باشگاه خبرنگاران جوان؛ حسین قربانی - دستفروشی یکی از چالش‌های قدیمی در معابر پایتخت است؛ پدیده‌ای که اگرچه برای بخشی از شهروندان به‌عنوان راهی برای تأمین معاش شکل گرفته، اما حضور گسترده بساط‌های خیابانی در محور‌های پرتردد، به‌ویژه در مناطق مرکزی تهران، مشکلاتی مانند سد معبر و اختلال در تردد شهروندان را به همراه داشته است. حالا شهرداری منطقه ۱۱ تهران از اجرای طرحی برای ساماندهی دستفروشان از مسیر ایجاد و توسعه بازارچه‌های شهری خبر می‌دهد؛ طرحی که قرار است به جای برخورد صرف، زمینه انتقال این افراد به فضا‌های مشخص و اختصاص غرفه به آنها را فراهم کند.

معضل دستفروشی محدود به یک نقطه از تهران نیست و به گفته مهدی قمی، شهردار منطقه ۱۱ تهران، در هر ۲۲ منطقه پایتخت شاهد این پدیده هستیم؛ با این حال، مناطق مرکزی شهر از جمله مناطق ۶، ۱۱ و ۱۲ به دلیل تراکم بالای تردد و فعالیت‌های تجاری، بیش از سایر نقاط با پیامد‌های این معضل مواجه‌اند.

قمی با اشاره به حضور دستفروشان در خیابان‌ها و محور‌های اصلی این مناطق می‌گوید که یکی از مهم‌ترین پیامد‌های این وضعیت، ایجاد سد معبر است؛ موضوعی که ضرورت ارائه راهکاری برای ساماندهی دستفروشان را بیش از گذشته مطرح کرده است.

در این میان، شهرداری منطقه ۱۱ به دنبال آن است که بازارچه‌ها را به‌عنوان یکی از راهکار‌های ساماندهی وارد میدان کند. به گفته شهردار منطقه، دو بازارچه در حال آماده‌سازی است و در کنار آن، روند تغییر پیمانکار یکی دیگر از بازارچه‌ها نیز در حال انجام است.

هدف از این اقدام، صرفاً انتقال فیزیکی دستفروشان نیست؛ بلکه قرار است غرفه‌هایی در اختیار آنها قرار گیرد تا بتوانند اقلام خود را در فضایی مشخص و سامان‌یافته عرضه کنند. به این ترتیب، شهرداری امیدوار است هم شرایط فعالیت این افراد حفظ شود و هم از ادامه گسترش بساط‌های خیابانی در معابر اصلی جلوگیری شود.

یکی از طرح‌های مورد اشاره شهردار منطقه ۱۱، بازارچه سرمد است؛ بازاری که در همجواری خیابان حضرت ولی‌عصر (عج) قرار دارد و قرار است در آینده نزدیک وارد مرحله جدیدی از فعالیت شود.

قمی اعلام کرده است که پیمانکار این بازارچه تا ماه آینده تحویل آن را برعهده خواهد گرفت و پس از آن، غرفه‌های بازارچه نیز مورد بازنگری قرار می‌گیرند. این بازنگری می‌تواند زمینه را برای واگذاری مناسب‌تر غرفه‌ها و ساماندهی بخشی از دستفروشان فراهم کند.

دو بازارچه دیگر در راه است

بر اساس اعلام قمی، زمین مورد نیاز برای احداث دو بازارچه دیگر نیز شناسایی شده و اقدامات لازم برای اجرای این طرح‌ها در حال انجام است.

به گفته شهردار منطقه ۱۱، برنامه‌ریزی بر این است که این دو بازارچه نیز تا پایان سال آماده و در اختیار مردم قرار گیرد.

اجرای این طرح‌ها در شرایطی دنبال می‌شود که ساماندهی دستفروشان همواره میان دو ضرورت قرار داشته است؛ از یک سو، ضرورت حفظ نظم شهری، جلوگیری از سد معبر و تأمین حق تردد شهروندان و از سوی دیگر، ضرورت فراهم کردن امکان امرار معاش برای افرادی که از طریق دستفروشی کسب درآمد می‌کنند.

بر همین اساس، ایجاد بازارچه‌های مشخص می‌تواند راهکاری میانه برای مدیریت این چالش باشد؛ راهکاری که در صورت اجرای دقیق و واگذاری عادلانه غرفه‌ها، هم به کاهش سد معبر در محور‌های پرتردد کمک می‌کند و هم امکان ادامه فعالیت دستفروشان را در محیطی سامان‌یافته فراهم خواهد کرد.

مهدی قمی نیز با تأکید بر همین رویکرد، از دستفروشان خواسته است با حضور در بازارچه‌های پیش‌بینی‌شده، غرفه‌های مشخص دریافت کنند و فعالیت خود را در این فضا‌ها ادامه دهند.