصصی تأکید کرد و گفت: ارتقای فرهنگ پیشگیری، افزایش سواد رسانهای و آموزش عمومی، از مهمترین ابزارهای افزایش تابآوری جامعه در برابر بحرانهای طبیعی، امنیتی و زیرساختی است.
مدیریت هوشمند مصرف آب و مشارکت همه دستگاهها، تنها راه عبور از بحران کمآبی و سیلاب است
حیدریان، مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان هم در این جلسه با اشاره به چالشهای ناشی از تغییر اقلیم، بر ضرورت مدیریت هوشمند منابع آب، اصلاح الگوی مصرف و هماهنگی دستگاههای اجرایی برای مقابله با بحران کمآبی و مخاطرات سیلاب تأکید کرد.
وی با بیان اینکه تغییر اقلیم، کاهش منابع آب زیرزمینی و وقوع بارندگیهای شدید و سیلابهای مخرب از مهمترین چالشهای امروز استان گلستان است، اظهار کرد: این پدیدهها تنها مختص ایران نیست و در بسیاری از کشورهای جهان نیز رخ میدهد؛ از اینرو تصمیمگیریها باید بر پایه دانش، تجربه و برنامهریزی علمی باشد تا بتوان با کمترین خسارت از این شرایط عبور کرد.
حیدریان با اشاره به برنامههای سازگاری با کمآبی گفت: تحقق این برنامهها نیازمند مشارکت همه دستگاههای اجرایی، بهویژه وزارت نیرو، جهاد کشاورزی و سایر نهادهای مرتبط است. بخش کشاورزی بزرگترین مصرفکننده آب در کشور محسوب میشود؛ بهگونهای که حدود ۹۰ درصد مصرف آب کشور و ۸۷ درصد مصرف آب استان گلستان در این بخش انجام میشود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان با بیان اینکه راندمان آبیاری در کشور حدود ۳۰ درصد است، افزود: این بدان معناست که نزدیک به ۷۰ درصد آب در مسیر انتقال و فرآیند آبیاری هدر میرود که این میزان قابل قبول نیست و ضرورت توسعه روشهای نوین آبیاری را دوچندان میکند.
وی همچنین به هدررفت محصولات کشاورزی اشاره کرد و گفت: بر اساس آمارهای بینالمللی، حدود ۳۰ درصد محصولات کشاورزی، بهویژه محصولات باغی، سبزی و صیفی، پیش از رسیدن به دست مصرفکننده از بین میروند. این مسئله علاوه بر اتلاف محصولات، به معنای هدررفت حجم قابل توجهی از منابع آبی است که برای تولید آنها مصرف شده است.
حیدریان از اجرای طرح هوشمندسازی چاههای کشاورزی در استان خبر داد و اظهار کرد: هدف از این طرح، ایجاد انضباط در مصرف آب، کنترل برداشتهای غیرمجاز و مدیریت بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی است. با نصب کنتورهای هوشمند، کشاورزان میتوانند با بهرهگیری از تسهیلات بانکی و همراهی دستگاههای اجرایی، مصرف آب را بر اساس الگوی کشت مدیریت کنند.
وی با اشاره به تجربه موفق اجرای این طرح در استان سمنان افزود: هوشمندسازی چاهها امکان پایش و مدیریت لحظهای برداشت آب را از مرکز کنترل شرکت فراهم میکند و نقش مؤثری در حفظ منابع آب زیرزمینی خواهد داشت.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان در بخش دیگری از سخنان خود به وضعیت مصرف آب شرب اشاره کرد و گفت: سرانه استاندارد مصرف آب شرب ۱۵۰ لیتر به ازای هر نفر در شبانهروز است، در حالی که این میزان در مرکز استان به حدود ۲۳۰ تا ۲۵۰ لیتر میرسد. بخشی از این اختلاف ناشی از فرسودگی شبکههای توزیع و بخشی نیز به الگوی مصرف مشترکان مربوط میشود.
وی از اجرای برنامههای فرهنگی مشترک با ادارهکل آموزش و پرورش و ادارهکل فرهنگ و ارشاد اسلامی برای ترویج فرهنگ مدیریت مصرف آب خبر داد و افزود: آموزش نسل نوجوان و ارتقای فرهنگ مصرف بهینه، یکی از مهمترین راهکارهای کاهش مصرف آب در بلندمدت است.
حیدریان همچنین با اشاره به افزایش وقوع بارندگیهای شدید و کوتاهمدت ناشی از تغییر اقلیم گفت: این نوع بارشها به دلیل شدت بالا، خسارتهای گستردهای ایجاد میکنند. وجود حدود ۱۱۰ هزار هکتار اراضی شیبدار در شرق استان و افزایش نرخ فرسایش خاک، بهویژه در شهرستان کلاله، موجب تشدید خسارات ناشی از روانابها شده است.
وی با اشاره به بارندگیهای نیمه نخست فروردینماه سال جاری اظهار کرد: کارشناسان شرکت آب منطقهای گلستان با بهرهگیری از مدلهای علمی و پیشبینیهای هواشناسی، وضعیت حوضههای آبریز را بهصورت مستمر رصد کردند تا اقدامات پیشگیرانه برای مدیریت سیلاب انجام شود.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای گلستان تأکید کرد: مدیریت سیلاب تنها با همکاری سه بخش اصلی شامل منابع طبیعی، وزارت نیرو و دستگاههای مدیریت بحران امکانپذیر است. کنترل فرسایش در بالادست، جلوگیری از ورود رسوبات به رودخانهها و سدها و مدیریت روانابها، ضمن کاهش خسارات، موجب افزایش عمر مفید سدهای استان خواهد شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: عبور از چالشهای ناشی از تغییر اقلیم، کمآبی و سیلاب، مستلزم مشارکت مردم، دستگاههای اجرایی، جامعه علمی و رسانههاست و با مدیریت علمی و مصرف بهینه میتوان از منابع ارزشمند آب برای نسلهای آینده حفاظت کرد.
