از ۵۷۵ رسانه تا کارگروه اقتصادی؛ روز خبرنگار در کرمان به تریبون مطالبهگری تبدیل شد
۵۷۵ رسانه کرمان، روز خبرنگار را به تریبون مطالبهگری تبدیل کردند؛ از بیمه و مسکن تا آگهی و اقتصاد رسانه گفتند و استاندار وعده داد برای گرههای اقتصادی این حوزه، کارگروه تشکیل دهد و پای حمایت از رسانهها بایستد.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ مریم سادات بهادر _ آیین پاسداشت روز خبرنگار با عنوان «روایت وفاق و همدلی» در تالار فرهنگ و هنر کرمان برگزار شد؛ مراسمی که در آن علاوه بر تشریح وضعیت رسانههای استان و تأکید بر نقش خبرنگاران در توسعه، مطالبات صنفی جامعه رسانهای نیز بیپرده مطرح شد؛ از اقتصاد شکننده رسانه و بیمه و مسکن خبرنگاران تا توزیع آگهیهای دولتی، تخصصی شدن روابط عمومیها و ضرورت تفکیک رسانههای رسمی از شبهرسانهها. استاندار کرمان نیز در این مراسم خبرنگاران را «شریک توسعه» دانست و از تشکیل کارگروه اقتصادی رسانه، اختصاص بخشی از مسئولیت اجتماعی به این حوزه و پیگیری برخی مطالبات صنفی خبر داد.
تالار فرهنگ و هنر کرمان در آیین پاسداشت روز خبرنگار، تنها میزبان مراسمی برای تبریک و تجلیل از خبرنگاران نبود؛ این بار تریبون در اختیار کسانی قرار گرفت که قرار است هر روز روایتگر اتفاقات استان باشند تا درباره آینده رسانه، مشکلات اقتصادی این حوزه، مسئولیت حرفهای خبرنگاران و رابطه رسانه با مدیریت استان سخن گفته شود.
از یک سو آمار ۵۷۵ رسانه دارای مجوز در استان از گستردگی ظرفیت رسانهای کرمان حکایت داشت و از سوی دیگر، کاهش گردش مالی آگهیها، مشکلات بیمه و معیشت خبرنگاران و دغدغه بقای رسانهها نشان میداد که این ظرفیت بزرگ، با چالشهای جدی نیز روبهروست.
کرمان ۵۷۵ رسانه دارد؛ اما مسئله فقط تعداد رسانهها نیست
حسین اسحاقی، مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان، در این آیین با ارائه گزارشی از آخرین وضعیت رسانههای استان گفت: در حال حاضر ۵۷۵ رسانه مکتوب و الکترونیک در استان کرمان دارای مجوز فعالیت هستند که شامل ۲۰۸ نشریه مکتوب، ۲۸۳ پایگاه خبری و ۸۴ رسانه الکترونیک غیربرخط میشود.
به گفته وی، از این تعداد ۴۵۵ رسانه متعلق به استان کرمان و ۱۲۰ مجوز مربوط به جنوب استان است؛ آماری که گستردگی فعالیت رسانهای در پهنه استان را نشان میدهد.
اسحاقی از شتاب گرفتن روند صدور مجوزهای رسانهای نیز خبر داد و گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۴۹ مجوز جدید صادر شده که رشد کمی رسانهها، بهویژه در حوزه پایگاههای خبری و رسانههای الکترونیک را نشان میدهد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان کرمان البته تأکید کرد: توسعه رسانه نباید در افزایش تعداد مجوزها خلاصه شود و همزمان با رشد کمی، باید کیفیت فعالیت رسانهای نیز ارتقا یابد؛ از همین رو حرفهایسازی فعالیت رسانهای و حمایت بیشتر از خبرنگاران را از اولویتهای این حوزه دانست.
۵ تشکل صنفی در کنار ۵۷۵ رسانه
اسحاقی همچنین به ظرفیتهای صنفی جامعه رسانهای اشاره کرد و از فعالیت ۵ تشکل صنفی در حوزه رسانه خبر داد؛ تشکلهایی که میتوانند در پیگیری مسائل حرفهای و صنفی خبرنگاران و تقویت ارتباط میان جامعه رسانهای و مسئولان نقش داشته باشند.
وی در ادامه به یکی از مهمترین پایههای بقای رسانه، یعنی اقتصاد آن پرداخت و گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۴۲۲ فقره آگهی دولتی و خصوصی در ۳۸۴۴ نوبت چاپ در سامانه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی ثبت شده است.
به گفته اسحاقی، گردش مالی آگهیها در سال جاری تاکنون به ۱۶ میلیارد تومان رسیده، در حالی که این رقم در سال گذشته ۳۶ میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان بوده است؛ آماری که ضرورت توجه جدیتر به اقتصاد رسانه و سازوکارهای حمایت از رسانههای رسمی را نشان میدهد.
اسحاقی رسانه را دیگر صرفاً ابزار اطلاعرسانی ندانست و تأکید کرد: رسانه در کرمان یکی از پیشرانهای اصلی توسعه استان است؛ بنابراین تقویت ساختار حرفهای و اقتصادی آن، مستقیماً با ظرفیت رسانه برای ایفای نقش در توسعه استان ارتباط دارد.
طالبی: خبرنگاران شریک توسعهاند، نه ناقل خبر
محمدعلی طالبی، استاندار کرمان، در ادامه مراسم با تأکید بر نگاه مدیریت استان به رسانه گفت: خبرنگاران را «شریک توسعه استان» میدانیم و نگاه ما این نیست که خبرنگاران فقط منتقلکننده خبر باشند.
وی رسانه را «عنصر حیاتی و اصلی در زیستبوم توسعه استان» توصیف کرد و گفت: هیچگاه از خبرنگاران نخواسته از دولت یا استانداری تعریف و تمجید کنند و همواره از نقد استقبال کرده است.
طالبی معتقد است: مسئولیتی که امکان نقد شدن نداشته باشد، دیر یا زود از واقعیتهای جامعه فاصله میگیرد و رسانهها و نخبگان، پل ارتباطی مسئولان با کف جامعه و دغدغههای مردم هستند.
استاندار کرمان در عین حال بر نقد منصفانه و مسئولانه تأکید کرد و آن را از فضاسازی مخرب جدا دانست.
رسانهای که فقط تعریف کند، به دولت کمک نمیکند
طالبی با بیان اینکه نه صرفاً به دنبال خبرهای خوب از استان هستند و نه میخواهند اخبار منفی نادیده گرفته شود، گفت: اتفاقات خوب در کرمان آنگونه که باید دیده نمیشود، اما در مقابل، خبرهای بد در استان جذابیت زیادی پیدا کرده و بیش از اندازه مورد توجه قرار میگیرد.
وی تأکید کرد: هدف از طرح این موضوع، ساختن وجههای برای دولت یا دستگاهها نیست، بلکه همه باید برای ساختن تصویر بهتر و واقعیتر از کرمان در کشور و جهان تلاش کنند.
استاندار کرمان از رسانهها خواست سخنان مسئولان را راستیآزمایی و مطالبهگری کنند و گفت: رسانه حرفهای نه رسانهای است که فقط از دولت تعریف کند و نه رسانهای که صرفاً به تخریب دولت و مسئولان بپردازد؛ رسانه حرفهای، همکار توسعه استان و ناظر بر قدرت است.
طالبی با اشاره به فضای رسانهای استان گفت: در مجموع از عملکرد رسانههای کرمان گلایهای ندارد و مواردی را که ممکن است برای مدیران خوشایند نباشد نیز در چارچوب مسئولیت رسانهای خبرنگاران میداند.
روایت تازهای که کرمان برای دیده شدن نیاز دارد
استاندار کرمان بخش دیگری از سخنان خود را به تصویر استان اختصاص داد و گفت: وقتی نام کرمان مطرح میشود، معمولاً معدن یا بخشی از کشاورزی جنوب استان در ذهنها شکل میگیرد، در حالی که این تصویر همه ظرفیتهای کرمان را نشان نمیدهد.
طالبی با اشاره به ظرفیت تاریخی و تمدنی استان، از تمدن جیرفت و تپه یحیی بهعنوان دو ظرفیت مهم تمدنی کرمان یاد کرد.
وی گفت: وزیر میراث فرهنگی چندین بار بر اهمیت تمدن جیرفت تأکید کرده و معتقد است این تمدن میتواند برخی مبانی تاریخ تمدن بشری را تغییر دهد.
استاندار کرمان توضیح داد: همایش تمدن جیرفت قرار بود در بهمن یا اسفند سال گذشته برگزار شود، اما رخدادهای پایان سال و جنگ موجب تعویق آن شد و این همایش امسال برگزار خواهد شد؛ همچنین همایش تپه یحیی نیز در برنامه قرار دارد.
۳ میلیارد دلار سرمایهگذاری؛ «بروید راستیآزمایی کنید»
طالبی در تشریح ظرفیتهای امروز کرمان گفت: استان امسال بالاترین میزان تولید برق خورشیدی کشور را خواهد داشت و در حوزههایی مانند نهضت مدرسهسازی، آبرسانی روستایی، بهسازی جادهها و سرمایهگذاری نیز پیشرو است.
وی افزود: کرمان در شرایط سخت و پیچیده سال گذشته، ۳ میلیارد دلار طرح مصوب سرمایهگذاری خارجی داشته و بالاترین میزان جذب سرمایهگذاری خارجی در کشور را به خود اختصاص داده است.
استاندار کرمان در همان حال تأکید کرد: رسانهها نباید صرفاً این آمار را نقل کنند، بلکه باید آنها را راستیآزمایی و دربارهشان مطالبهگری کنند.
بنزین؛ جایی که استاندار ضعف رسانهای را پذیرفت
یکی از صریحترین بخشهای سخنان طالبی به موضوع بنزین اختصاص داشت.
استاندار کرمان با پذیرش اینکه یکی از نقاط ضعف اصلی در اجرای طرح بنزین، حوزه رسانه بوده است، گفت: در کنار سایر مسائل و ناهماهنگیها، موضوع رسانه آنگونه که باید پیش نرفت و چالشهایی ایجاد شد.
وی گفت: درباره جزئیات این موضوع در نشست خبری یا جلسات تخصصی توضیح بیشتری خواهد داد، اما در شرایط فعلی با توجه به مشکلات مردم، کرمان بیشترین بنزین سهمیهای را از کشور دریافت کرده و یک سهمیه مجدد نیز با موافقت ملی گرفته شده است.
به گفته طالبی، سازوکار فنی و سامانهای این سهمیه در حال پیگیری است و طی روزهای آینده نهایی خواهد شد.
نسخه استاندار برای اقتصاد رسانه؛ «کارگروه اقتصادی تشکیل شود»
طالبی پس از شنیدن مطالبات خبرنگاران، خواستار آن شد که این جلسه خروجی عملی داشته باشد و ارتباطی قوی میان خانه مطبوعات، انجمنهای حرفهای رسانه، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و روابط عمومی استانداری برقرار شود.
وی مهمترین پیشنهاد خود را تشکیل کارگروه اقتصادی رسانه عنوان کرد؛ کارگروهی مشابه کارگروههای رفع موانع تولید که مشکلات و مسائل اقتصادی رسانهها در آن مطرح شود و حمایتهای دولتی نیز با همفکری فعالان رسانهای جهتدهی شود.
استاندار کرمان همچنین اعلام کرد: آمادگی دارد بخشی از مسئولیت اجتماعی را به حوزه رسانه اختصاص دهد و رسانهها درباره محل هزینهکرد آن پیشنهاد ارائه کنند؛ از تجهیزات و آموزش گرفته تا برنامههای توسعهای.
وی حتی پیشنهاد برگزاری اردوهای ایرانگردی برای خبرنگاران با هدف آشنایی با تجربه استانهای دیگر را مطرح کرد و گفت: برای فراهم کردن فرصت دیدن جهان برای خبرنگاران نیز آمادگی وجود دارد و اگر طرح مؤثری تعریف شود، هزینه آن تأمین خواهد شد.
از موزه مطبوعات تا مسکن و بیمه
طالبی درباره مطالبات رفاهی خبرنگاران نیز گفت: موضوع موزه مطبوعات با جدیت دنبال میشود و درباره مسکن خبرنگاران نیز اگر برنامه استانی مشخصی ارائه شود، دولت استان آمادگی پیگیری و کمک دارد.
وی درباره بیمه خبرنگاران نیز اظهار کرد: تأمین کامل رقم مورد نیاز برای پوشش بیمه از منابع استانی یا مسئولیت اجتماعی امکانپذیر نیست، اما اگر شاخص مشخصی برای خبرنگاران واجد شرایط تعیین شود، امکان حمایت از بخشی از حق بیمه وجود دارد.
مدیران رسانهگریز؛ فهرستی که هنوز روی میز استاندار است
استاندار کرمان ساماندهی روابط عمومی دستگاهها را نیز ضروری دانست و از تلاشهای مجموعه روابط عمومی استانداری برای ساماندهی این حوزه قدردانی کرد.
وی درباره مدیران «رسانهگریز» نیز گفت: پیشتر درخواست کرده است ارزیابی مشخصی از مدیرانی که اعتقادی به رسانه ندارند یا از رسانه فاصله میگیرند تهیه شود تا در صورت لزوم برخورد لازم با آنها انجام شود.
طالبی همچنین درباره آگهیهای دولتی تأکید کرد: اگر دستگاهی ضوابط مربوط به آن را رعایت نمیکند، باید با آن برخورد شود و پیشنهاد فعالتر و بازتر شدن ترکیب شورای اطلاعرسانی را نیز مثبت دانست.
«لبخند دنیا به کرمان ۱۴۰۵»؛ طرحی که جنگ متوقفش کرد
استاندار کرمان درباره طرح «لبخند دنیا به کرمان ۱۴۰۵» نیز توضیح داد که برنامه جامعی برای آن آماده شده بود و قرار بود از نوروز امسال آغاز شود، اما با شروع جنگ در ۹ اسفند، اجرای آن متوقف شد.
طالبی گفت: اکنون دو سناریو مطرح است؛ اجرای طرح با عنوان «لبخند دنیا به کرمان ۲۰۲۷» همزمان با سال میلادی ۲۰۲۷ یا اجرای آن در سال ۱۴۰۶ که درباره زمانبندی نهایی تصمیمگیری خواهد شد.
سلطانینژاد: توسعه اقتصادی بدون توسعه رسانهای ممکن نیست
مجتبی سلطانینژاد، رئیس سازمان بسیج رسانه استان کرمان، نیز در این مراسم با تأکید بر اهمیت رسانه در مسیر توسعه گفت: اگر استان به دنبال توسعه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی است، باید توسعه رسانهای را نیز دنبال کند.
وی برخورداری از سواد رسانهای عمیق را لازمه این مسیر دانست و گفت: در سال گذشته نزدیک به ۵۰ درصد رسانهها در سیرجان آموزش دیدهاند، اما شهر کرمان و شهرهای جنوبی نیز نیازمند آموزش هستند.
سلطانینژاد گفت: رسانه برای تنویر افکار عمومی باید مرجعی روشن، عالمانه و امیدوارکننده باشد و در شرایط مختلف بتواند روایت درست را در اختیار جامعه قرار دهد.
وی با تأکید بر اینکه امیدآفرینی با چاپلوسی تفاوت دارد، گفت: رسانه نباید کمبودها را نادیده بگیرد، بلکه باید در کنار بیان مشکلات، برای ایجاد امید، شجاعت، ایستادگی و مقاومت در جامعه، محتوای فنی و روشنگرانه تولید کند.
رسانه باید جلوی شایعه و شبهه بایستد
رئیس سازمان بسیج رسانه استان کرمان تأکید کرد: رسانه باید در برابر هجوم تبلیغات، شایعات و شبههافکنیها جلودار باشد و جامعه را در برابر تکانههای اقتصادی، اجتماعی و سیاسی مقاوم کند.
وی با اشاره دوباره به موضوع بنزین گفت: استاندار کرمان در این موضوع روایت اول را در اختیار داشت و همین مسئله به جبران بخشی از موج و سونامی شکلگرفته در استان و کشور کمک کرد.
سلطانینژاد نقش رسانه را در آگاهیبخشی، تحلیل درست، تقویت همدلی و وحدت مهم دانست و گفت: رسانهها باید در جهت وحدت ملی حرکت کنند.
وی با تأکید بر ضرورت جلوگیری از نگاههای رادیکال و تفرقهافکن، رسانه را یکی از ابزارهای مهم ایجاد همدلی و برادری دانست و گفت: تبلیغات مورد نظر، تبلیغات مسموم نیست؛ بلکه تبلیغاتی است که بتواند سمزدایی فکری، وحدت و امیدآفرینی را در جامعه دنبال کند.
طاهری: عینیتگرایی و اصالت خبر، خط قرمز روزنامهنگاری است
محمدصادق طاهری، رئیس هیئتمدیره خانه مطبوعات استان کرمان، نیز در این مراسم از زاویه دیگری به مسئولیت رسانه پرداخت و اخلاق حرفهای را یکی از مهمترین شاخصهای ارزیابی رسانهها دانست.
وی با اشاره به اینکه اخلاق حرفهای مجموعهای از قواعد، مقررات و اصول شکلگرفته از اندیشههای مصلحان و تجربه بشری است، گفت: مهمترین اصل در این حوزه، عینیتگرایی و اصالت خبر است.
طاهری تأکید کرد: پیش از آنکه خبرنگار خبر را با تکنیکهای رسانهای تنظیم کند، باید مطمئن شود خبر با واقعیت منطبق است و ذرهای اشکال در درستی آن وجود ندارد.
وی گفت: رعایت اصالت خبر علاوه بر کمک به انسجام اجتماعی، تابآوری و بقای رسانه، یکی از دلایل ماندگاری رسانههای باسابقه است و رسانههایی که توانستهاند اعتماد مخاطب را در طول دههها حفظ کنند، از اخلاق حرفهای عدول نکردهاند.
رئیس هیئت مدیره خانه مطبوعات در عین حال بر احترام میان رسانهها با گرایشهای مختلف تأکید کرد و گفت: برخی رسانهها دفاع از دولت و حاکمیت را بهعنوان رویکرد حرفهای خود انتخاب کردهاند و برخی دیگر رویکرد انتقادی دارند؛ هر دو گروه باید به انتخاب حرفهای یکدیگر احترام بگذارند.
وقتی تریبون به خبرنگاران رسید؛ بیمه، آگهی، مسکن و روابط عمومیها
در بخش دیگری از آیین، نمایندگان جامعه رسانهای مهمترین دغدغههای صنفی خود را مطرح کردند؛ دغدغههایی که از امنیت شغلی، بیمه، مسکن، اجارهبهای دفاتر، هزینههای جاری و مسائل حقوقی تا توزیع عادلانه آگهیهای دولتی، اینترنت، تجهیزات و اقتصاد رسانه را دربرمیگرفت.
در این بخش تأکید شد: حمایت از خبرنگار نباید در حد شعار باقی بماند؛ چراکه ضعف اقتصادی رسانه مستقیماً به کاهش نیروهای خبری، کوچک شدن تحریریهها و حتی تعطیلی یا نیمهتعطیلی برخی رسانهها منجر میشود.
موضوع بیمه خبرنگاران و ضرورت یافتن راهکاری برای حمایت از حق بیمه آنان، بهویژه در شرایطی که تأمین کامل این هزینه از سوی دولت مرکزی دشوار است، از مطالبات جدی بود.
همچنین درباره آگهیهای دولتی انتقاد شد که برخی دستگاهها و شرکتهای دولتی و نیمهدولتی آگهیهای خود را از مسیر رسمی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی توزیع نمیکنند؛ در حالی که آگهی برای رسانه صرفاً یک درآمد جانبی نیست، بلکه به معنای پرداخت حقوق خبرنگار، بیمه، تولید محتوا و ادامه حیات رسانه است.
روابط عمومی تخصصی و مرزبندی با شبهرسانهها
نمایندگان رسانهای همچنین بر ضرورت استفاده از افراد متخصص و آشنا با رسانه در روابط عمومی دستگاههای اجرایی تأکید کردند و خواستار برگزاری منظم نشستهای خبری و پاسخگویی شفاف مدیران شدند.
در همین راستا، بر تعیین جایگاه مشخص برای رسانههای رسمی و دارای مجوز در نشستهای مدیران و تفکیک آنها از افراد فاقد مجوز، بلاگرها و شبهرسانهها تأکید شد؛ ضمن اینکه استفاده از ظرفیت فضای مجازی مورد مخالفت قرار نگرفت، اما مسئولیت حقوقی و صنفی خبرنگار حرفهای مورد تأکید قرار گرفت.
از دیگر مطالبات مطرحشده، فعالتر شدن شورای اطلاعرسانی، تشکیل گروه مشاوران رسانه، تقویت ارتباط مدیریت استان با خبرگزاریها و خانه مطبوعات و اختصاص بخشی از مسئولیت اجتماعی صنایع استان برای تجهیز و تقویت رسانهها بود.
همچنین پیشنهاد شد پیش از اجرای طرحهای مهم و حساس، بهویژه طرحهایی مانند مدیریت توزیع بنزین، پیوست رسانهای با استفاده از نظر کارشناسان و تشکلهای صنفی تدوین شود تا مردم پیش از مواجهه با تبعات طرح، پاسخهای روشن و قابل فهم دریافت کنند.
صدای خبرنگاران را بشنوید، قبل از آنکه رسانهها خاموش شوند
در پایان این بخش، نمایندگان رسانهای تأکید کردند: خبرنگار منتقد الزاماً مخالف دولت یا نظام مدیریتی نیست؛ بلکه میتواند چشم مدیر در جایی باشد که شاید مدیر فرصت دیدنش را نداشته باشد.
آنها تأکید کردند: مطالبات مطرحشده از سر تقابل با مدیریت استان نیست، بلکه از جایگاه همراهی، مطالبهگری و کمک به حل مسائل کرمان بیان میشود.
پیام اصلی جامعه رسانهای در این مراسم نیز روشن بود: رسانه در مقابل دولت نیست؛ در کنار دولت و مردم است، اما رسالت خبرنگار ایجاب میکند واقعیتها را ببیند، مطالبه کند و آنچه را مردم میخواهند بدانند، روایت کند.
آیین «روایت وفاق و همدلی» در حالی به پایان رسید که این بار تریبون روز خبرنگار فقط محل تبریک نبود؛ از یک سو مسئولان از نقش رسانه در توسعه گفتند و از سوی دیگر، خبرنگاران از مشکلاتی سخن گفتند که اگر برای آنها راهکار عملی پیدا نشود، ظرفیت رسانهای کرمان را در معرض فرسایش قرار خواهد داد.
