باشگاه خبرنگاران جوان؛ رویا نادری - حمیدرضا ناصری، رئیس مرکز تحقیقات بینالمللی بیابان دانشگاه تهران در برنامه «نگاه مردم» با اشاره به ریشههای شکلگیری گرد و غبار در تالاب صالحیه اظهار کرد: در بررسی هر پدیدهای باید علل انسانی و اقلیمی به صورت تفکیکشده و دقیق مورد توجه قرار گیرد. تغییرات اقلیمی، کاهش و تغییر الگوی بارشها و تحولات در رخدادهای باد از جمله عوامل محیطی مؤثر در این بحران هستند.
تالاب صالحیه در نزدیکی شهر نظرآباد در استان البرز واقع شده است. این تالاب یکی از تالابهای طبیعی ایران است که در سال ۱۳۵۴ به عنوان اثر طبیعی ملی به ثبت رسیده است و در فاصله 25 کیلومتری شهر کرج قرار گرفته است.
وی به مجری سیمای البرز افزود: در کنار این عوامل، مداخلات انسانی نیز نقش پررنگی دارند. محدود شدن حقآبه تالاب، احداث سدهای متعدد در بالادست و وجود زهکش بزرگ در منطقه، شرایط را به گونهای رقم زده که با کوچکترین جریان باد، ذرات ریزدانه از بستر خشک تالاب بلند شده و به حرکت درمیآیند.
رئیس مرکز تحقیقات بینالمللی بیابان دانشگاه تهران با اشاره به مرزهای استانی به مجری سیمای البرز گفت: حوزههای آبریز تابع مرزهای سیاسی نیستند و گرد و غبار نیز محدود به یک استان نمیماند. خیزش گرد و غبار از این منطقه میتواند به سمت تهران حرکت کرده و هزینههای زیستمحیطی و اقتصادی قابل توجهی تحمیل کند، بنابراین ضروری است این مسئله از نگاه صرفاً استانی خارج و با رویکردی ملی مدیریت شود.
ناصری با مقایسه وضعیت تالاب صالحیه با دریاچه ارومیه تصریح کرد: تجربههای پیشین نشان داده است که اگر حقآبه تالابها تأمین نشود، نتیجه آن خشکی و افزایش گرد و غبار خواهد بود. تالاب با آب معنا پیدا میکند و در صورت حذف آب، به کانون تولید ریزگرد تبدیل میشود.
وی در برنامه زنده نگاه مردم ادامه داد: مدیریت جامع حوزه آبخیز باید مورد توجه قرار گیرد، چرا که هر اقدامی در بالادست، پیامدهای خود را در پاییندست نشان میدهد. استان البرز با وجود وسعت کم، دارای تراکم بالای جمعیت و صنایع است و توسعه بدون توجه به ظرفیتهای محیطی و تأمین حقآبه، منجر به بروز بحرانهای زیستمحیطی خواهد شد.
رئیس مرکز تحقیقات بینالمللی بیابان دانشگاه تهران تأکید کرد: تکرار تجربههای ناموفق گذشته خطاست و در صورت بیتوجهی، هزینههای سنگینی بر کشور تحمیل خواهد شد. با توجه به مجاورت تالاب صالحیه با تهران، آثار گرد و غبار آن میتواند پایتخت را نیز تحت تأثیر قرار دهد، از این رو این تالاب از منظر ملی اهمیتی همتراز با دریاچه ارومیه دارد.