باشگاه خبرنگاران جوان؛ مهرانگیز آبروشن ـ جاده هنوز خنکای صبح را داشت که کاروان ۳۰ نفره خبرنگاران آذربایجان‌غربی از ارومیه راه افتاد؛ سفری یک‌روزه از موکب‌های بین‌راهی تا مرز تمرچین برای دیدن و روایت کردن آن‌چه کمتر دیده می‌شود: خادمانی که بی‌وقفه ایستاده‌اند تا زائر، سبک‌تر از خستگیِ راه عبور کند. این تور رسانه‌ای برگزار شد و هدف آن، بررسی میدانی وضعیت فرهنگی و خدماتی مواکب و همچنین بازتاب حضور زائران خارجی و مقابله با روایت‌سازی‌هایی بود که تلاش می‌کند این حضور را کمرنگ نشان دهد.

روایت یک روز همراهی با خادمان اربعین در جنوب آذربایجان‌غربی؛ از نماز جماعت و برنامه‌های فرهنگی تا غذای گرم و اسکان.

ایستگاه اول؛ موکب شهدای شهرستان ارومیه در سه‌راهی محمدیار 

نخستین توقف کاروان خبری، موکب شهدای شهرستان ارومیه در مسیر ارومیه - سه‌راهی محمدیار بود؛ موکبی که در نقطه‌ای میانی قرار گرفته و برای زائران داخلی و خارجی، محل استراحت و دریافت خدمات است.

حجت‌الاسلام علی احمدپور، بازرس ستاد توسعه و بازسازی عتبات عالیات آذربایجان‌غربی، در حاشیه این بازدید تأکید کرد که ارزیابی مواکب تنها به موضوعات رفاهی محدود نمی‌شود و فعالیت‌های فرهنگی در اولویت است. به گفته او، مواردی مانند برگزاری نماز جماعت، حضور روحانی، برپایی عزاداری و در کنار آن، بهداشت، اسکان و کیفیت پذیرایی بررسی می‌شود.

او با اشاره به وضعیت این موکب گفت: تفکیک اسکان خواهران و برادران، نظم و رعایت موارد بهداشتی در شرایط مطلوبی قرار دارد؛ موضوعی که به‌ویژه برای زائران خارجی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

موکبی که با همت مردم روشن می‌ماند  

رحمان نوری، مدیر موکب شهدای شهرستان ارومیه، درباره روند فعالیت این مجموعه گفت: این موکب از سال ۱۳۹۹ به‌عنوان ایستگاه صلواتی آغاز به کار کرده و امسال با حضور خادمان داوطلب از بخش‌های مختلف ارومیه، خدمات‌رسانی را گسترده‌تر دنبال می‌کند.

به گفته او، این موکب در مسیر میانی مرز بازرگان و مرز تمرچین قرار دارد که به دلیل خدمات اسکان، تغذیه و پشتیبانی برای زائران داخلی و خارجی، به‌ویژه زائرانی که از کشورهای ترکیه، آذربایجان و گرجستان می آیند؛ به دلیل بهره‌مندی از خدمات اهمیت زیادی دارد.

نوری افزود: فعالیت موکب از ۳۱ تیرماه آغاز شده و تا پایان ایام اربعین ادامه خواهد داشت و اداره آن با کمک‌های مردمی و مشارکت برخی مجموعه‌ها و نهادها انجام می‌شود.

روایت زائر: بهداشت و برخورد خادمان عالی بود

در میان زائران حاضر در موکب، رضا طالبی که همراه خانواده از خوی عازم کربلا بود، گفت: کیفیت خدمات موکب از نظر بهداشت، نظافت و نحوه پذیرایی مطلوب است و برخورد خادمان، محترمانه و صمیمی است؛ تجربه‌ای که به گفته او باعث شده پس از توقف سال گذشته، امسال نیز این موکب را برای استراحت انتخاب کنند.

کوچک‌ترین خادم؛ ۱۴ ساله با ۶ سال سابقه 

یکی از قاب‌های متفاوت این موکب، حضور مهدیار اسماعیلی، خادم ۱۴ ساله بود. او گفت ۶ سال است در ایام اربعین به زائران خدمت می‌کند و این خدمت را هم‌سنگ افتخار زیارت می‌داند.

این نوجوان خادم از توقف زائرانی از کشورهای ترکیه، روسیه و آذربایجان در کنار زائران ایرانی در موکب خبر داد و گفت خدماتی مانند چای، شربت، صبحانه، غذای گرم و اسکان برای آنان فراهم است.

تمرچین؛ جایی که هر چند قدم، یک روایت شروع می‌شود

پس از بازدید موکب بین‌راهی، کاروان خبری وارد مرز تمرچین شد؛ محوطه‌ای که در روزهای اربعین، میزبان مواکب متعددی از دستگاه‌ها و مجموعه‌های مختلف است و رفت‌وآمد زائران، به آن ضربان دائمی داده است. اینجا هر چند قدم یک روایت آغاز می‌شود؛ گاهی در یک دیگ غذا، گاهی در یک دستمال نظافت، و گاهی در واکسِ کفشی که گرد سفر را از خود گرفته است.

کفاش مستقر در مرز: ۵ سال است پشت مرز می‌مانم 

در ابتدای موکب باب الرضا و در ورودی موکب شهرداری ارومیه، میثم، خادم کفاش از اهالی ارومیه، که در حال کفاشی بود، کارش ساده به نظر می‌رسید، اما وقتی زبان به سخن باز کرد، معلوم شد پشت همین کار ساده، روایتی چندساله از دلدادگی نهفته است؛ میثم گفت: پنج سال است در مرز تمرچین خدمت می‌کند و به نیت قلبی، کفش زائران را واکس می‌زند.

حرفهای میثم، از آن جنس روایت‌هایی بود که آدم را برای لحظه ای درجا نگه می‌داشت؛ او می‌گفت سال اول با نیت رفتن به کربلا آمده بود؛ حتی تا در خروجی هم پیش رفته، اما نتوانسته از مرز خارج شود و برگشته است، همان‌جا نشسته وشروع کرده به واکس زدن کفش زائران؛ این اتفاق سال بعد و سال‌های بعد نیز برایش تکرار شده است؛ خودش می‌گفت هنوز نمی‌داند چرا هر بار پشت مرز مانده، اما شاید سهم او، فعلاً همین خدمت در آستانه سفر دیگران باشد.خدمتی که حالابرای او معنای زیارت پیدا کرده است.

کودکان خادم؛ پذیرایی با شربت  

در بخشی دیگر، دو کودک خادم، زینب ۱۰ ساله از ارومیه و فاطمه ۱۲ ساله از نقده، با شربت از زائران پذیرایی می‌کردند. آن‌ها می‌گفتند از خدمت به زائران خوشحال‌اند؛ تصویری ساده اما پرقدرت از نسلی که اربعین را از کودکی با خدمت می‌شناسد.

پذیرایی از ۵ هزار زائر در روز  

حسن اسماعیل‌زاده، مسئول یکی دیگر از موکب ها در تمرچین، گفت: این موکب روزانه به بیش از ۵ هزار زائر خدمات‌رسانی می‌کند و در وعده‌های صبحانه، ناهار و شام پذیرایی انجام می‌شود.اسکان و وای فای رایگان نیز از دیگر خدمات این موکب است.

پاکسازی مسیر و کمک به زائران کم‌توان  

از سوی شهرداری ارومیه نیز نیروهای خدمات شهری در مرز تمرچین مستقر بودند. 

حسین قلی‌زاده یکی از پاکبانان که در حال جارو کردن مسیر زائران بود؛ گفت: پاکسازی مسیر، جمع‌آوری پسماند و کمک به زائران کم‌توان مانند حمل با ویلچر از جمله اقداماتی است که در این ایام انجام می‌ دهد.

قلی زاده در ادامه صحبت هایش جمله ماندگاری گفت: با اینکه هنوز کربلا نرفته‌ام، اینجا هم برایم بوی کربلا دارد.

حضور زائران خارجی از کشورهای مختلف در مرز تمرچین، جلوه‌ای از وحدت و ارادت مسلمانان و آزادگان جهان به حضرت امام حسین(ع) را به نمایش می گذارد؛ ارادتی که فراتر از مرزهای جغرافیایی، دل‌های عاشقان را در مسیر نورانی اربعین به یکدیگر پیوند می‌دهد.

زائر ترک: امنیت و تکریم در ایران شگفت‌انگیز است  

در نزدیکی گیت‌های خروجی، زائران خارجی در موکب مرزبانی گرد هم آمده بودند؛ بعضی نشسته، بعضی ایستاده و همه در انتظار عبور از مرز. در میان آن‌ها، یوکان، زائری از شهر بورسای ترکیه، از نخستین تجربه سفرش به کربلا می‌گفت.

او از رضایت خود نسبت به خدمات موکب‌ها، نظافت و بهداشت گفت و تأکید کرد که احساس امنیت و تکریم زائران در ایران برای او شگفت‌انگیز بوده است.

ابراهیم زائری دیگر از شهر وان ترکیه، از رضایت خود نسبت به پذیرایی و مهمان نوازی مردم ایران می گوید. 

احمد هم که به همراه خانواده‌اش از شهر نخجوان جمهوری آذربایجان آمده است؛ می گوید: از مردم ایران بسیار سپاسگزاریم که مسیرها را برای زائران آماده می‌کنند تا با آرامش و امنیت راهی زیارت اربعین شوند. همه امکانات رفاهی فراهم است و از نظر اسکان و پذیرایی هیچ مشکلی وجود ندارد.

زائر گرجستانی: عشق به امام حسین(ع) مرز نمی‌شناسد

حسین جوانی ۲۰ ساله اهل تفلیس گرجستان که برای نخستین بار در راهپیمایی اربعین شرکت کرده است؛ می گوید: به عشق اباعبدالله(ع) در این مسیر قدم گذاشته‌ام. مرز ایران دلها را به کربلا گره می زند و مرز تمرچین کوتاه‌ترین مسیر و خوش‌آب‌وهواترین منطقه برای عبور زائران است.

زائر گرجستانی تاکید می کند امنیت در اینجا مثال زدنی است و با برنامه های فرهنگی ومذهبی که موکب داران در مسیر بازرگان تا تمرچین برگزار می کنند، با خیال راحت می توانیم شرکت کنیم و برای امام حسین و اهل بیتش عزاداری نماییم.

 روایتگری در برابر روایت‌سازی

در پایان بازدیدها، علیزاده مسئول تور رسانه‌ای، با اشاره به ضرورت بازتاب حضور زائران خارجی و تلاش خادمان گفت: این تورها برای انعکاس میدانی خدمات و خنثی‌سازی تبلیغاتی برگزار می‌شود که تلاش می‌کند استقبال زائران به‌ویژه زائران خارجی را کم‌رنگ جلوه دهد.

او با اشاره به اینکه این تور سال گذشته نیز برگزار شده بود؛ گفت: به دلیل استقبال خبرنگاران این تور در قالب دو سفر؛ تور شمال استان مرز بازرگان با ۲۵ خبرنگار و تور جنوب استان مرز تمرچین با ۳۰ خبرنگار برگزار شد تا وضعیت موکب ها، خدمات خادمان و حضور زائران را به درستی روایتگری نمایند.

پایان‌بندی؛

در مسیر ارومیه تا تمرچین، اربعین فقط رفتن نیست؛ بلکه ماندن هم هست. ماندنِ خادمانی که زیر آفتاب، با غذای گرم،