باشگاه خبرنگاران جوان؛ آزاده محبی - محمد صدیق مرتضوی رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران، در برنامه رادیو اقتصاد از اجرای طرح پایش آثار ناشی از جنگ و ورود آلاینده‌ها به آب‌های خلیج فارس و بخش‌هایی از دریای عمان خبر داد و گفت: این طرح با هدف بررسی و مستندسازی آثار احتمالی آلودگی‌های نفتی و شیمیایی بر زیست‌بوم دریایی و منابع آبزی کشور انجام می‌شود.

وی با اشاره به تاثیر جنگ بر فعالیت‌های شیلاتی و آبزی‌پروری در مناطق ساحلی افزود: یکی از نخستین پیامدهای جنگ در پهنه‌های آبی، ایجاد اختلال در فعالیت‌هایی است که بخش مهمی از معیشت و اقتصاد مناطق ساحلی به آن وابسته است.

مرتضوی ادامه داد: محدود شدن تردد شناورها و همچنین احتمال ورود نفت و ترکیبات شیمیایی ناشی از آسیب به صنایع نفتی و تأسیسات مرتبط، از جمله نگرانی‌هایی است که ضرورت اجرای این پایش را ایجاد کرده است.

استفاده از شناورهای تحقیقاتی و آزمایشگاه‌های تخصصی

رئیس مؤسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران با اشاره به ظرفیت‌های علمی کشور گفت: این مؤسسه دارای شبکه‌ای از پژوهشکده‌ها و مراکز تحقیقاتی در شمال و جنوب کشور است و در نوار جنوبی نیز چهار مرکز تحقیقاتی و پژوهشکده در حوزه‌های مختلف شیلاتی فعالیت می‌کنند.

مرتضوی ادامه داد: شناورهای تحقیقاتی برای نمونه‌برداری از دریا و بررسی آثار آلودگی مورد استفاده قرار می‌گیرند و آزمایشگاه‌های مجهز سواحل جنوبی نیز امکان ارزیابی آثار احتمالی آلودگی بر نوار ساحلی و منابع آبزی را فراهم کرده‌اند. همچنین از تصاویر ماهواره‌ای برای تکمیل مطالعات استفاده خواهد شد.

نگرانی فوری درباره مصرف آبزیان وجود ندارد

وی درباره تاثیر آلودگی‌های احتمالی بر آبزیان و سلامت مصرف‌کنندگان گفت: آلودگی نفتی گزارش‌شده در منطقه لاوان در محدوده‌ای مشخص رخ داده و در شرایط فعلی نگرانی خاصی درباره مصرف آبزیان صیدشده در جنوب وجود ندارد.

مرتضوی تاکید کرد: با این حال، ورود نفت به بستر دریا می‌تواند آثار بلندمدتی داشته باشد و پاکسازی آن ممکن است سال‌ها زمان ببرد؛ بنابراین مستندسازی شرایط فعلی برای بررسی پیامدهای احتمالی در آینده ضروری است.

مستندسازی خسارت‌ها برای پیگیری‌های حقوقی

رئیس موسسه تحقیقات علوم شیلاتی ایران یکی از اهداف مهم این طرح را مستندسازی علمی خسارت‌های احتمالی عنوان کرد و گفت: نتایج این مطالعات علاوه بر اطلاع‌رسانی به مردم، می‌تواند در اختیار دستگاه‌ها و سازمان‌های مسئول پیگیری‌های حقوقی قرار گیرد و برای مستندسازی آثار و خسارت‌های ناشی از جنگ مورد استفاده واقع شود.

پایش خلیج فارس و دریای عمان در یک بازه یک‌ساله

مرتضوی درباره زمان اجرای طرح نیز اظهار کرد: دست‌کم دو نوبت نمونه‌برداری در فصل گرم و فصل معتدل سال انجام خواهد شد و محدوده‌های مختلف خلیج فارس و بخش‌هایی از دریای عمان را دربرمی‌گیرد.

وی گفت: با توجه به گستردگی مطالعات، پیش‌بینی می‌شود اجرای این طرح و جمع‌آوری داده‌های مورد نیاز حدود یک سال زمان ببرد.