باشگاه خبرنگاران جوان - حجت‌الاسلام مجید انصاری، معاون حقوقی رئیس‌جمهور، بعد از ظهر امروز (چهارشنبه، ۴ شهریور ۱۴۰۵) در مراسم گرامی‌داشت دولتمردان شهید انقلاب اسلامی، گفت: مسئله خسارات جنگ، اولین گام حقوقی، مستندسازی است. ما بر اساس مصوبه شورای عالی امنیت ملی در زمان جنگ ۱۲ روزه مقرر کردیم که دستگاه‌های مختلف اقداماتی را انجام دهند. معاونت حقوقی ریاست‌جمهوری مسئول هماهنگی این ستاد برای مستندسازی شد و اقدامات خوبی انجام شد.

وی افزود: ما مستندات جنگ ۱۲ روزه را تقریباً می‌شود گفت تکمیل کردیم و بر اساس آن، اقدامات حقوقی را مورد ارزیابی قرار دادیم. اقدامات حقوقی در دو سطح پیگیری شد؛ یکی پیگیری مسائل جنایات جنگی و خسارات واردشده به اشخاص، اعم از خسارات انسانی و شهادت افراد، خسارات واردشده به اموال مردم و زیرساخت‌های ما و جنایاتی که رخ داده است. علاوه بر اصل جنگ که یک اقدام غیرقانونی و تجاوزگرانه بوده، این جنگ از زوایای مختلف، مصداق جنایت جنگی و جنایت علیه بشریت بوده و موارد مختلفی را نقض کرده است.

انصاری ادامه داد: این موضوعات در دو سطح بررسی شد. یک سلسله اقامه دعوا در محاکم داخلی و بر اساس مقررات قضایی داخلی کشور انجام شده است. عمدتاً در این بخش، دادستانی محترم کل کشور مسئول شد که شعبی را در قوه قضائیه تشکیل دهد و معاونت حقوقی مستندات را در اختیار بگذارد. مرکز وکلای دادگستری هم پذیرفت که داوطلبانه و حتی رایگان، وکالت آسیب‌دیدگان را بر عهده بگیرد و طرح دعوا کند.

وی گفت: الان شعبه ۵۵ تشکیل شده و تعداد زیادی از پرونده‌ها ثبت شده است. اشخاص در اینجا باید خودشان برای احقاق حق شخصی خود شکایت کنند. این بخش انجام شده و در حال انجام است.

معاون حقوقی رئیس‌جمهور درباره پیگیری‌های بین‌المللی نیز اظهار کرد: بخش بین‌الملل پیچیدگی خاص خودش را دارد. ما در دیوان دعاوی ایران و آمریکا علیه ترامپ، به عنوان جرم جنگی، جنایت جنگی و اصل جنگ غیرقانونی، طرح شکایت کردیم. در ۸ اسفند سال گذشته این شکایت را ثبت کردیم و مقدمات آن فراهم شد.

انصاری ادامه داد: وقتی جنگ ۱۲ روزه آغاز شد، باز همان فرآیند مستندسازی را با تجربه قبل و با تکمیل بخشنامه‌ای که باید مستندات مبتنی بر مقررات بین‌المللی باشد و قابلیت اقامه دعوا داشته باشد، شروع کردیم. کار سختی است، اما این اقدامات را انجام دادیم. سایتی برای بارگذاری خسارات و ثبت مستندات و اسناد، اعم از فیلم و سایر موارد، تشکیل دادیم. این کار تقریباً انجام شده است، به جز برخی موارد مانند مراکز نظامی و اتمی.

وی افزود: دعوای دوم را علیه ترامپ و دولت آمریکا در مرکز آمریکا در حال ثبت و پیگیری هستیم. درباره سایر مراجع حقوقی جهانی، از جمله دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) و دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ)، نیز امکان‌سنجی کردیم و با شورای عالی امنیت ملی مکاتبه داشتیم؛ چون این مسئله باید به تأیید آنجا نیز برسد. همکاری تنگاتنگی هم با وزارت امور خارجه داریم و این مسئله را پیگیری می‌کنیم تا ان‌شاءالله ثبت شکایت را انجام دهیم.

انصاری گفت: در رابطه با جنگ ۱۲ روزه، در دادگستری و رسیدگی داخلی هم با جدیت و بر اساس همان الگو در حال کار هستند. این کاری بود که باید انجام می‌دادیم. البته مستحضر هستید که کارزار حقوقی و اقدام حقوقی زمان‌بر است. رهبر بزرگوار شهیدمان هم فرمودند که اقامه دعوا ممکن است ۲۰ سال طول بکشد.

وی تصریح کرد: ما همین در متن جنگ، ستاد تشکیل دادیم. ستاد ما کاملاً کار کردند و بدون وقفه کشور را برای پیگیری‌های حقوقی بین‌المللی تجهیز کردیم. در مجامع حقوقی تخصصی هم، مثل ایکائو، یونسکو و سازمان‌هایی که ناظر بر فعالیت‌های خاص هستند، از جمله محیط زیست، امور میراث فرهنگی، امور هوایی و هواپیمایی و راه‌آهن، در همه این حوزه‌ها نیز با پیشتازی خود وزارتخانه‌های مربوط، پشتیبانی حقوقی و مشورتی انجام دادیم، مکاتبات صورت گرفت و پیگیری‌ها انجام شد.

معاون حقوقی رئیس‌جمهور افزود: با وزارت امور خارجه به‌طور گسترده، سازمان ملل، شورای امنیت سازمان ملل، زیرمجموعه‌های آن و مراجع جهانی در تماس هستیم. ما یک کارزار حقوقی را راه انداخته‌ایم، ولی معتقد هستیم به هر حال مجامع بین‌المللی تحت نفوذ و سلطه قدرت‌ها هستند. ما باید در داخل خودمان قدرتمند و قوی باشیم و از موضع قوت، قدرت ملت، پشتیبانی و انسجام داخلی، زبان ما هم در دفاع حقوقی در دنیا برنده‌تر و منطق ما قوی‌تر خواهد بود.

انصاری در پایان تأکید کرد: بنابراین برای قوت و قدرت باید تکیه به خودمان، ان‌شاءالله، داشته باشیم.

منبع: فارس