باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - دریاچه گهر که به «نگین اشترانکوه» نیز معروف است و نقش مهمی در حفظ تعادل اکولوژیکی زاگرس ایفا میکند.از نظر اهمیت، گهر یک زیستگاه کلیدی برای گونههای گیاهی و جانوری محسوب میشود. نبود جاده ماشینرو باعث شده این منطقه نسبتاً دستنخورده باقی بماند و همین موضوع آن را به یکی از ذخیرهگاههای طبیعی مهم کشور تبدیل کرده است. همچنین وجود منابع آبی پایدار در ارتفاعات بالا، برای پوشش گیاهی و حیات وحش اطراف حیاتی است.
از نظر پوشش گیاهی، اطراف دریاچه شامل گونههای متنوعی مانند بلوط، بید، بادام کوهی، زالزالک، ارژن، گلابی وحشی و درختچههای مقاوم کوهستانی است. همچنین گیاهان مرتعی و گلهایی مثل لاله واژگون، شقایق و زنبق در منطقه دیده میشوند که به زیبایی و ارزش اکولوژیکی آن اضافه میکنند.
در بخش جانوری، این منطقه زیستگاه گونههای مهمی از پستانداران و پرندگان است. از جمله میتوان به خرس قهوهای، پلنگ ایرانی، گرگ، شغال، روباه، قوچ و میش اشاره کرد. در اطراف و داخل زیستبوم آبی نیز گونههایی از ماهیان مانند قزلآلای خالقرمز و دوزیستان و آبزیان کوچک زندگی میکنند. تنوع پرندگان شکاری و کوهستانی نیز در این منطقه قابل توجه است.
دریاچه گهر به زودی در فهرست تالابهای دارای اهمیت بینالمللی کنوانسیون رامسر سایت به ثبت می رسد
فرمانپور مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان در گفتگو با خبرنگار ما با اشاره به جایگاه منحصر به فرد دریاچه گهر در اکوسیستم طبیعی کشور، اظهار کرد: دریاچه گهر که در قلب منطقه حفاظتشده اشترانکوه قرار گرفته، یکی از ارزشمندترین تالابهای کوهستانی ایران به شمار میرود و به دلیل ویژگیهای خاص طبیعی، تنوع زیستی و چشماندازهای کمنظیر خود، از اهمیت ملی و بینالمللی برخوردار است.
فرمانپور افزود: این دریاچه نه تنها یکی از مهمترین مقاصد گردشگری طبیعی کشور محسوب میشود و سالانه پذیرای هزاران طبیعتگرد و کوهنورد است، بلکه از منظر زیستمحیطی و ژنتیکی نیز نقش مهمی در حفظ گونههای گیاهی و جانوری منطقه ایفا میکند. شرایط ویژه اقلیمی و اکولوژیکی این تالاب موجب شده است که به عنوان یکی از زیستگاههای ارزشمند و حساس کشور شناخته شود.
وی با بیان اینکه حفاظت از این سرمایه طبیعی نیازمند توجه ویژه دستگاههای مسئول و مشارکت مردم است، تصریح کرد: دریاچه گهر به دلیل قرار گرفتن در منطقه حفاظتشده اشترانکوه، یکی از مهمترین ذخیرهگاههای طبیعی زاگرس به شمار میرود و هرگونه آسیب به این اکوسیستم میتواند پیامدهای گستردهای برای تنوع زیستی منطقه به همراه داشته باشد.
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان همچنین از روند ثبت جهانی این تالاب خبر داد و گفت: پرونده دریاچه گهر برای ثبت در فهرست «رامسر سایت» در مراحل نهایی قرار دارد و اقدامات کارشناسی و مستندسازی لازم برای تکمیل این فرآیند در حال انجام است. پیشبینی میشود با نهایی شدن این مراحل، دریاچه گهر بهزودی در فهرست تالابهای دارای اهمیت بینالمللی کنوانسیون رامسر به ثبت برسد.
فرمانپور خاطرنشان کرد: ثبت در فهرست رامسر علاوه بر ارتقای جایگاه بینالمللی دریاچه گهر، زمینه جذب حمایتهای تخصصی و علمی در حوزه حفاظت از تالاب را فراهم میکند و میتواند نقش مهمی در توسعه گردشگری پایدار، افزایش آگاهی عمومی نسبت به ارزشهای محیط زیستی و تقویت برنامههای حفاظتی داشته باشد.
وی در تشریح اهمیت کنوانسیون رامسر گفت: این کنوانسیون یکی از معتبرترین و قدیمیترین معاهدات بینالمللی محیط زیست در جهان است که با هدف حفاظت و بهرهبرداری خردمندانه از تالابها شکل گرفته و کشورهای عضو متعهد هستند برای حفظ و صیانت از تالابهای ارزشمند خود برنامهریزی و اقدام کنند.
مدیرکل حفاظت محیط زیست لرستان تأکید کرد: ثبت جهانی دریاچه گهر در فهرست کنوانسیون رامسر، گامی مهم در معرفی ظرفیتهای طبیعی لرستان در سطح جهان خواهد بود و میتواند این تالاب ارزشمند را به عنوان یکی از نمادهای مهم زیستمحیطی و گردشگری ایران در عرصه بینالمللی مطرح کند.
اگر مدیریت اصولی انجام شود، گهر میتواند به یک مقصد مهم اکوتوریسم جهانی تبدیل شود؛ یعنی گردشگریای که هم درآمدزا باشد و هم به طبیعت آسیب نزند. این موضوع برای یونسکو و سازمانهای محیطزیستی بسیار مهم است.
وجود چنین طبیعتی در ایران میتواند بخشی از «هویت طبیعی کشور» را در سطح جهانی معرفی کند و به افزایش ارزش فرهنگی و علمی منطقه کمک کند.