هشدار پلیس فتا درباره کلاهبرداریهای «دیپفیک»؛ صدای عزیزانتان را هم باور نکنید
رئیس پلیس فتا تهران بزرگ نسبت به افزایش کلاهبرداریهای مبتنی بر هوش مصنوعی و «دیپفیک» هشدار داد.
باشگاه خبرنگاران جوان - کلاهبرداران سایبری اینبار با صدای مادر و فرزند به سراغ قربانیان میروند؛ تماسهایی اضطراری که در چند دقیقه میتواند پسانداز افراد را بر باد دهد. رئیس پلیس فتا تهران بزرگ با هشدار نسبت به افزایش کلاهبرداریهای مبتنی بر هوش مصنوعی و «دیپفیک» از شهروندان خواست پیش از هرگونه واریز وجه یا ارائه اطلاعات مالی، هویت تماسگیرنده را از راهی مطمئن احراز کنند.
کلاهبرداری در فضای مجازی دیگر به پیامکهای جعلی، لینکهای آلوده یا وعدههای وسوسهانگیز محدود نمیشود. همزمان با گسترش فناوریهای هوش مصنوعی، مجرمان سایبری نیز شیوههای تازهتر و پیچیدهتری برای جلب اعتماد قربانیان به کار میگیرند؛ شگردهایی که گاهی آنقدر باورپذیر هستند که حتی صدای یکی از نزدیکترین اعضای خانواده نیز نمیتواند نشانهای برای تشخیص تماس جعلی باشد.
در یکی از تازهترین روشها، کلاهبرداران با استفاده از فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی، صدای افراد را شبیهسازی کرده و سپس با ایجاد یک موقعیت اضطراری، قربانی را برای انتقال فوری پول تحت فشار قرار میدهند.
وقتی صدای مادر، نشانه یک کلاهبرداری است
یکی از کاربران شبکه اجتماعی ایکس در شرح تجربه خود از این نوع کلاهبرداری نوشته است که چند روز پیش فردی ناشناس با او تماس گرفته و خود را همسایه مادرش معرفی کرده است.
تماسگیرنده مدعی شده بود که حال مادر این فرد وخیم شده و او را به بیمارستان منتقل کردهاند و برای پرداخت هزینههای درمان به پول نیاز دارند.
ماجرا زمانی برای قربانی باورپذیرتر شد که پشت تلفن، صدایی شبیه صدای مادرش شنید؛ صدایی با همان لحن، لهجه و حتی تکیهکلامهایی که باعث شد هیچ تردیدی نسبت به واقعی بودن تماس نداشته باشد.
او نیز بدون بررسی بیشتر، مبلغ قابلتوجهی برای فرد تماسگیرنده واریز کرد و با نگرانی راهی شمال کشور شد تا مادرش را ببیند.
اما در میانه راه، زمانی که با شماره تماسگیرنده تماس گرفت، متوجه شد تلفن از دسترس خارج شده است. تماس با مادر نیز حقیقت را روشن کرد؛ مادرش در سلامت کامل بود و اساساً از چنین ماجرایی خبر نداشت.
تماس اضطراری با صدای دختر؛ ترفند دیگری برای سرقت پول
این تنها نمونه از چنین کلاهبرداریهایی نیست.
کاربر دیگری که خود را «محمدصادق» معرفی کرده نیز تجربهای مشابه را روایت کرده است. او میگوید با تماسی مواجه شده که در آن صدای مضطرب دخترش را شنیده؛ دختری که ظاهراً در یک تصادف جادهای گرفتار شده و برای حل مشکل به کمک مالی نیاز داشت.
شرایط ایجادشده آنقدر واقعی و اضطراری به نظر میرسید که وی نیز بدون فرصت کافی برای بررسی موضوع، مبلغ قابلتوجهی را به حساب فردی که خود را طرف مقابل حادثه معرفی کرده بود، واریز کرد.
با این حال، خیلی زود و پس از دیدن دخترش متوجه شد تمام ماجرا ساختگی بوده است.
این قربانی علاوه بر خسارت مالی، از فشار روحی و شوک ناشی از این تماس نیز گلایه کرده و تأکید کرده است که کلاهبرداران با ایجاد ترس و اضطراب، فرصت تصمیمگیری منطقی را از قربانی میگیرند.
هشدار پلیس فتا درباره «دیپفیک»
رئیس پلیس فتا تهران بزرگ با اشاره به افزایش این نوع پروندهها، نسبت به سوءاستفاده مجرمان از فناوری هوش مصنوعی هشدار داده است.
سردار داود معظمی گودرزی درباره این شیوه کلاهبرداری میگوید مجرمان با استفاده از رسانه مصنوعی موسوم به «دیپفیک» میتوانند چهره یا صدای افراد را به شکل ماهرانهای شبیهسازی کنند.
به گفته او، در برخی موارد مجرمان پس از دسترسی به تلفن همراه افراد و دفترچه تلفن آنها، از اطلاعات موجود برای هدف قرار دادن اعضای خانواده و نزدیکان استفاده میکنند و با پخش صدای شبیهسازیشده، اعتماد قربانی را به دست میآورند.
در چنین شرایطی، تماسگیرنده معمولاً یک موقعیت اضطراری طراحی میکند؛ از تصادف و بیماری گرفته تا انتقال به بیمارستان، گرفتاری، نیاز فوری به پول یا هر اتفاق دیگری که بتواند احساسات مخاطب را تحت تأثیر قرار دهد.
نقطه مشترک همه این سناریوها نیز یک درخواست است: همین حالا پول واریز کن.
صدای آشنا هم دیگر دلیل کافی برای اعتماد نیست
پلیس فتا تأکید دارد شهروندان نباید صرفاً به دلیل شنیدن صدای آشنا، هویت فرد تماسگیرنده را قطعی بدانند.
اگر فردی با شما تماس گرفت و خود را یکی از اعضای خانواده یا نزدیکانتان معرفی کرد و همزمان درخواست فوری برای انتقال وجه، اعلام رمز، اطلاعات بانکی یا سایر دادههای حساس داشت، تماس باید مشکوک تلقی شود.
بهترین واکنش در چنین شرایطی، قطع تماس و برقراری ارتباط مجدد با فرد موردنظر از طریق شمارهای است که از قبل در اختیار دارید؛ نه شمارهای که تماسگیرنده اعلام میکند.
حتی اگر صدای فرد کاملاً شبیه مادر، پدر، فرزند، همسر یا هر شخص نزدیک دیگری باشد، چند دقیقه تأخیر برای بررسی صحت ماجرا بسیار کمهزینهتر از انتقال پول به حساب یک کلاهبردار است.
چرا این شگردها قربانی بیشتری میگیرند؟
یکی از نقاط قوت این روشهای کلاهبرداری، بازی با احساسات قربانی است. مجرم تلاش میکند فرد را در شرایطی قرار دهد که فرصت فکر کردن، پرسوجو کردن و بررسی جزئیات را نداشته باشد.
وقتی مخاطب تصور میکند یکی از عزیزانش در بیمارستان است، تصادف کرده یا در موقعیتی خطرناک قرار دارد، احتمال تصمیمگیری عجولانه افزایش پیدا میکند.
در این شرایط، کلاهبردار نیز با تأکید بر فوریت موضوع، قربانی را از تماس با دیگر اعضای خانواده یا بررسی اطلاعات بازمیدارد.
به همین دلیل، اصل طلایی مقابله با این نوع کلاهبرداری، شک کردن به درخواستهای فوری و احراز هویت از یک مسیر مستقل است.
پلیس فتا: قبل از واریز پول، یک تماس دیگر بگیرید
سردار گودرزی از شهروندان خواسته است هرگونه پیام متنی، صوتی یا تماس تلفنی که در آن درخواست فوری برای واریز وجه یا دریافت اطلاعات حساس مطرح میشود را با دقت بررسی کنند.
بهویژه اگر تماسگیرنده مدعی است یکی از نزدیکان شماست، پیش از هرگونه اقدام مالی باید تماس را قطع کرده و از طریق شماره شخصی و شناختهشده فرد موردنظر، صحت ماجرا را بررسی کنید.
در واقع، در عصر هوش مصنوعی دیگر نمیتوان گفت «چون صدایش را شناختم، پس خودش بود».
ممکن است صدایی که میشنوید کاملاً واقعی به نظر برسد، اما فرد پشت خط واقعی نباشد.
کلاهبرداران سایبری هر روز ابزارهای تازهتری برای جلب اعتماد مردم در اختیار میگیرند؛ اما یک اقدام ساده همچنان میتواند بسیاری از این نقشهها را خنثی کند: عجله نکردن، قطع تماس و صحتسنجی مستقل.
چند دقیقه بررسی میتواند مانع از آن شود که یک تماس چنددقیقهای، به خسارتی سنگین و گاه جبرانناپذیر تبدیل شود.
