باشگاه خبرنگاران جوان - بر اساس گزارش اکونومیک تایمز، شرکتهای فناوری بهتازگی ابزارهایی معرفی کردهاند که کتابها را به یک همراه گفتوگو تبدیل میکنند. در این ابزارها، نسخه الکترونیکی یا صوتی کتاب در کنار یک چتبات هوش مصنوعی قرار میگیرد تا خواننده هر زمان سؤالی داشت، همانجا پاسخ بگیرد.مثلاً اگر ندانید چرا یک شخصیت چنین تصمیمی گرفته، داستان در چه دوره تاریخی اتفاق میافتد یا منظور نویسنده از یک مفهوم چیست، کافی است سؤال خود را از هوش مصنوعی بپرسید.
این چتبات فقط بر اساس متن همان کتاب پاسخ میدهد و نیازی نیست برای پیدا کردن جواب، سراغ اینترنت یا منابع دیگر بروید.احمد کامل، مدیرعامل شرکت Sinai.ai که یکی از این ابزارها را توسعه داده، میگوید این فناوری باعث میشود خواننده احساس کند با خود کتاب در حال گفتوگو است، نه اینکه فقط مشغول خواندن چند صفحه متن باشد.شرکت فرانسوی My Smart Book نیز ابزار مشابهی ساخته که مانند Sinai.ai فقط از متن همان کتاب برای پاسخ دادن استفاده میکند.
در همین حال، آمازون هم وارد این رقابت شده است. پلتفرم کتاب صوتی Audible قابلیت Ask a Question را ارائه کرده که کاربران میتوانند هنگام گوش دادن به کتاب، با فشردن یک دکمه سؤال خود را مطرح کنند، پاسخ را بشنوند و بعد بدون وقفه به ادامه کتاب برگردند.کتابخوان Kindle نیز قابلیت Ask this Book را اضافه کرده است؛ ابزاری که به سؤالات کاربران درباره داستان و شخصیتهای کتاب پاسخ میدهد، بدون اینکه روند مطالعه آنها به هم بخورد.شرکت ElevenLabs هم ابزار ElevenReader Voice Chat را معرفی کرده و میگوید با این فناوری، هر کتاب میتواند به یک گفتوگوی دوطرفه تبدیل شود.
چالش حق مؤلف
در کنار جذابیت این فناوری، موضوع کپیرایت و حقوق نویسندگان هم مطرح شده است.شرکت Sinai.ai میگوید فقط کتابهایی را در اختیار کاربران قرار میدهد که یا حق نشر آنها به پایان رسیده یا نویسنده و ناشر برای استفاده از آنها اجازه دادهاند.اما همه شرکتها چنین رویکردی ندارند. بعضی از آنها به کاربران اجازه میدهند هر کتابی، حتی آثار دارای حق نشر، را بارگذاری کنند و از هوش مصنوعی درباره آن سؤال بپرسند. همین موضوع اعتراض برخی نویسندگان و ناشران را به دنبال داشته است.همچنین Sinai.ai اعلام کرده سامانهای طراحی کرده که اگر از یک کتاب در گفتوگوهای هوش مصنوعی استفاده شود، نویسنده و ناشر هم سهمی از درآمد آن دریافت کنند. این شرکت میگوید در حال مذاکره با چند ناشر بزرگ آمریکایی برای همکاری در این زمینه است.
این فناوری صدای نویسندگان را در آورد
با این حال، همه از این فناوری استقبال نکردهاند. انجمن نویسندگان آمریکا پیشتر از قابلیت Ask this Book آمازون انتقاد کرده و گفته بود این ابزار بدون دریافت مجوز از نویسندگان ساخته شده و درآمدی هم برای صاحبان آثار ایجاد نمیکند.به اعتقاد این انجمن، اگر استفاده از کتابها در ابزارهای هوش مصنوعی بدون رضایت نویسندگان ادامه پیدا کند، میتواند به حقوق مؤلف آسیب بزند و به رویهای نگرانکننده در صنعت نشر تبدیل شود.
منبع: فارس