باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - محمد خبری‌زاده، کارشناس بازار سرمایه در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان در پاسخ به این پرسش که با توجه به روند اخیر شاخص کل بورس و شاخص هم‌وزن که بدون توقف به سمت محدوده مثبت حرکت می‌کنند، آیا ممکن است اتفاقات سال ۹۹ تکرار شود؟ اظهار کرد: برای بررسی این موضوع باید کمی از فضای فعلی فاصله بگیریم و با نگاه کلان‌تر به بازار نگاه کنیم تا مشخص شود این رشد شاخص از کجا آغاز شده است.

او افزود: در آذرماه یک اتفاق مهم در اقتصاد رخ داد که همان حذف دلار‌های نیمایی بود. در آن مقطع نرخ ارز از حدود ۷۰ هزار تومان به حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ هزار تومان رسید و اکنون نیز در محدوده ۱۵۰ هزار تومان قرار دارد؛ یعنی عملاً نرخ تسعیری که برای شرکت‌ها وجود داشت، از آذرماه بیش از ۱۰۰ درصد و حدود ۱۲۰ درصد رشد کرد.

خبری‌زاده بیان کرد: در همان مقطع نیز بازار سرمایه یک رشد کوتاه‌مدت را تجربه کرد، اما در دی‌ و افزایش ریسک‌هایی که در آن زمان پیش‌بینی می‌شد، به‌ویژه ریسک‌های ژئوپولیتیکی، بازار تقریباً از اواخر دی‌ماه وارد روند نزولی شد؛ روندی که اصلاً با واقعیت‌های بنیادی شرکت‌ها و روند فروش آنها همخوانی نداشت.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: در حالی که بازار هر روز منفی بود و افت می‌کرد، فروش شرکت‌ها اعم از فروش داخلی و صادراتی و همچنین وضعیت سودآوری آنها روز به روز بهتر می‌شد. همین موضوع باعث شد بازار در روزی که جنگ رخ داد و متوقف شد، در پایین‌ترین سطح ارزش دلاری خود قرار داشته باشد؛ همچنین نسبت P/E forward بازار نیز در پایین‌ترین محدوده سال‌های اخیر بود.

او گفت: پس از آن وارد فضای جنگ شدیم؛ جنگ تمام شد و هرچند چند شرکت آسیب دیدند، اما توقف بازار باعث شد بخشی از ریسک‌ها تعیین تکلیف شود و کاهش پیدا کند. بازگشایی مجدد بازار تقریباً با خوش‌بینی‌ها، کاهش ریسک جنگ مجدد و همچنین انتشار گزارش‌های ۱۲ ماهه شرکت‌ها و گزارش‌های ماهانه فروردین و اردیبهشت همزمان شد.

خبری‌زاده تصریح کرد: مجموعه این عوامل نشان داد بازار در نقاط فعلی بسیار ارزنده است؛ نه یک ارزندگی عادی، بلکه ارزندگی قابل‌توجهی که نشان می‌دهد بازار خیلی پایین‌تر از ارزش واقعی خود قرار دارد. به همین دلیل از یکی دو روز پس از بازگشایی، بازار قفل در صف خرید شد و هر روز هم که اخبار مثبت منتشر می‌شد، این روند تقویت شد.

این کارشناس بازار سرمایه اظهار کرد: البته این خوش‌بینی به این معنا نیست که قرار است صرفاً به واسطه مذاکره اتفاق بزرگی رخ دهد، بلکه بیشتر از این جهت است که بازار احساس می‌کند قرار نیست کشور دوباره دچار آسیب ناشی از جنگ شود. همین کاهش نگرانی نسبت به وقوع جنگ مجدد، به تقویت فضای مثبت بازار کمک کرده است.

او افزود: خرید‌ها فعلاً در بازار ادامه دارد و پول‌های زیادی در بیرون از بازار سرمایه پارک شده است. از سوی دیگر، بازار سرمایه نسبت به تمام بازار‌های موازی کشور در ۴ تا ۵ سال اخیر عقب‌تر مانده است. نسبت P/E بازار همچنان پایین است و حتی فکر نمی‌کنم به عدد ۵ هم برسد؛ در حالی که در سال ۹۹ نسبت P/E بازار به عدد ۱۳ رسیده بود، یعنی بیش از دو و نیم برابر وضعیت فعلی.

خبری‌زاده ادامه داد: نسبت P/E ttm شرکت‌ها در سال ۹۹ به حدود ۲۴ تا ۲۵ واحد رسیده بود که فکر می‌کنم بیش از سه تا چهار برابر وضعیت فعلی باشد؛ بنابراین شرایط فعلی بازار اصلاً با سال ۹۷ قابل مقایسه نیست و فقط سرعت رشد بازار است که ممکن است یادآور آن دوره باشد.

این کارشناس بازار سرمایه تأکید کرد: واقعیت این است که بازار در شرایط فعلی ارزنده است و در ارزنده بودن بازار شکی وجود ندارد. بازار به دلایل مختلف با محدودیت‌هایی مواجه بود و زنجیر‌هایی به پای آن بسته شده بود که پس از جنگ و پس از بازگشایی، این زنجیر‌ها یکی یکی در حال باز شدن است. به نظر من، بازار در مقطع فعلی هنوز جای نگرانی ندارد و وضعیت بنیادی شرکت‌ها این رشد را کاملاً توجیه می‌کند.

خبری‌زاده در ادامه در پاسخ به پرسشی درباره پول‌های پارک‌شده برای ورود به بازار سرمایه و ارزیابی او از اثر تزریق این نقدینگی بر حرکت شاخص بیان کرد: اگر اخبار مثبت ژئوپولیتیکی که اکنون منتشر می‌شود ادامه‌دار باشد و خدای نکرده جنگ یا اتفاقی از این دست رخ ندهد، همچنین اگر گزارش‌های ماهانه شرکت‌ها با گزارش‌های فصلی بهار همراه شود و ببینیم شرکت‌ها در سودآوری فصل بهار نیز مانند فروش عملکرد خوبی داشته‌اند، به نظر من با توجه به عقب‌ماندگی شدید بازار سرمایه و رشد بسیار بالایی که بازار‌های موازی تجربه کرده‌اند، شرایط برای ورود نقدینگی به بورس فراهم‌تر می‌شود.

او افزود: بازار‌های طلا، سکه، دلار، مسکن و حتی خودرو رشد زیادی داشته‌اند و بسیاری از آنها با دلار‌های بالای ۲۰۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده‌اند. به همین دلیل به نظر می‌رسد این بازار‌ها حداقل در کوتاه‌مدت پتانسیل رشد زیادی نداشته باشند. این موضوع می‌تواند باعث شود پول‌های پارک‌شده در این بازار‌ها به مرور و با مشاهده پتانسیل رشد در بورس، به سمت بازار سهام حرکت کنند.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: این روند را حتی در دو هفته اخیر نیز می‌توان مشاهده کرد؛ به طوری که در این مدت شاهد خروج پول از صندوق‌های درآمد ثابت و صندوق‌های طلا بودیم و تقریباً می‌توان گفت این پول‌ها وارد بازار سهام شدند.

خبری‌زاده در پایان خاطرنشان کرد: همچنان حدود ۳۰ همت تقاضا در بازار سهام وجود دارد که فعلاً به آن پاسخ داده نشده و این تقاضا پشت صف‌های خرید قرار دارد.