باشگاه خبرنگاران جوان  -غلامرضا کاظمیان روز دوشنبه در خاتمه چهارمین جلسه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در سال ۱۴۰۵ در محل وزارت راه و شهرسازی در جمع خبرنگاران اظهار داشت: ما اجازه نداریم در اراضی کشاورزی درجه یک و دو، یا مناطقی که در معرض مخاطرات طبیعی هستند یا حریم کلان‌شهرها، بی‌محابا ساخت‌وساز کنیم. در واقع، کیفیت زمین برای ما اولویت نخست است و توسعه بدون رعایت ضوابط زیست‌محیطی و کشاورزی انجام نمی‌شود.

معاون وزیر راه و شهرسازی با بیان اینکه در عین حال گسترش افقی یکی از ابزار‌های ماست، گفت: در همین ۱۸ ماه گذشته، حدود ۷۰ هزار هکتار الحاق زمین به محدوده شهر‌ها داشته‌ایم، اما این برای همه جا ممکن نیست. به‌طور مثال در شهر‌های شمالی، به دلیل مرغوبیت بالای خاک و حساسیت محیط‌زیستی، قانوناً نمی‌توانیم گسترش افقی داشته باشیم و در کلان‌شهر‌ها هم گسترش افقی اولویت اصلی ما نیست.

وی خاطرنشان کرد: بلندمرتبه‌سازی به خودیِ خود، نه «خوب» است و نه «بد»؛ یک ابزار است. ما نباید انتزاعی به آن نگاه کنیم. اگر ضرورت تامین مسکن یا نیاز‌های شهری ایجاب کند، باید با ضوابط دقیق فنی، اجتماعی و فرهنگی انجام شود. اما اگر برای بلندمرتبه‌سازی برنامه نداشته باشیم، خودبه‌خود و به صورت پراکنده و غیراصولی ساخته می‌شود که خسارتش بسیار بیشتر است.

کاظمیان ادامه‌داد: بنابراین شورای عالی شهرسازی مصوب کرده که همه شهر‌های بالای ۱۰۰ هزار نفر و استان‌های شمالی، حتماً باید «طرح بلندمرتبه‌سازی» داشته باشند تا این جریانِ تقاضا، هدایت و کنترل شود.

وی با اشاره به یکی از دستورکار‌های جلسه امروز در خصوص بلندمرتبه سازی در گرگان، اظهار داشت: در مورد گرگان، ما رویکردی فعالانه داریم. نمی‌خواهیم صبر کنیم تا شهر دچار بحران شود و بعد به دنبال راه حل باشیم. در جلسه شورای عالی شهرسازی، کلیات طرح بلندمرتبه‌سازی گرگان مصوب شد، زیرا ضروری است. البته پهنه‌هایی که حساسیت زیست‌محیطی یا اجتماعی داشتند، برای بررسی دقیق‌تر به استان ارجاع داده شدند تا با بازدید میدانی و کارشناسی کامل‌تر، مجدداً مطرح شوند.

معاون معماری و شهرسازی وزارت راه و شهرسازی اضافه‌کرد: اکنون طرح جامع شهر گرگان هم آغاز شده و در آنجا نیاز‌های جدید برای الحاق زمین (گسترش افقی) هم دیده خواهد شد.

وی با تاکید بر اینکه در این زمینه برای همه شهر‌ها نسخه واحد نداریم، اظهار داشت: ما کاملاً آمادگی داریم که در گفت‌و‌گو‌های تخصصی و همچنین در گفت‌و‌گو‌های رسانه‌ای، موضوع را برای مردم توضیح دهیم. سطح اول، سطح هر شهر به‌صورت جداگانه است؛ مثلاً شرایط گرگان، رشت، بندر انزلی یا دیگر شهر‌های استان مازندران، هر کدام باید به‌طور خاص مطالعه شود.

کاظمیان گفت: بلندمرتبه‌سازی یک مصوبه شورای عالی شهرسازی است که در آن، ضوابط عام مشخص شده است، اما اینکه در هر شهر با چه ترتیبی و چگونه عملیاتی شود، بستگی به مطالعات همان شهر دارد؛ بنابراین اجرای آن، یک نسخه کلی و یکسان نیست و باید با توجه به شرایط محلی، محیطی، اجتماعی و اقتصادی هر شهر پیش برود.

این مقام مسئول بیان‌داشت: نگاه ما به بلندمرتبه‌سازی تغییر کرده است. دیگر آن را یک پدیده اتفاقی نمی‌بینیم، بلکه به عنوان یک «سیاست توسعه شهری» مد نظر است. اما این به معنیِ آزادی مطلق نیست. اتفاقاً برعکس، ما به دنبال «برخورد فعال» هستیم؛ یعنی قبل از اینکه تقاضای ساخت‌وساز باعث هرج‌ومرج شود، خودمان به عنوان متولیان شهرسازی، دست به برنامه‌ریزی و ضابطه‌گذاری زده‌ایم. در هر نقطه‌ای که ضرورت ایجاب کند و ملاحظات فنی، اقتصادی و اجتماعی اجازه دهد، وارد می‌شویم.

وی گفت: شمال کشور به دلیل حساسیت‌های زیست‌محیطی، یک «الگوی خاص» می‌طلبد. ما نمی‌خواهیم شهر‌ها بی‌رویه گسترش افقی پیدا کنند و زمین‌های کشاورزی و باغ‌ها را ببلعند. بنابراین، در حال بررسی «پهنه‌های مجاز» برای بلندمرتبه‌سازی در کل استان‌های شمالی هستیم. هدفمان این است که مشخص کنیم کجا بلندمرتبه‌سازی ممکن است و کجا نیست؟ اگر پروژه‌ای از این مرحله «تصفیه» عبور کند، مجوز می‌گیرد؛ در غیر این صورت، دیگر شاهد ساخت‌وساز‌های غیراصولی نخواهیم بود.

کاظمیان ادامه داد: هر شهر بسته به شرایطش متفاوت است. در مورد «بندرعباس»، فرآیند تصویب ضوابط انجام شده و مسیر مشخص است. در مورد «گرگان»، بخشی از طرح تصویب شده و بخشی دیگر به دلیل ملاحظات اعضای شورای عالی، نیاز به بررسی‌های تکمیلی داشت که در حال انجام است.

وی بیان‌داشت: تهران در حال حاضر کانون اصلی بحث‌ها در شورای عالی شهرسازی و معماری است. به دلیل وسعت و تراکم بالا، طبیعتاً حساسیت‌ها بیشتر است و بحث‌های کارشناسی دقیق‌تری برای تعیین پهنه‌ها در حال انجام است.

معاون وزیر راه و شهرسازی خاطرنشان کرد: مازندران به عنوان یک استان کلیدی، در اولویت است. مطالعات بلندمرتبه‌سازی برای این استان در مرحله «نهایی شدن» قرار دارد. وقتی این مطالعات به سرانجام برسد، ما در واقع یک سند راهبردی داریم که بر اساس آن، نه فقط در مقیاس شهرها، بلکه در مقیاس کل استان، تکلیف بلندمرتبه‌سازی مشخص می‌شود و دیگر شاهد برخورد‌های سلیقه‌ای نخواهیم بود.

وی با اشاره به سایر دستورکار‌های جلسه امروز، بیان‌داشت: علاوه بر موضوع گرگان، طرح تفصیلی شهر چناران در خراسان رضوی نیز مطرح شد. با توجه به اینکه مدت زمان زیادی از طرح تفصیلی این شهر گذشته بود و برخی ملاحظات اساسی درباره محدوده شهر و جمعیت‌پذیری وجود داشت، این موضوع مجددا بررسی شد و به تصویب رسید.

معاون وزیر راه و شهرسازی ادامه‌داد: موضوع سوم جلسه امروز، طرح جامع شهر کهنوج در استان کرمان بود. در این طرح، با توجه به جمعیت پیش‌بینی‌شده و محدوده‌هایی که برای توسعه در نظر گرفته شده بود، هم نیاز‌های مربوط به نهضت ملی مسکن و زمین‌های لازم برای آن دیده شده، و هم توسعه آتی شهر تا سال ۱۴۱۷ با افق جمعیتی ۹۰ هزار نفر پیش‌بینی شد که این طرح نیز به تصویب رسید.