باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور  -  سهام عدالت که با هدف توزیع عادلانه ثروت و توانمندسازی دهک‌های مختلف جامعه طراحی شده بود، امروز در چنبره یک نظام مدیریت شبه‌دولتی گرفتار شده است در وضعیتی که دولت به جای ایفای نقش نظارتی، عملاً مدیریت اجرایی شرکت‌های سرمایه‌پذیر را از طریق نهاد‌های واسط در اختیار دارد، شاهد شکافی عمیق میان مالکیت اسمی مردم و مدیریت واقعی شرکت‌ها هستیم. این مدلِ «شبه‌دولتی»، با ماهیت خصوصی‌سازی واقعی در تضاد است و به جای بهره‌وری، منجر به رکود در تصمیم‌گیری‌های کلان اقتصادی و حیف‌ومیل منابع ملی شده است.

اگر سهام عدالت قرار است به معنای واقعی کلمه «اثرگذار» باشد، باید پیوند میان مالکیت و مدیریت برقرار شود. در حال حاضر، مردم به عنوان سهامداران، هیچ نقشی در تعیین استراتژی‌ها، انتخاب مدیران و نظارت بر عملکرد شرکت‌ها ندارند. این فقدان نظرخواهی، موجب دلسردی و بی‌اعتمادی عمومی به بازار‌های مالی شده است. راه حل اساسی، ایجاد بستری دموکراتیک است که در آن، سهامداران بتوانند با رأی مستقیم خود در مجامع عمومی، مدیران شرکت‌های سرمایه‌گذاری را انتخاب کرده و آنها را بر اساس عملکردشان در ترازوی پاسخگویی قرار دهند؛ اصلی که در هر بازار سرمایه بالغی، بدیهی انگاشته می‌شود؛ بنابراین راهکار اصلی این است که مردم مدیریت مستقیم سهام عدالت خود را در اختیار بگیرند و این مهم تنها با اقدام سریع دولت در زمینه واگذاری مدیریت سهام عدالت به مردم و آزادسازی سهام عدالت به وقوع خواهد پیوست.

در همین رابطه با آقای ولی‌الله بیاتی، نماینده مردم تفرش، آشتیان و فراهان در مجلس شورای اسلامی به گفت‌و‌گو پرداختیم او با اشاره به اهداف اولیه اجرای سهام عدالت، اظهار کرد: هدف از این طرح، کمک به اقشار آسیب‌پذیر جامعه و مشارکت دادن مردم در اقتصاد بود، اما متأسفانه این موضوع به دلایل مختلف به حاشیه رفت و آن هدف اصلی محقق نشد.

او افزود: امروز عملاً یک گروه خاص به‌عنوان هیئت‌مدیره، مدیران شهرستانی، استانی و مسئولان مرتبط، مدیریت این مجموعه را در اختیار دارند، در حالی که اگر قرار است سهام عدالت به معنای واقعی کلمه اثرگذار باشد، باید مدیریت آن به مردم واگذار شود و اختیار تصمیم‌گیری در دست سهامداران قرار گیرد.

بیاتی با تأکید بر ضرورت شفافیت عملکرد شرکت‌های زیرمجموعه سهام عدالت گفت: شرکت‌های مختلف باید هر سال گزارش مالی شفاف ارائه دهند تا مردم بدانند هر شرکت سودآور است یا زیان‌ده و سهامداران نیز در انتخاب مدیران این شرکت‌ها نقش داشته باشند.

نماینده مردم تفرش، آشتیان و فراهان ادامه داد: اگر سهام عدالت به‌درستی مدیریت شود و شرکت‌های آن سودآور باشند، می‌تواند به مرجعی برای جذب سرمایه‌های خرد مردم تبدیل شود؛ سرمایه‌هایی که امروز بخشی از آن به سمت بازار‌هایی مانند طلا، ارز و سایر بازار‌های غیرمولد می‌رود و عملاً وارد چرخه تولید نمی‌شود. دولت باید از مدیریت انحصاری سهام عدالت خارج شود و آن را در اختیار مردم قرار دهد تا سهامداران خود درباره نحوه اداره، مدیریت و آینده دارایی‌شان تصمیم بگیرند.

او بیان کرد: اهداف اولیه طرح سهام عدالت محقق نشده و تنها راه اصلاح آن، واگذاری کامل مدیریت به مردم به عنوان سهامداران اصلی و ایجاد شفافیت در عملکرد سیت‌های مدیریتی مرتبط با سهام عدالت است و اجرای آزادسازی سهام عدالت توسط دولت باید انجام بپذیرد.