باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در سال‌های اخیر به یکی از محور‌های اصلی سیاست‌گذاری صنعت برق تبدیل شده است؛ مسیری که علاوه بر افزایش ظرفیت تولید برق، می‌تواند وابستگی به سوخت‌های فسیلی، هزینه‌های تولید و فشار بر شبکه در دوره‌های اوج مصرف را کاهش دهد. رشد قابل توجه ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی نیز نشان می‌دهد که انرژی پاک در حال تبدیل شدن به یکی از پایه‌های مهم تأمین برق کشور است.

افزایش ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر به بیش از ۵ هزار مگاوات، از شتاب گرفتن توسعه انرژی‌های پاک در کشور حکایت دارد؛ بخش عمده این رشد در حوزه نیروگاه‌های خورشیدی رقم خورده و ظرفیت این بخش طی دو سال بیش از هفت برابر شده است.

برنامه‌ریزی برای رسیدن به ظرفیت ۷ هزار مگاوات در پاییز و ۱۲ هزار مگاوات تا اوج بار سال آینده، هدف‌گذاری بلندپروازانه‌ای را پیش روی صنعت برق قرار داده است؛ با این حال، مشکلات حمل‌ونقل و تأمین تجهیزات همچنان یکی از ریسک‌های اصلی تحقق این برنامه‌ها محسوب می‌شود.

کارشناسان معتقدند تسریع در توسعه تجدیدپذیر‌ها می‌تواند به کاهش ناترازی برق و افزایش تاب‌آوری شبکه کمک کند.

در ادامه عظیمی، قائم‌مقام ساتبا، در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: به لطف تلاش‌هایی که ارکان وزارت نیرو و دولت انجام داده‌اند، در حال حاضر ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر به بیش از ۵ هزار مگاوات رسیده است. این ظرفیت بیش از ۵ درصد ظرفیت منصوبه کشور است که در مقایسه با ظرفیتی که ما حدود دو سال پیش، قبل از شروع دولت داشتیم، بیش از چهار برابر شده است.

او با اشاره به رشد قابل توجه ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی تصریح کرد: نکته مهمی که طی این دو سال اتفاق افتاده، این بوده که ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی ما از حدود ۷۰۰ مگاوات به بیش از ۵ هزار مگاوات رسیده و این ظرفیت بیش از ۷ برابر شده است. این موضوع نشان‌دهنده عزم جدی دولت در توسعه نیروگاه‌های تجدیدپذیر، به‌خصوص نیروگاه‌های خورشیدی است. به امید خدا و با برنامه‌ریزی‌هایی که داریم، بتوانیم این ظرفیت را تا اوج سال بار سال آینده به ۱۲ هزار مگاوات برسانیم.

او گفت: ما طی یک سال گذشته برنامه‌ریزی کرده بودیم که در پایان سال ۱۴۰۴ ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر را به پنج هزار مگاوات برسانیم، اما با توجه به شرایطی که در منطقه پیش آمد و مسائل و مشکلاتی که برای حمل‌ونقل برای ما ایجاد شد، مقداری از تحقق آن برنامه دور شدیم. اکنون نیز که در خدمت شما هستیم، مشکلات هنوز به‌طور کامل مرتفع نشده و واقعاً در بحث حمل‌ونقل تجهیزات با مشکلات عدیده‌ای مواجه هستیم و این موضوع ریسک بالایی برای برنامه ایجاد کرده است.

قائم‌مقام ساتبا اظهار کرد: امیدواریم طی روز‌های آینده مسائل و مشکلات به حداقل برسد تا برنامه‌ریزی‌ای که برای تحقق ظرفیت ۷ هزار مگاوات تا پاییز انجام داده‌ایم، به نتیجه برسد. برنامه ۱۲ هزار مگاواتی ما نیز تا اوج بار سال آینده باید به نتیجه برسد و بتوانیم برنامه‌ای را که به مردم عزیزمان اعلام کرده‌ایم، محقق کنیم.

از منظر کارشناسی، اهمیت این روند صرفاً به افزایش ظرفیت تولید برق محدود نمی‌شود. نیروگاه‌های خورشیدی به دلیل زمان نسبتاً کوتاه احداث و امکان توسعه در مقیاس‌های مختلف، می‌توانند در مقایسه با برخی نیروگاه‌های متعارف، سریع‌تر وارد مدار شوند و بخشی از نیاز شبکه در دوره‌های اوج مصرف را پوشش دهند.

البته توسعه تجدیدپذیر‌ها نیازمند رفع چند گلوگاه اساسی است؛ تأمین و انتقال تجهیزات، توسعه شبکه انتقال و توزیع، ایجاد ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی و فراهم کردن سازوکار‌های اقتصادی پایدار از جمله عواملی هستند که می‌توانند سرعت اجرای پروژه‌ها را تعیین کنند. بنابراین، تحقق اهداف ۷ هزار و ۱۲ هزار مگاواتی، علاوه بر سرمایه‌گذاری، به هماهنگی میان بخش‌های مختلف صنعت برق و کاهش ریسک‌های اجرایی نیاز دارد.

از سوی دیگر، افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند به کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی در نیروگاه‌ها و مدیریت بهتر منابع سوخت در دوره‌های پرمصرف کمک کند. در صورت توسعه همزمان زیرساخت شبکه و ذخیره‌سازی، این ظرفیت می‌تواند نقش پررنگ‌تری در تأمین پایدار برق کشور ایفا کند.

در نهایت، توسعه پایدار انرژی‌های تجدیدپذیر می‌تواند یکی از ابزار‌های مهم برای مقابله با ناترازی برق و حرکت به سمت امنیت انرژی بیشتر باشد.