باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبهکباری - در حالی که پیش از این سهراب کارگر، رئیس انجمن صنعت پخش ایران، در نشست خبری نمایشگاه بینالمللی صنعت پخش با اشاره به شرایط حاکم بر صنعت پخش اظهار کرد: شرایط جنگی در ماههای گذشته از چند جهت بر صنعت پخش اثر گذاشت که نخستین مورد، محدود شدن عرضه از سوی شرکتهای تولیدی بود.
وی افزود: این محدودیت بهویژه در مورد شرکتهای کوچک که بخش قابل توجهی از عرضه محصولات آنها از طریق شرکتهای پخش استانی و منطقهای انجام میشود، آثار بیشتری داشت؛ چراکه این شرکتهای پخش از عمق تابآوری کمتری برخوردارند.
اعتباردهی به فروشگاهها برای تقویت قدرت خرید
در همین راستا حمید ارشادی،مدیر حوزه توزیع کالا در آیین رونمایی از سرویس اعتباری اظهار کرد: در شرایط اقتصادی فعلی، یکی از چالشهای مهم در زنجیره تأمین کالا، موضوع نقدینگی و سرمایه در گردش است و فروشگاهها و واحدهای صنفی برای تأمین موجودی مورد نیاز خود با محدودیتهایی مواجه هستند.
وی افزود: زمانی که قیمت کالاها طی سالهای گذشته افزایش قابل توجهی داشته، تأمین نقدینگی مورد نیاز برای خرید و نگهداری موجودی نیز برای بسیاری از فروشگاهها دشوارتر شده است؛ بنابراین استفاده از ابزارهای اعتباری میتواند بخشی از این فشار را از شبکه توزیع کاهش دهد.
این فعال صنعت پخش ادامه داد: برای اینکه یک کالا در نهایت به دست مصرفکننده برسد، باید از حلقه فروشگاه عبور کند و فروشنده نیز باید توانایی تأمین و موجود کردن کالا را داشته باشد. اگر این حلقه به دلیل کمبود نقدینگی تضعیف شود، در نهایت کل زنجیره تأمین تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
ارشادی با اشاره به سازوکار سرویس اعتباری جدید باروک گفت: هدف از این مدل، ارائه اعتبار به فروشگاهها و واحدهای فروش است تا بتوانند بخشی از خرید خود را بهصورت اعتباری انجام دهند و قدرت تأمین موجودی خود را افزایش دهند.
وی تصریح کرد: این مدل با اعتباردهی مستقیم به مصرفکننده نهایی تفاوت دارد؛ در اینجا حلقه میانی زنجیره، یعنی فروشگاه و شبکه توزیع، مورد حمایت اعتباری قرار میگیرد تا جریان کالا در مسیر تولید تا مصرف با اختلال کمتری مواجه شود.
به گفته وی، اعتبار تخصیصیافته به فروشگاهها بر اساس فرآیند اعتبارسنجی و متناسب با شرایط، سابقه فعالیت و گردش مالی آنها تعیین میشود و ارائهدهنده اعتبار نیز با دریافت تضامین لازم، ریسک مربوط به فروش اعتباری را مدیریت میکند.
ارشادی با بیان اینکه یکی از مشکلات فروش اعتباری برای شرکتهای پخش، ریسک وصول مطالبات است، گفت: زمانی که یک سازوکار اعتباری مشخص در اختیار شبکه فروش قرار گیرد، بخشی از ریسک وصول از دوش شرکتهای پخش برداشته میشود و امکان گسترش فروش اعتباری نیز افزایش پیدا میکند.
وی افزود: در چنین مدلی، فروشگاه امکان خرید بیشتری پیدا میکند، شرکت پخش میتواند کالا را با سهولت بیشتری در اختیار شبکه فروش قرار دهد و تولیدکننده نیز از افزایش گردش کالا و دسترسی بیشتر محصولات به بازار منتفع میشود.
این فعال صنعت پخش همچنین بر ضرورت حمایت نظام بانکی از سرمایه در گردش زنجیره تأمین تأکید کرد و گفت: انتظار میرود بانکها با توجه به گردش مالی موجود در صنعت پخش، خطوط اعتباری متناسبی برای فعالان این بخش در نظر بگیرند.
وی ادامه داد: تأمین مالی در زنجیره کالا تنها به مرحله تولید محدود نمیشود و از تأمین مواد اولیه تا تولید، توزیع، عرضه در فروشگاه و رسیدن کالا به مصرفکننده، نیاز به سرمایه در گردش وجود دارد.
ارشادی اظهار کرد: اگر تأمین مالی در یکی از حلقههای این زنجیره با مشکل مواجه شود، سایر بخشها نیز تحت تأثیر قرار میگیرند؛ از این رو تقویت سرمایه در گردش شبکه توزیع میتواند به پایداری کل زنجیره تأمین کمک کند.
اعتباردهی؛ جایگزین کمبود نقدینگی نیست
وی با اشاره به اینکه استفاده از ابزارهای اعتباری به معنای حذف هزینههای مالی نیست، گفت: در هر مدل اعتباردهی، شرایط و هزینه تأمین مالی متناسب با توافق میان طرفین و سازوکار ارائه اعتبار تعیین میشود، اما هدف اصلی این ابزارها افزایش قدرت خرید و جلوگیری از توقف گردش کالا به دلیل کمبود نقدینگی است.
ارشادی تأکید کرد: توسعه اعتبار در شبکه توزیع باید به شکلی انجام شود که هم فروشگاه و هم تولیدکننده از آن منتفع شوند و در نهایت افزایش گردش کالا و استمرار عرضه را به دنبال داشته باشد.
مدیرعامل زرین پخش تهران با اشاره به تجربه اجرای مدلهای مشابه در مجموعههای فعال در صنعت پخش افزود: استفاده از اعتبار در زنجیره توزیع موضوع جدیدی نیست و تجربه اجرای آن در برخی مجموعهها وجود دارد، اما با توجه به افزایش هزینهها و نیاز بیشتر بنگاهها به سرمایه در گردش، ضرورت توسعه این ابزارها افزایش یافته است.
نقش بانکها در تأمین مالی زنجیره توزیع
این فعال صنعت پخش خاطرنشان کرد: نظام بانکی میتواند با طراحی خطوط اعتباری متناسب با گردش واقعی کسبوکارها، به تأمین مالی زنجیره توزیع کمک کند.
وی گفت: ایجاد ارتباط میان ظرفیت شبکه بانکی و ابزارهای اعتباردهی به فروشگاهها میتواند به تأمین نقدینگی مورد نیاز بنگاهها کمک کند و فشار مالی موجود در مسیر تولید تا عرضه را کاهش دهد.
ارشادی تأکید کرد: در شرایطی که قدرت خرید و نقدینگی بخشهایی از بازار تحت فشار قرار دارد، توسعه ابزارهای اعتباری در کنار تأمین مالی بانکی میتواند به حفظ جریان توزیع، افزایش قدرت خرید فروشگاهها و جلوگیری از اختلال در زنجیره عرضه کالا کمک کند.
رئیس انجمن صنعت پخش ایران ادامه داد: از زمستان سال گذشته تا بهار امسال، حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ شرکت پخش استانی و منطقهای که عمدتاً در زنجیرههای غذا، دارو و محصولات آرایشی و بهداشتی فعالیت داشتند، با مشکلات جدی مواجه شدند و بخشی از آنها از بازار خارج شدند.
کارگر با اشاره به کاهش تنوع کالا در فروشگاهها گفت: در ابتدای دهه ۱۴۰۰ ممکن بود در یک فروشگاه برای یک کالا، دو تا پنج برند مختلف مشاهده شود، اما اکنون معمولاً یک یا دو برند در فروشگاهها عرضه میشود. کاهش قدرت خرید مردم و کاهش توان فروشگاهها برای نگهداری موجودی کالا از عوامل اصلی این وضعیت است.
وی همچنین از کاهش سودآوری شرکتهای بزرگ پخش خبر داد و گفت: شرکتهای پخش سراسری با کاهش شدید حاشیه سود مواجه شدهاند و در فصل بهار نیز تعدیل نیروی انسانی در برخی شرکتها اتفاق افتاد. شرکتهای بزرگ تلاش کردند فعالیت خود را حفظ کنند، اما ظرفیت و سطح فعالیت آنها بهشدت کاهش یافته است.