باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - علی سوری، مدیرکل انتقال خون لرستان، با اشاره به اهمیت مشارکت مستمر مردم در اهدای خون اظهار کرد: حیات بسیاری از بیماران به خون و فرآوردههای خونی وابسته است و این نیاز در طول سال متوقف نمیشود.
وی با بیان اینکه برخی بیماران به شکل مستمر به خون نیاز دارند، افزود: بیماران مبتلا به تالاسمی ممکن است دستکم دو بار در ماه به خون و فرآوردههای خونی نیاز داشته باشند و در کنار آنها، بیماران مبتلا به برخی بیماریها، مادران باردار پرخطر، مصدومان حوادث و تصادفات و بیماران نیازمند جراحی نیز از مصرفکنندگان اصلی خون و فرآوردههای آن هستند.
نیمه دوم سال؛ فصل حساس ذخایر خونی
سوری با اشاره به کاهش معمول مراجعات برای اهدای خون در ماههای سرد سال گفت: از حدود نیمه آبان تا پایان اسفند، عوامل مختلفی از جمله برودت هوا، بارندگی، کوتاه شدن روزها و کاهش ترددهای درونشهری میتواند موجب کاهش مراجعه مردم برای اهدای خون شود.
به گفته وی، از سوی دیگر برخی مشغلههای فصلی از جمله فعالیتهای کشاورزی نیز در میزان مراجعه اهداکنندگان تأثیرگذار است؛ بنابراین برای تأمین پایدار خون باید از ماههای پرمراجعه، برای روزهای کممراجعه برنامهریزی کرد.
مدیرکل انتقال خون لرستان تأکید کرد: فرهنگ اهدای خون باید به یک جریان پایدار تبدیل شود و نباید تنها زمانی به فکر ذخایر خونی افتاد که موجودی یک گروه خونی کاهش پیدا کرده و فراخوان عمومی صادر شده است.
لرستان؛ استانی با ظرفیت بالای اهدای خون
سوری با قدردانی از مردم لرستان گفت: خوشبختانه استان از اهداکنندگان مستمر و وفاداری برخوردار است و در بسیاری از مقاطع، مردم لرستان با حضور خود اجازه ندادهاند نیازهای خونی با بحران جدی مواجه شود.
وی در ادامه به جایگاه ویژه بانوان لرستانی اشاره کرد و گفت: بانوان استان ۱۶ سال است که رتبه نخست کشور در اهدای خون را در اختیار دارند و میزان اهدای خون بانوان لرستانی حدود دو برابر میانگین کشوری است.
مدیرکل انتقال خون لرستان این موضوع را یکی از جلوههای برجسته فرهنگ نوعدوستی مردم استان دانست و افزود: بخش قابل توجهی از بانوان اهداکننده خون لرستان متأهل هستند و با وجود مسئولیتهای خانوادگی و اجتماعی، همچنان برای نجات جان بیماران به پایگاههای انتقال خون مراجعه میکنند.
وی با اشاره به نمونههایی از اهداکنندگان مستمر گفت: برخی بانوان لرستانی دهها مرتبه خون اهدا کردهاند؛ از جمله بانویی در شهرستان دورود که بیش از ۳۰ مرتبه اهدای خون داشته و بانویی در شهرستان الشتر که تعداد اهدای خون او از ۶۰ مرتبه نیز عبور کرده است.
سوری تأکید کرد: این آمار تنها یک عدد نیست، بلکه نشاندهنده عمق فرهنگ نوعدوستی و احساس مسئولیت اجتماعی مردم لرستان است.
مدیرکل انتقال خون لرستان درباره گروههای سنی اهداکنندگان نیز گفت: در میان اهداکنندگان استان، از جوانان ۱۷ ساله تا افراد ۷۲ ساله حضور دارند و این موضوع نشان میدهد فرهنگ اهدای خون در میان نسلهای مختلف ریشه دارد.
وی همچنین از ادامه امکان اهدای خون برای برخی اهداکنندگان مستمر بالای ۷۰ سال، در صورت برخورداری از شرایط لازم، خبر داد و گفت: اگر فرد از نظر جسمی شرایط مناسب داشته باشد و ضوابط مربوط را دارا باشد، افزایش سن بهتنهایی مانع اهدای خون او نخواهد بود.
تنها «معمولان» پایگاه ثابت انتقال خون ندارد
سوری در بخش دیگری از این گفتوگو درباره عدالت در دسترسی مردم شهرستانهای مختلف به خدمات انتقال خون گفت: به جز شهرستان معمولان، در تمامی شهرستانهای استان پایگاه انتقال خون فعال است.
وی افزود: در شهرستان معمولان نیز آمادگی کامل برای راهاندازی پایگاه وجود دارد و تجهیزات مورد نیاز در صورت فراهم شدن یک مکان مناسب در اختیار این شهرستان قرار خواهد گرفت.
مدیرکل انتقال خون لرستان توضیح داد: با توجه به شاخصهای جمعیتی و تعداد احتمالی مراجعهکنندگان، راهاندازی پایگاه دائمی در برخی مناطق باید متناسب با نیاز انجام شود، اما سازمان انتقال خون برای توسعه دسترسی مردم معمولان نیز آمادگی دارد.
توسعه پایگاهها از دورود تا کوهدشت و پلدختر
سوری با اشاره به روند توسعه فعالیت پایگاههای انتقال خون استان گفت: پایگاه شهرستان دورود در سال ۱۴۰۱ افتتاح شد و فعالیت خود را با یک روز در هفته آغاز کرد، اما به دنبال استقبال مردم، فعالیت آن توسعه یافت و اکنون مرکز فرآوری نیز در این شهرستان فعال است
وی درباره کوهدشت نیز گفت: فعالیت پایگاه این شهرستان ابتدا محدود به یک روز در هفته بود، اما با افزایش استقبال مردم، ظرفیت آن توسعه پیدا کرد و مرکز فرآوری نیز در آن راهاندازی شده است.
به گفته سوری، در پلدختر نیز فعالیت انتقال خون از یک روز در هفته آغاز شد و اکنون به سه روز در هفته رسیده است. در شهرستانهای نورآباد و الشتر نیز پایگاههای انتقال خون فعال هستند.
وی همچنین با اشاره به اهمیت فرآوری و نگهداری مناسب فرآوردههای خونی گفت: در خرمآباد، کوهدشت، بروجرد، دورود و الیگودرز مراکز و ظرفیتهای فرآوری و نگهداری فرآوردههای خونی فعال است تا فاصله جغرافیایی شهرستانها، بهویژه مناطق دورتر از مرکز استان، مانع ارائه خدمات سریع نشود.
سوری با اشاره به ماهیت ویژه فعالیت کارکنان انتقال خون گفت: این مجموعه عملاً نمیتواند فعالیت خود را حتی برای یک لحظه متوقف کند، زیرا در سوی دیگر، بیمارانی قرار دارند که ممکن است در همان لحظه به خون نیاز داشته باشند.
وی افزود: کارکنان انتقال خون در بخشهای مختلف از جمله اهدای خون، فرآوردهگیری، آزمایشگاه و کنترل کیفی به صورت مستمر و در شیفتهای مختلف فعالیت میکنند و حتی در روزهایی که شرایط آبوهوایی نامساعد است یا مردم در خانه میمانند، روند خدمترسانی متوقف نمیشود.
خبر خوب برای نیروی انسانی انتقال خون
مدیرکل انتقال خون لرستان در ادامه از صدور مجوز استخدام هشت نیروی جدید برای انتقال خون استان خبر داد و گفت: این نیروها شامل دو پزشک و شش کارشناس حوزه انتقال خون خواهند بود.
وی افزود: نیروهای جدید میتوانند از میان رشتههایی مانند پرستاری، مامایی، علوم آزمایشگاهی، میکروبیولوژی و بهداشت جذب شوند و هدف از این اقدام، تقویت نیروی انسانی بهویژه در شهرستانهای کوهدشت، دورود و خرمآباد است.
سوری با اشاره به افزایش قابل توجه ظرفیت تولید خون و فرآوردههای خونی در سالهای اخیر اظهار کرد: از سال ۱۴۰۱ تاکنون، با تقریباً همان تعداد نیروی انسانی، ظرفیت تولید خون و فرآوردههای خونی در استان حدود ۶۵ درصد افزایش یافته است.
هدفگذاری روزانه ۲۵۰ تا ۳۰۰ اهداکننده در نیمه دوم سال
مدیرکل انتقال خون لرستان در پایان با تأکید بر ضرورت استمرار این مشارکت گفت: در نیمه دوم سال، انتقال خون استان نیاز دارد روزانه حدود ۲۵۰ تا ۳۰۰ نفر از هماستانیها برای اهدای خون به مراکز مراجعه کنند.
وی از مردم خواست اهدای خون را به زمان اعلام بحران یا فراخوان عمومی موکول نکنند و آن را در برنامه منظم زندگی خود قرار دهند.
سوری همچنین با اشاره به اهداکنندگان مستمر گفت: برخی افراد حتی با وجود زندگی و اشتغال در خارج از استان، هر چند ماه یکبار به لرستان بازمیگردند و اهدای خون خود را انجام میدهند؛ اقدامی که نشاندهنده پیوند عمیق آنان با فرهنگ نوعدوستی و مسئولیت اجتماعی است.
آنچه از سخنان مدیرکل انتقال خون لرستان میتوان دریافت این است که ذخایر خون، برخلاف بسیاری از کالاها، قابل تولید صنعتی و انبارش نامحدود نیست. خون از انسان گرفته میشود، عمر محدودی دارد و برای استمرار آن باید زنجیرهای دائمی از اهداکنندگان شکل بگیرد.
از بیماران تالاسمی و سرطانی گرفته تا مادران باردار پرخطر، مصدومان حوادث و بیماران نیازمند جراحی، گروههای مختلفی چشمانتظار این مشارکت انسانی هستند.
در این میان، عملکرد مردم لرستان، بهویژه بانوان استان، نشان داده است که فرهنگ اهدای خون میتواند از یک اقدام فردی فراتر رفته و به یک سرمایه اجتماعی پایدار تبدیل شود؛ سرمایهای که در روزهای عادی شاید کمتر دیده شود، اما در لحظه نیاز، میتواند مرز میان اضطراب و امید و حتی میان مرگ و زندگی باشد.