باشگاه خبرنگاران جوان؛فاطمه محمدی - سعدی نقشبندی با اشاره به اهمیت محصول گندم در بخش کشاورزی استان اظهار کرد: گندم مهم‌ترین محصول زراعی استان کردستان است و بیش از ۶۸۱ هزار هکتار از اراضی کشاورزی استان به کشت این محصول اختصاص دارد.

وی افزود: کشاورزان برای تولید گندم هزینه و زحمات قابل توجهی در مراحل مختلف کاشت و داشت، از جمله تأمین بذر، کود و نهاده‌های مورد نیاز متحمل می‌شوند و در صورت مدیریت نشدن به‌موقع و اصولی عوامل خسارت‌زا شامل آفات، بیماری‌ها و علف‌های هرز، عملکرد این محصول می‌تواند تا ۴۰ درصد کاهش یابد.

نقشبندی با بیان اینکه سن مضر غلات مهم‌ترین آفت گندم در استان کردستان به شمار می‌رود، گفت: شرایط اقلیمی، کوهپایه‌ای بودن استان و سطح گسترده زیرکشت غلات، کردستان را به یکی از استان‌های سن‌خیز کشور تبدیل کرده و این آفت در صورت کنترل نشدن می‌تواند خسارت قابل توجهی به تولید گندم و در نهایت امنیت غذایی وارد کند.

وی ادامه داد: با وجود اینکه حدود ۸۷ درصد اراضی گندم و جو استان به صورت دیم کشت می‌شود و مدیریت عملیات داشت در این اراضی با ریسک و دشواری بیشتری همراه است، با تلاش مجموعه جهاد کشاورزی، کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی و همکاری کشاورزان، کردستان طی سه سال متوالی رتبه دوم تولید گندم کشور را به دست آورده است.

اجرای برنامه‌های پیش‌آگاهی برای کنترل سن غلات

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان با اشاره به وابستگی شدت طغیان آفات به شرایط اقلیمی، رطوبت و دما عنوان کرد: مدیریت سن مضر غلات از ماه‌ها قبل و با بررسی وضعیت آفت در اماکن تابستان‌گذران، پاییزگذران و زمستان‌گذران آغاز می‌شود.

نقشبندی افزود: در مرحله نخست پیش‌آگاهی، تراکم آفت، تعداد سن در بوته، جمعیت زنده و مرده، نسبت جنسی و وزن آفت مورد بررسی قرار می‌گیرد و نتایج این بررسی‌ها مبنای پیش‌بینی جمعیت آفت، شناسایی مناطق آلوده، برنامه‌ریزی آموزشی، تأمین سموم مورد نیاز و سایر اقدامات کنترلی قرار می‌گیرد.

وی ادامه داد: در مرحله دوم پیش‌آگاهی نیز زمان ریزش سن مادر و زمان مناسب مبارزه شیمیایی تعیین می‌شود. با توجه به اینکه ریزش سن مادر به صورت تدریجی و متأثر از شرایط اقلیمی انجام می‌شود، مبارزه شیمیایی بر اساس پایش دقیق و پس از تخلیه کامل اماکن زمستان‌گذران و با هماهنگی کارشناسان حفظ نباتات انجام می‌شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان گفت: بر اساس آخرین دستورالعمل سازمان حفظ نباتات کشور در سال ۱۴۰۵، نرم مبارزه با سن مادر از ۰.۵ عدد در مترمربع به ۰.۳ عدد در مترمربع کاهش یافته است.

وی تأکید کرد: سیاست اصلی استان، تمرکز بر کنترل آفت در مرحله سن مادر است، چرا که خسارت سن مادر عمدتاً کمی است، اما پوره سن علاوه بر خسارت کمی، خسارت کیفی نیز ایجاد کرده و موجب سن‌زدگی دانه‌های گندم می‌شود.

۱۴۰ ایستگاه پیش‌آگاهی برای جلوگیری از سمپاشی‌های غیرضروری

نقشبندی با اشاره به برنامه‌های استان برای کاهش مصرف سموم اظهار کرد: در راستای توسعه مدیریت تلفیقی آفات، ۱۴۰ ایستگاه پیش‌آگاهی آفات در استان فعال است که با پایش مستمر، زمان مناسب مبارزه شیمیایی را مشخص کرده و از سمپاشی‌های بی‌مورد و غیرضروری جلوگیری می‌کند.

وی افزود: همچنین یک‌هزار عدد فرمون و تله‌های فرمونی برای تعیین زمان مناسب مبارزه شیمیایی توزیع شده و از ظرفیت روش‌های غیرشیمیایی و زیستی نیز برای کنترل آفات استفاده می‌شود.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان خاطرنشان کرد: رهاسازی زنبور براکون در مزارع گوجه‌فرنگی و نخود، استفاده از حشره‌کش بیولوژیک BT برای کنترل آفات انگور، به‌کارگیری ترکیبات میکروبی و فرآورده‌ها و تجهیزات کنترل غیرشیمیایی از جمله برنامه‌های استان در این زمینه است.

نقشبندی از فعال‌سازی مجدد انسکتاریوم استان نیز خبر داد و گفت: در این مرکز، پرورش و تکثیر زنبور براکون و تریکوگراما دنبال می‌شود تا ظرفیت مبارزه بیولوژیک و جایگزینی روش‌های کم‌خطر به جای مصرف سموم شیمیایی افزایش یابد.

وی اضافه کرد: در راستای اجرای برنامه مدیریت تلفیقی آفات، با هشت کلینیک گیاه‌پزشکی بخش خصوصی برای نظارت بر اجرای برنامه IPM در مزارع سیب‌زمینی، خیار، گوجه‌فرنگی، سبزیجات، گلخانه‌ها و باغات قرارداد منعقد شده است.

تشدید نظارت بر عرضه و مصرف سموم

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان با اشاره به اهمیت سلامت نهاده‌های کشاورزی گفت: نظارت مستمر بر داروخانه‌ها و فروشگاه‌های عرضه سموم و کلینیک‌های گیاه‌پزشکی، از برنامه‌های جدی سازمان است و اطلاعات خرید و فروش سموم باید در سامانه مانیتورینگ ثبت شود.

وی افزود: مانور‌های سراسری بازدید از داروخانه‌های گیاه‌پزشکی استان در هر فصل با حضور نمایندگان سازمان جهاد کشاورزی، اداره صنعت، معدن و تجارت، تعزیرات حکومتی، اصناف کشاورزی و شبکه بهداشت شهرستان‌ها انجام می‌شود.

نقشبندی تأکید کرد: عرضه سموم قاچاق، تقلبی و سموم پرخطر به هیچ عنوان قابل قبول نیست و با واحد‌های متخلف مطابق مقررات برخورد خواهد شد.

وی ادامه داد: همچنین دستورالعمل‌های مدیریت آفات و بیماری‌ها در سطح استان بازنگری شده تا سموم با دوره کارنس کوتاه‌تر معرفی شده و از مصرف سموم پرخطر، به‌ویژه در زمان برداشت محصول، جلوگیری شود.

آموزش کشاورزان؛ محور کاهش مصرف سموم

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان آموزش کشاورزان را یکی از ارکان اصلی مدیریت صحیح مصرف سموم دانست و گفت: کلاس‌های آموزشی از ابتدای فصل زراعی تا زمان مبارزه شیمیایی برای کشاورزان برگزار می‌شود تا آنان با زمان مناسب مبارزه، نحوه صحیح کنترل آفات و ضرورت رعایت اصول مصرف سموم آشنا شوند.

نقشبندی افزود: دوره‌های آموزشی ویژه سمپاش‌داران نیز با هدف هماهنگی بیشتر با کارشناسان مراکز جهاد کشاورزی و رعایت زمان مناسب مبارزه شیمیایی برگزار می‌شود و زمان مبارزه با آفت سن مضر غلات نیز از طریق پیامک به کشاورزان اطلاع‌رسانی می‌شود.

وی همچنین از استمرار بازدید کارشناسان حفظ نباتات از مزارع و باغات استان خبر داد و گفت: کارشناسان استانی و شهرستانی در طول فصل داشت محصولات، مزارع و باغات را پایش کرده و توصیه‌های لازم گیاه‌پزشکی را به کشاورزان ارائه می‌کنند.

کردستان در جمع استان‌های برتر کشور در کنترل سن‌زدگی گندم

نقشبندی با اشاره به برگزاری منظم جلسات ستاد سن مضر غلات گفت: این جلسات با حضور مجموعه‌های مرتبط از جمله معاونت بهبود تولیدات گیاهی، مدیریت حفظ نباتات، مرکز تحقیقات کشاورزی، مدیریت زراعت، مدیریت مکانیزاسیون، هواشناسی، سازمان نظام مهندسی کشاورزی و مدیریت بحران برگزار می‌شود و تصمیمات لازم برای مدیریت این آفت اتخاذ می‌شود.

وی اظهار کرد: برگزاری شورای کشاورزی در شهرستان‌ها، دوره‌های بازآموزی کارشناسان، آموزش کشاورزان، نظارت بر مراکز خرید، فرآوری، بوجاری و ضدعفونی بذور و استفاده از ظرفیت کارشناسان پایداری تولید برای بازدید از مزارع از دیگر اقدامات انجام شده در این حوزه است.

رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان کردستان در پایان گفت: مجموعه این اقدامات موجب شده است کردستان علاوه بر کسب رتبه دوم تولید گندم کشور، در زمره سه استان پیشرو کشور در زمینه کاهش و کنترل سن‌زدگی گندم قرار گیرد؛ دستاوردی که حاصل برنامه‌ریزی مدون، پایش مستمر، تلاش کارشناسان و همکاری کشاورزان استان است.