باشگاه خبرنگاران جوان - روز تعطیل است و عجله‌ای برای بیداری و رفتن به مدرسه نیست. سفرهٔ صبحانه پهن شده، چای تازه‌دم ریخته شده و مادر منتظر است تا فرزندش با میل و رغبت چند لقمه نان و پنیر بخورد. اما کودک پاهایش را به زمین می‌کوبد و می‌گوید: «تا کارتون نگذاری، صبحانه نمی‌خورم!» مادر برای اینکه بچه‌اش گرسنه نماند و لجبازی تمام شود، راحت‌ترین راه را انتخاب می‌کند؛ تبلت یا تلویزیون را روشن می‌کند و جلوی او می‌گذارد. راهکار جواب می‌دهد؛ دهانِ کودک باز می‌شود و تند‌تند می‌جود! اما او دیگر طعمِ صبحانه را نمی‌فهمد، لبخند و زحمتِ مادر را نمی‌بیند و فقط مثلِ یک برنامهٔ ازپیش‌تعیین‌شده، غذا را قورت می‌دهد.

حضورِ همیشگیِ تبلت یا گوشی سر سفره، نه‌تنها گرمایِ بی‌نظیرِ گفت‌وگویِ خانوادگی را از بین می‌برد، بلکه سیستمِ گوارش و روانِ کودک را دچار گره‌هایی می‌کند که باز کردنشان به‌راحتیِ خاموش کردنِ یک دستگاهِ دیجیتال نیست.

سفره، زمانِ توقفِ عمر است؛ طعمِ لقمه‌ها را ندزدیم

در نگاهِ مکتبِ ما، سفرهٔ غذا صرفاً محلی برای پر کردن شکم نیست، بلکه یک قرارگاهِ تربیتی و کانونِ بارشِ محبت است. امیرالمؤمنین علی (علیه‌السلام) در تشریحِ اهمیتِ زمان‌هایِ حضور و مکالمه بر سر سفره، کلامِ درخشانی دارند که در کتاب شریف مکارم‌الاخلاق نقل شده است: «نشستن بر سرِ سفره‌ها را طولانى کنید؛ چرا که آن زمان‌ها از عُمرهایِ شما به‌حساب نمی‌آید.»

امروز روان‌شناسانِ کودک و متخصصان تغذیه دربارهٔ خیره‌شدن به نمایشگر‌ها هنگام غذا هشدار می‌دهند و نام آن را «غذاخوردنِ حواس‌پرت» گذاشته‌اند. «دکتر برایان وانسینک»، محقق و رفتارشناسِ برجسته معتقد است وقتی توجهِ کودک به تصویر دوخته می‌شود، فرمانِ ارتباط با حواسِ چشایی و لامسه قطع شده و مکانیزمِ احساسِ سیری از کار می‌افتد. وقتی ما ذهنِ کودک را با تصاویرِ تندِ انیمیشن پر می‌کنیم، در واقع او را از آن زمانِ پُربرکتی که قرار بود به مهر و گفت‌و‌گو بگذرد، کاملاً جدا کرده‌ایم.

۳ گامِ عملی برای خداحافظی با باج‌گیریِ دیجیتال

اگر والدی دلسوز هستید و می‌خواهید صبحانه‌های مسخ‌شده را دوباره به کانونِ گرمِ ارتباط تبدیل کنید، به‌جای دعوا و قطعِ ناگهانیِ کارتون (که باعث لجبازیِ بیشتر می‌شود)، این سه گامِ عملی را پیاده کنید:

مهاجرتِ نرم از «تصویر» به «صوت»:

برای کودکی که به انیمیشن شرطی شده، گرفتنِ ناگهانیِ تبلت یک بحران می‌سازد. به جای این کار، از قصه‌های صوتی یا پادکست‌های جذابِ کودکانه استفاده کنید. به او بگویید: «امروز چشم‌های کارتون خسته است، بیا فقط قصهٔ صوتی گوش کنیم.» پخشِ یک قصه باعث می‌شود چشمِ کودک آزاد شود، به سفره و لقمه‌ها نگاه کند و درعین‌حال بهانه‌گیری نکند.

لقمه‌های قصه دار و درگیرکردن حواس:

برای کودکانی که بدغذا هستند، خودِ سفره باید جذاب‌تر از تبلت شود. موقعِ لقمه گرفتن با نان، پنیر، گوجه و خیار، روی سفره یک ماشین، قایق یا چهرهٔ خندان بسازید. از کودک بخواهید سقفِ قایق را گاز بزند! درگیرشدن دست‌ها و چشم‌های کودک با تکه‌های غذایِ واقعی، لذتی دارد که خیلی زود او را از فضایِ مجازی بیرون می‌کشد.

میزگردِ اسرارآمیزِ رؤیاها:

سکوتِ سر سفره، کودک را به سمت صفحهٔ نمایش هل می‌دهد. وقتی تصویرِ انیمیشن قطع است، این صدای گرمِ شماست که باید فضا را پُر کند. حینِ لقمه گرفتن از او بپرسید: «دیشب خوابِ چه چیزی را دیدی؟» یا «امروز دوست داری با اسباب‌بازی‌هایت چه بازی کنیم؟» این گفت‌و‌گو‌های ریزِ صبحگاهی، احساس مهم بودن را به کودک تزریق کرده و مغزش را از حالتِ انفعال خارج می‌کند.

شکوهِ آغازِ روز با چشم‌هایی بیدار

لذتِ بزرگی دراین‌ارتباطِ زنده نهفته است؛ اینکه سفرهٔ ما میدانِ شرطی‌شدگی و اسارتِ دیجیتال نباشد، بلکه بهانه‌ای برای تبادلِ لبخند و تماشایِ قدکشیدن فرزندمان بماند. وقتی با صبوریِ مادرانه، تبلت سر سفره را با یک قصهٔ صوتی یا لقمهٔ بازیگوشانه جایگزین می‌کنیم، در واقع به او یادآور می‌شویم که حضور و صحبت‌هایِ او، برای ما جذاب‌تر از هر انیمیشنِ رنگارنگی است. ثمرهٔ این استقامت این است که بچه‌ها با روانی بیدار، حواسی قدرتمند و شکمی که طعمِ واقعیِ محبت و غذا را چشیده است از سرِ سفره بلند می‌شوند و ما با خیالی آسوده، یک روزِ بانشاط را در خانه آغاز می‌کنیم.

منبع: فارس