باشگاه خبرنگاران جوان - کلان‌شهر شیراز، مهد فرهنگ و تمدن ایران، همواره خاستگاه چهره‌های ماندگاری بوده است که هرکدام نقشی در شکل‌گیری هویت این سرزمین داشته‌اند. ثبت و ضبط تصویری این سرمایه‌های انسانی، نه تنها پاسداشتی برای یک عمر تلاش آنهاست، بلکه میراثی گران‌بها برای آیندگان محسوب می‌شود تا با تماشای چهره‌های اثرگذار عرصه‌های علم، فرهنگ و هنر، پیوند ناگسستنی خود را با تاریخ و هویت بومی این دیار دریابند.

از این رو، مجموعه پرتره‌های مفاخر و چهره‌های ماندگار این شهر که طی بیش از دو دهه توسط استاد محمدعلی پرواز خلق شده، با پشتیبانی مدیریت ارشد شهری در قالب کتابی با عنوان «تک‌نگاره‌های شیراز» گردآوری و منتشر شد.

این اثر فرهنگی که محصول سال‌ها فعالیت هنری و ثبت چهره‌های اثرگذار علمی، فرهنگی و اجتماعی است، با حمایت شهرداری و همراهی شورای اسلامی شهر به مرحله انتشار رسیده تا میراث تصویری ارزشمندی را به دست جامعه هنردوست برساند.

رونمایی از این اثر در دویست‌وسی‌ودومین جلسه صحن علنی شورای اسلامی شهر شیراز با حضور محمدحسن اسدی شهردار کلان‌شهر شیراز، اعضای شورای شهر و خانواده استاد پرواز، نشان از اهمیت مدیریت شهری در صیانت از هویت تاریخی شیراز دارد. چرا که پاسداشت سرمایه‌های انسانی و مستندسازی تصویری آنها، گامی اساسی در جهت تقویت حافظه فرهنگی این کانون هنر و ادب ایران است.

پرورش در مکتب هنر شیراز

استاد محمدعلی پرواز از هنرمندان شناخته‌شده شیراز است که از دوران نوجوانی در محضر استاد عباس نقاش، هنر نقاشی به سبک اسلیمی شامل ترنج، گل‌ومرغ و ختایی را آموخت.

بخشی از فعالیت‌های او در سال‌های نخستین به مرمت و بازسازی نقاشی‌های اماکن تاریخی، مساجد و حسینیه‌های شیراز اختصاص داشت. وی در دوران دبیرستان نیز نزد استادانی، چون ناصر نمازی، کاظم اردوبادی و استاد نگارگر در حوزه طراحی آموزش دید و بنیان‌های حرفه‌ای خود را استحکام بخشید.

تجربه بین‌المللی و تکمیل مسیر هنری

استاد پرواز پس از اخذ دیپلم و گذراندن دوره نظام وظیفه، برای ادامه تحصیل در حوزه تحقیقات هسته‌ای راهی اروپا شد.

او در دوره بورس تحصیلی انرژی اتمی در آلمان، ضمن فعالیت علمی، در سبک‌های مختلف نقاشی نیز آموزش دید و در مرمت نقاشی‌های کلیسا‌ها مشارکت داشت. بازگشت وی به ایران از سال ۱۳۶۵ با حضور فعال در نمایشگاه‌های گروهی و انفرادی همراه شد و دامنه فعالیت‌های هنری او گسترش یافت.

این چهره فرهیخته فرهنگی و هنری در کنار نقاشی، هنر خوشنویسی را نزد استادانی همچون حمید دیرین، محمد نعمتی و سیدمرتضی نجومی فراگرفت و در سال ۱۳۶۹ موفق به دریافت درجه ممتاز ویژه در خطوط ثلث و نسخ شد. 

او همچنین نقاشی امپرسیونیسم را نزد استاد غلامحسین صابر دنبال کرد و موفق به اخذ درجه هنری از مرکز هنر‌های تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و گواهینامه هنری از شورای ارزشیابی هنرمندان، نویسندگان و شاعران کشور شد.

روایت تصویری مفاخر شیراز

از شاخص‌ترین فعالیت‌های استاد پرواز، ترسیم پرتره پیشکسوتان و چهره‌های ماندگار شیراز در حوزه‌های علمی، فرهنگی، هنری، ورزشی و تجربی است؛ حرکتی منسجم که از سال ۱۳۸۰ آغاز شد و از نخستین تجربه‌های نظام‌مند ثبت تصویری مفاخر شهری در کشور به شمار می‌آید.

بخش قابل توجهی از این آثار هم‌اکنون در موزه مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس، استانداری فارس و اداره‌کل میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری استان نگهداری می‌شود.

حمایت شهردار و شورای اسلامی شهر شیراز

با وجود ارزش فرهنگی این مجموعه، فرآیند گردآوری و انتشار آن طی سال‌های گذشته به نتیجه نرسیده بود. با حمایت محمدحسن اسدی شهردار شیراز، همراهی اعضای شورای اسلامی شهر و پشتیبانی محمدرضا هاجری، رئیس کمیسیون فرهنگی، گردشگری و سومین حرم اهل‌بیت (ع)، زمینه تدوین، چاپ و انتشار این آثار فراهم شد.

مجموعه «تک‌نگاره‌های شیراز» اکنون به‌عنوان سندی ماندگار از سرمایه‌های انسانی این شهر منتشر شده و در اختیار پژوهشگران، هنردوستان و نسل‌های آینده قرار گرفته است.

گفتنی است، انتشار این مجموعه افزون بر پاسداشت جایگاه هنری استاد محمدعلی پرواز، اقدامی مؤثر در مستندسازی سرمایه‌های فرهنگی شیراز و تقویت هویت تاریخی این کلان‌شهر به شمار می‌رود.

منبع: شهرداری شیراز