علویانمهر:
نخستین دفتر منطقهای ISC در آسیای جنوب شرق راهاندازی میشود
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) از برنامهریزی برای راهاندازی نخستین دفتر منطقهای این مؤسسه در آسیای جنوب شرق خبر داد و گفت: ISC خود را محدود به کشورهای اسلامی نمیداند و توسعه همکاریهای علمی با کشورهای مختلف جهان را دنبال میکند.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم رضایی - علویان مهر در نشست خبری با خبرنگاران با تشریح برنامههای این مؤسسه در حوزه دیپلماسی علم و فناوری، از برنامهریزی برای راهاندازی نخستین دفتر منطقهای ISC در کشورهای آسیای جنوب شرق خبر داد و گفت: این مؤسسه خود را محدود به کشورهای اسلامی نمیداند و توسعه همکاریهای علمی با کشورهای مختلف جهان را دنبال میکند.
رئیس مؤسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام (ISC) با اشاره به برنامه ISC برای ایجاد دفاتر منطقهای در کشورهای اسلامی اظهار کرد: ۵۶ کشور اسلامی را به پنج منطقه تقسیم کردهایم و بر اساس برنامهریزی انجامشده، باید در هر منطقه یک دفتر منطقهای ایجاد شود.
او افزود: آسیای مرکزی، شامل کشورهایی مانند تاجیکستان، قزاقستان و قرقیزستان، یکی از این مناطق است و کشورهای این منطقه علاقه زیادی به همکاری با ISC دارند. در پایان سال ۱۴۰۳ نیز سفیران برخی از این کشورها با حضور در مؤسسه، علاقهمندی خود را برای توسعه همکاریها اعلام کردند.
رئیس ISC، ترکیه و قبرس، کشورهای عربی، کشورهای آفریقایی و کشورهای آسیای جنوب شرق را از دیگر مناطق هدف برای ایجاد دفاتر منطقهای عنوان کرد و گفت: پاکستان نیز علاقهمند به همکاری با ISC است و در سال گذشته دو بار برای سفر به این کشور و مذاکره با مسئولان وزارت علوم و دانشگاههای پاکستان برنامهریزی کردیم.
علویانمهر با اشاره به شرایط منطقهای و بینالمللی ادامه داد: اگر شرایط به ثبات برسد، برنامهریزی ما این است که نخستین دفتر منطقهای ISC را در آسیای جنوب شرق ایجاد کنیم. رایزنان علمی ایران در این کشورها نیز فعال هستند و بهویژه در مالزی و اندونزی ظرفیتهای مناسبی برای همکاری وجود دارد.
او از برگزاری نشست مجازی با وزیر علوم اندونزی و دانشگاههای مهم این کشور در آینده نزدیک خبر داد و گفت: دانشگاههای اندونزی علاقهمند به همکاری با ISC هستند و هماهنگیهای لازم برای برگزاری این نشست انجام شده است.
علویانمهر تأکید کرد: همکاریهای بینالمللی ISC صرفاً به کشورهای اسلامی محدود نیست. علم ماهیتی جهانی دارد و ISC نیز که قرار است بهعنوان سومین نظام استنادی دنیا فعالیت کند، نمیتواند خود را به کشورهای اسلامی محدود کند.
رئیس ISC با اشاره به برنامه همکاری با چین، روسیه و دیگر کشورها گفت: سال گذشته برای همکاری با چین برنامهریزی شد و با روسیه نیز در سفر به سنتپترزبورگ، توافق همکاری به امضا رسید. کشورهای اروپایی و آمریکایی نیز از ظرفیتهایی برخوردارند که میتوان همکاریهای علمی و خدمات ISC را در آنها توسعه داد.
علویان مهر خاطرنشان کرد: البته توسعه این همکاریها تا حد زیادی تابع شرایط سیاسی و بینالمللی است و امیدواریم شرایط به گونهای باشد که امکان گسترش دیپلماسی علمی کشور فراهم شود.
رونمایی از رابط کاربری جدید سایت ISC در پایان شهریور
او همچنین از رونمایی رابط کاربری جدید سایت ISC در پایان شهریور خبر داد و گفت: این نسخه با قابلیتها و ویژگیهای جدید در اختیار جامعه علمی قرار خواهد گرفت.
رئیس ISC همچنین از آغاز آموزشهای تحصیلات تکمیلی این مؤسسه از مهرماه خبر داد و اظهار کرد: این آموزشها در دو حوزه «زبانشناسی رایانشی» و «علمسنجی» آغاز میشود که هر دو در راستای مأموریتها و اهداف ISC قرار دارند.
به گفته او، هدف از این دورهها تربیت نیروهایی است که بتوانند در ISC یا سایر مراکز علمی و پژوهشی فعالیت کنند و با توجه به دسترسی به پایگاههای اطلاعاتی متعدد، از توانمندی مناسبی در حوزه تحلیل اطلاعات علمی برخوردار شوند.
سامانه نان باید به پنجره واحد حل مسائل کشور تبدیل شود
علویان مهر در ادامه درباره عملکرد سامانه «نظام ایدهها و نیازها» (نان) و احتمال موازیکاری این سامانه با طرحهای مشابه گفت: یکی از مشکلات کشور در حوزههای مختلف، موازیکاری است و اگر بتوان این موازیکاریها را کاهش داد، میتوان خروجی بهتری به دست آورد.
او افزود: در حوزه حل مسائل صنعت کشور، چندین سامانه فعال است و بسیاری از وزارتخانهها نیز سامانهها و درگاههای مستقلی برای ارتباط با دانشگاهها دارند. سامانه نان از ابتدا با این هدف طراحی شد که به «پنجره واحد» این سامانهها تبدیل شود.
رئیس ISC ادامه داد: در برخی وزارتخانهها مانند وزارت نفت و وزارت بهداشت توانستهایم این پنجره واحد را ایجاد کنیم. وزارت جهاد کشاورزی و وزارت نیرو نیز علاقهمند به این همکاری هستند، اما در برخی دستگاهها هنوز این هماهنگی به طور کامل شکل نگرفته است.
او درباره طرح «محکم» نیز گفت: این طرح با تمرکز بر جبران خسارتها و خرابیهای ناشی از جنگهای اخیر و با هدف استفاده از ظرفیت دانشگاهها و اعضای هیئت علمی برای حل مسائل و بازسازی کشور شکل گرفته است؛ بنابراین از این منظر نمیتوان آن را کاملاً موازی با سامانه نان دانست.
علویان مهر همچنین به طرح «استادمحوری» در سامانه نان اشاره کرد و افزود: بر اساس این طرح، اعضای هیئت علمی میتوانند پروژههای تعریفشده در سامانه نان را انتخاب کنند و در صورت اجرای پروژه، امکان جذب دانشجویان تحصیلات تکمیلی مرتبط نیز برای آنها فراهم میشود.
او از تهیه گزارش تحلیلی درباره طرح استادمحوری خبر داد و گفت: سامانه نان رشد خوبی داشته، اما از نظر ما این رشد کافی نیست و باید سرعت بیشتری پیدا کند.
اتصال سامانههای ساتع و سمات به نان
رئیس ISC یکی از اقدامات مهم در دست اجرا را هماهنگسازی سامانههای «ساتع» و «سمات» با سامانه نان عنوان کرد و گفت: هدف این است که این سامانهها نیز در قالب همان پنجره واحد، زیر پوشش سامانه نان قرار گیرند.
او افزود: این اقدام هم موجب تقویت سامانه نان میشود و هم پراکندهکاری میان ISC و شورای عالی عتف را کاهش میدهد. هماهنگیهای فنی و زیرساختی میان مسئولان سامانه نان و بخش فناوری اطلاعات شورای عالی عتف در حال انجام است و امیدواریم این فرایند طی یکی دو ماه آینده نهایی شود.
تولید مقاله همچنان شاخص مهم علمی کشور است
علویان مهر درباره فاصله میان تولید علم و حل مسائل کشور نیز گفت: ایران از نظر تعداد مقالات علمی طی سالهای گذشته روندی افزایشی داشته، اما جایگاه کشور در مقایسه با سایر کشورها کاهش یافته است؛ چراکه کشورهایی مانند عربستان، ترکیه، امارات و قطر نیز سرمایهگذاری گستردهای در این حوزه انجام دادهاند.
او تأکید کرد: این موضوع به معنای بیاهمیت بودن مقاله نیست. هیچ کشوری را نمیتوان یافت که از نظر تولید مقالات علمی در صدر باشد، اما از نظر فناوری در انتهای جدول قرار داشته باشد. چین و آمریکا نمونههای روشنی هستند که هم در تولید علم و هم در فناوری در جایگاههای برتر قرار دارند.
رئیس ISC افزود: مقاله همچنان یکی از شاخصهای مهم تولید علم است و بخشی از مقالات علمی کشور نیز ماهیت فناورانه دارند؛ بنابراین باید همزمان با توجه به حل مسائل کشور، به تولید علم نیز توجه کرد.
ISC در جایگاه تصمیمسازی علمی کشور قرار دارد
علویان مهر با اشاره به برنامه ISC برای شناسایی مزیتهای علمی و فناورانه دانشگاههای کشور گفت: این مؤسسه در حال بررسی دانشگاه به دانشگاه وضعیت علمی و فناورانه مراکز دانشگاهی مهم کشور است تا نقاط قوت و مزیتهای هر دانشگاه مشخص شود.
او افزود: در این طرح، ظرفیتهای دانشگاههایی مانند صنعتی شریف، امیرکبیر، تهران، علوم پزشکی تهران، علوم پزشکی شیراز و دانشگاه شیراز بررسی شده و تلاش میکنیم مشخص کنیم هر دانشگاه در چه حوزههایی از مزیت بیشتری برخوردار است.
رئیس ISC گفت: نتایج این بررسیها در قالب پیشنهادهایی به وزارت علوم، وزارت بهداشت، معاونت علمی ریاست جمهوری و سایر نهادهای مرتبط ارائه خواهد شد.
او تصریح کرد: ISC در جایگاه تصمیمگیری نیست، اما در جایگاه «تصمیمسازی» قرار دارد و میتواند با ارائه دادهها، گزارشها و پیشنهادهای تخصصی، مسیر سیاستگذاری علمی و فناورانه کشور را روشنتر کند.
تقویت پایگاه اطلاعاتی ISC؛ یکی از مأموریتهای برنامه هفتم
علویان مهر در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به مأموریتهای محولشده به وزارت علوم و ISC در برنامه هفتم پیشرفت گفت: یکی از مأموریتهای مهم، تقویت پایگاه اطلاعاتی ISC است.
او توضیح داد: منظور از این پایگاه، گردآوری اطلاعات کتابشناختی بروندادهای پژوهشی در کشور، جهان اسلام و جهان است؛ این بروندادها شامل مقالات، مجلات، کتابها، پتنتها، طرحهای پژوهشی، پایاننامهها و اسناد سیاستی میشود.
رئیس ISC افزود: طی سال گذشته با وجود مشکلاتی مانند تحریم، جنگ و اختلالات اینترنتی، اقدامات قابل توجهی برای توسعه این پایگاه انجام شده است. در حوزه پتنتها اتفاقات خوبی رقم خورده و همکاری با مرکز پژوهشهای مجلس برای اضافه کردن اسناد سیاستی نیز در حال انجام است.
او ابراز امیدواری کرد: در صورت فراهم بودن شرایط، هدف تعیینشده در برنامه هفتم در زمینه تقویت پایگاه اطلاعاتی تا پایان سال محقق شود و طی یکی دو سال آینده شاهد یک ISC متفاوت از نظر زیرساخت اطلاعاتی باشیم.
هوشمندسازی سامانه نان و توسعه فناوریهای نوظهور
علویان مهر هوشمندسازی سامانه نان را یکی از محورهای تحول دیجیتال در ISC دانست و گفت: تلاش ما این است که تمامی ارکان مؤسسه را بر اساس فناوریهای جدید بهروز کنیم و خدمات ISC نیز هوشمند شوند.
او رصد فناوریهای نوظهور را از دیگر مأموریتهای ISC عنوان کرد و گفت: فناوریهایی مانند هوش مصنوعی، سلامت دیجیتال، فناوری کوانتومی و علوم شناختی از جمله حوزههایی هستند که در برنامه هفتم نیز مورد توجه قرار گرفتهاند.
علویانمهر افزود: ISC وضعیت تولیدات علمی کشور در این حوزهها را رصد میکند و گزارشهایی در اختیار مسئولان قرار میدهد. در همین راستا، گزارش وضعیت «سلامت دیجیتال» در ایران، جهان اسلام و جهان نیز تهیه شده است.
اعتبارسنجی دانشگاههای خارجی و رتبهبندی مؤسسات غیرانتفاعی
رئیس ISC همچنین از واگذاری مأموریت اعتبارسنجی دانشگاههای خارج از کشور به این مؤسسه خبر داد و گفت: سازمان امور دانشجویان وزارت علوم این مأموریت را به ISC واگذار کرده است تا مشخص شود کدام دانشگاههای جهان از نظر وزارت علوم مورد تأیید هستند.
او افزود: در مرحله نخست، تمرکز بیشتری بر کشورهایی مانند ترکیه، قبرس، روسیه و مالزی وجود دارد، اما ارزیابی دانشگاهها در سایر کشورها نیز در حال انجام است.
علویان مهر همچنین گفت: برای نخستین بار، رتبهبندی مؤسسات آموزش عالی غیرانتفاعی نیز به ISC واگذار شده است و این مؤسسه در سال جاری رتبهبندی حدود ۴۰۰ مؤسسه غیرانتفاعی کشور را دنبال میکند.
او خاطرنشان کرد: با اجرای این طرح، داوطلبان و خانوادهها میتوانند اطلاعات دقیقتری درباره جایگاه و عملکرد مؤسسات غیرانتفاعی در اختیار داشته باشند و انتخاب آگاهانهتری برای ادامه تحصیل انجام دهند.
