باشگاه خبرنگاران جوان؛ اعظم پورکند - سران ناتو برنامه‌ریزی کرده‌اند تا روز سه‌شنبه در پایتخت ترکیه، آنکارا، از قراردادهای تسلیحاتی به ارزش ده‌ها میلیارد دلار رونمایی کنند تا پیش از آنکه به رئیس‌جمهور دونالد ترامپ در اجلاس بپیوندند، نشان دهند که به درخواست‌های آمریکا برای افزایش هزینه‌های دفاعی اروپا توجه کرده‌اند.

دولت‌های اروپایی این قراردادها را در یک مجمع صنایع دفاعی ناتو قبل از ورود ترامپ برای دیدار با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و پیوستن به سایر سران این ائتلاف نظامی برای اجلاسی که با شام روز سه‌شنبه آغاز می‌شود، اعلام خواهند کرد.

مارک روته، دبیرکل ناتو، روز دوشنبه گفت که اروپایی‌ها افزایش «حیرت‌آوری» در هزینه‌های دفاعی داشته‌اند که تا حدی به دلیل ترس از روسیه است که از زمان حمله مسکو به اوکراین در سال ۲۰۲۲ افزایش یافته، اما همچنین به این دلیل که ترامپ در تشویق آن‌ها به این کار «بسیار قاطع» عمل کرده است.

ترامپ مدت‌هاست که دولت‌های اروپایی را به اتکای بیش از حد به آمریکا برای دفاع از خود از طریق سازمان پیمان آتلانتیک شمالی متهم می‌کند، ائتلافی که از سال‌های اولیه جنگ سرد از قاره اروپا محافظت کرده است.

روته روز دوشنبه در آستانه اجلاس به خبرنگاران در آنکارا گفت: «ما اکنون در حال ایجاد ائتلافی هستیم که پایدار است و آمریکا می‌داند که معامله‌ای منصفانه است.»

روته ماه گذشته گفت که اعضای اروپایی ناتو و کانادا در سال ۲۰۲۵ به قیمت واقعی ۹۰ میلیارد دلار بیشتر از سال ۲۰۲۴ برای دفاع هزینه کرده‌اند و به مجموع بیش از ۵۷۰ میلیارد دلار رسیده‌اند – که افزایشی حدود ۲۰ درصدی در یک سال است.

در یک تغییر بالقوه مهم، منابعی به رویترز گفتند که انتظار می‌رود ترامپ به اردوغان بگوید که آماده است به این کشور اجازه دهد دوباره به برنامه جنگنده‌های استیلت اف-۳۵ ملحق شود؛ موضوعی که مدتهاست در روابط دوجانبه نقطه‌ای حساس بوده است.

واشنگتن پس از خرید سامانه دفاع هوایی اس-۴۰۰ روسیه توسط ترکیه در سال ۲۰۱۹، تحریم‌هایی اعمال کرده و ترکیه را از برنامه جنگنده‌های اف-۳۵ حذف کرده بود.

جنگ ایران باعث شد ترامپ انتقادات خود از ناتو را احیا کند

ترامپ در ماه‌های اخیر انتقادات شدید خود را از سایر اعضای ناتو تجدید کرده و آن‌ها را به ناکافی بودن کمک‌هایشان به آمریکا در جنگ با ایران متهم کرده و پیشنهاد داده است که ممکن است از ائتلاف خارج شود یا پیمان دفاعی متقابل آن را نادیده بگیرد.

مقامات اروپایی اصرار دارند که علیرغم اینکه در مورد جنگی که اقتصاد آن‌ها را متلاشی کرد و در اروپا عمیقاً نامحبوب بود، با آن‌ها مشورت نشده است، عمدتاً به تعهدات خود برای اجازه استفاده از حریم هوایی و پایگاه‌های خود به آمریکا عمل کرده‌اند.

آمریکا همچنین خروج نیروهای خود از اروپا، کاهش نیروهایی که به برنامه‌های دفاعی ناتو اختصاص می‌دهد – از جمله یک ناو هواپیمابر، هواپیماهای سوخت‌رسان، جنگنده‌ها و پهپادها – و آغاز یک بررسی شش ماهه از حضور نظامی خود در این قاره را اعلام کرده است.

مقامات اروپایی می‌گویند که در اجلاس برای تکرار برخی از انتقادات اخیر ترامپ آماده هستند، اما امیدوارند که اردوغان و روته از روابط نزدیک خود با رئیس‌جمهور آمریکا برای حفظ تعادل اجلاس استفاده کنند.

اما آن‌ها می‌گویند که با توجه به تنش‌های باقی‌مانده بر سر گرینلند و ایران و روابط متغیر ترامپ با برخی سران، که اخیراً در اختلاف با جورجیا ملونی، نخست‌وزیر ایتالیا، دیده شد، نمی‌توانند از نتیجه مثبت مطمئن باشند.

انتظار می‌رود اعضای ناتو حمایت خود از اوکراین را تأیید کرده و کمک‌هایی به ارزش ۷۰ میلیارد یورو (۷۹.۹۸ میلیارد دلار) را تنها برای امسال تعهد کنند. 

جزئیات قراردادهای دفاعی محرمانه

جزئیات قراردادهای تسلیحاتی که قرار است روز سه‌شنبه اعلام شود، در تلاش ناتو برای ایجاد جلوه‌ای رسانه‌ای پیش از اجلاس، مخفی نگه داشته شده است.

اما دیلان یشیلگوز، وزیر دفاع هلند، روز دوشنبه به رویترز گفت که کشورش قراردادها و برنامه‌هایی به ارزش بیش از ۳ میلیارد یورو، از جمله مشارکت با بلژیک در زمینه پدافند هوایی و با انگلیس در زمینه کشتی‌های دریایی را اعلام خواهد کرد.

چهار منبع هفته گذشته به رویترز گفتند که ناتو همچنین برنامه‌ریزی دارد تا اعلام کند ناوگان قدیمی هواپیماهای نظارتی آواکس ساخت آمریکا را با جایگزین سوئدی، گلوبال‌آی ساب، جایگزین خواهد کرد.

کانادا روز دوشنبه اعلام کرد که شرکت TKMS آلمان را برای ساخت تا ۱۲ زیردریایی برای نیروی دریایی خود انتخاب کرده است و آن را به پیشنهاد رقیب کره جنوبی که عضو ناتو نیست، ترجیح داده است.

منبع: رویترز