باشگاه خبرنگاران جوان - لاشه یک قلاده پلنگ ایرانی حدود پنج ساله در جریان پایش میدانی و بازدید محیطبانان از آبشخورهای پناهگاه حیاتوحش عباسآباد نایین در اوایل نیمه دوم مرداد سال جاری کشف و برای بررسیهای تخصصی به مرکز استان منتقل شد.
بر اساس اعلام معاونت محیط طبیعی ادارهکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، به دلیل حساسیت موضوع و اهمیت گونه پلنگ ایرانی، بررسیهای تکمیلی روی لاشه کشف شده انجام گرفت و تصاویر آن نیز برای جمعی از کارشناسان و دامپزشکان ارسال شد تا با بهرهگیری از نظرات تخصصی کارشناسان، علت مرگ این گونه ارزشمند مشخص شود.
در متن منتشر شده حفاظت محیط زیست استان اصفهان در رابطه با نتایج بررسی ها آمده است: لاشه پلنگ در کنار لاشه یک قوچ وحشی شکار شده و در مجاورت یکی از چشمهها و آبشخورهای حیاتوحش مشاهده شد. در نگاه نخست این احتمال وجود داشت که پلنگ، قوچ بزرگجثه را شکار کرده و پس از خوردن بخشی از گردن و سینه شکار تلف شده باشد.
با این حال، بررسی دقیقتر لاشه و تحلیل تصاویر اولیه تهیه شده توسط محیطبانان نشان داد صورت، دهان و دندانهای پلنگ کاملاً تمیز بوده و هیچگونه آثار خون یا شواهدی دال بر شکار قوچ یا لاشهخواری آن توسط پلنگ مشاهده نشده است. بنابراین، همزمانی تلف شدن ۲ حیوان منتفی است؛ هرچند این احتمال وجود دارد که قوچ در روزهای پیش از آن توسط پلنگ شکار شده باشد.
بررسیهای تخصصی همچنین نشان داد مدت زیادی از تلف شدن پلنگ گذشته و به نظر میرسد لاشه پنج تا ۶ روز در ارتفاعات، در معرض مستقیم نور خورشید و شرایط گرم محیطی قرار داشته است.
بر این اساس، فساد و تجزیه پیشرفته در لاشه ایجاد شده و بخش قابل توجهی از بافتهای نرم و اندامهای داخلی دچار تخریب و فساد شدید شدهاند؛ از این رو امکان نمونهبرداری از محتویات معده، خون یا استفاده از کیتهای آزمایشگاهی برای تشخیص بیماری یا مسمومیت احتمالی فراهم نشده است.
در بررسیهای انجام شده نیز آثاری از اصابت گلوله در بخشهای قابل مشاهده لاشه مشاهده نشد و موردی از تلفات سایر گونههای حیاتوحش که بتواند مؤید مسمومیت یا بیماری مشترک باشد نیز گزارش نشده است.
همچنین از چشمه مجاور محل کشف لاشه، نمونه آب برداشت شده است تا وضعیت بهداشتی و کیفیت آن مورد بررسی قرار گیرد.
بر اساس مستندات موجود، نتایج بررسیهای انجام شده و شرایط لاشه در زمان کشف، تاکنون شواهدی دال بر دخالت عامل انسانی در مرگ پلنگ از طریق مسمومیت یا شلیک گلوله به دست نیامده است.
بر این اساس، بیماری فردی و غیرواگیر حیوان و پناه بردن پلنگ به محدوده مجاور چشمه میتواند یکی از احتمالات اصلی در علت مرگ باشد. همچنین احتمال مارگزیدگی، ضربه یا آسیب داخلی ناشی از درگیری با دیگر حیاتوحش در روزهای پیش از مرگ، سقوط از ارتفاع و در نهایت تلف شدن حیوان در مجاورت چشمه و لاشه قوچ نیز از دیگر احتمالات مطرح شده است.
با این حال، ادارهکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان اعلام کرده است بررسیهای نهایی و میدانی همچنان ادامه دارد و برای رفع ابهام و شفافسازی بیشتر، با جوامع محلی که همواره بهعنوان همیاران محیط زیست در منطقه همکاری داشتهاند، مشورت خواهد شد.
در همین زمینه، مسوول پناهگاه حیاتوحش عباسآباد پیشتر اعلام کرده بود که علت تلف شدن نخستین پلنگ ثبت شده در سال جاری، «کهولت سن» تشخیص داده شده است.
کارشناسان محیط زیست تأکید دارند تلف شدن ناشی از کهولت سن در گونههای قرارگرفته در رأس هرم غذایی، میتواند بخشی از چرخه طبیعی جمعیت این گونهها باشد و نباید آن را با تهدیدهایی مانند مسمومیت، شکار غیر مجاز یا بیماریهای واگیر که نیازمند اقدام فوری هستند، یکسان دانست.