باشگاه خبرنگاران جوان - اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه شامگاه چهارشنبه ۳۰ اردیبهشت در گفت‌وگوی تلویزیونی، گزارشی از آخرین وضعیت تبادل پیام‌ها میان ایران و آمریکا ارائه داد.

سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد وضعیت مذاکرات با آمریکا گفت: تبادل پیام‌های از طریق وابسته پاکستانی بین دو طرف جریان دارد. بر اساس متن اولیه چهارده بندی ایران تبادل پیام‌ها چند نوبت انجام شده‌است.

دلیل سفر مجدد وزیر کشور پاکستان به تهران

بقائی با اشاره به اینکه نقطه‌نظرات طرف آمریکایی را دریافت کرده‌ایم و در حال بررسی آن هستیم، گفت: حضور وزیر کشور پاکستان برای تسهیل این تبادل پیام‌هاست. خیلی وقت‌ها طرف‌های واسطه ترجیح می‌دهند همراه با متونی که تبادل می‌شود، خودشان هم حضور داشته باشند و کمک کنند؛ اگر جایی لازم است توضیح داده شود، یا اگر لازم است با هر یک از طرفین تماسی بگیرند جهت روشن شدن برخی نکات، این کار را انجام دهند؛ لذا این را به حساب تداوم تلاش‌ها و کوشش‌های پاکستان به‌عنوان میانجی گفت‌و‌گو‌ها بگذارید.
‌
نمی‌توانیم نسبت به طرف مقابل کوچک‌ترین اعتماد یا حسن‌ظنی داشته باشیم

بقائی در پاسخ به این پرسش که اگر تغییر و تحولاتی دارد رخ می‌دهد، در کدام‌یک از حوزه‌ها و در چه زیرفصلی از مباحث مطروح در چارچوب‌های پیشنهادی مذاکراتی ما این تغییرات در حال اتفاق افتادن است؟ گفت: در این مرحله متمرکز هستیم بر خاتمه جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان. مطالبات ما مشخص است؛ موضوع مرتبط با آزادسازی اموال بلوکه‌شده ایران، مباحث مرتبط با راهزنی دریایی و اقدامات ایذایی که علیه کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران انجام می‌دهند، اینها مواردی است که خیلی روشن از ابتدا بیان شده است.

وی تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران با حسن نیت کامل و جدیت وارد این روند شده است. طرف مقابل باید جدیت خود را اثبات کند. ما کاملاً بر اساس حقی که داریم، با سوءظن به طرف مقابل نگاه می‌کنیم، به دلیل سابقه بسیار بدشان در یک سال‌ونیم گذشته. اما در عین حال، با تمام توان و حسن نیت کامل مباحث را پیگیری می‌کنیم. هم‌زمان نیز چشمان‌مان باز است، نیرو‌های مسلح ما مراقب هستند، به خاطر اینکه مطلقاً ما نمی‌توانیم نسبت به طرف مقابل کوچک‌ترین اعتماد یا حسن‌ظنی داشته باشیم.

سخنگوی وزارت امور خارجه افزود: اگر این روند بر اساس مطالبات به‌حق ایران پیش برود، می‌توانیم بگوییم که دیپلماسی توفیق داشته است. در غیر این صورت، اگر طرف مقابل کماکان اصرار کند بر زیاده‌خواهی و خواسته‌های نامشروعش، قاعدتاً توفیقی نخواهیم داشت. به همین دلیل، همان‌طور که مقام‌های مختلف کشور نیز اعلام کرده‌اند، از جمله رئیس محترم هیئت مذاکره‌کننده، دکتر قالیباف، ما برای هر سناریویی باید همواره آماده باشیم؛ در عین اینکه دیپلماسی هم، به‌عنوان ادامه مبارزه مردم ایران برای احقاق حقوق و منافع ملی‌شان، باید حداکثر استفاده را از آن ببریم.

صحبت از ضرب‌الاجل برای ایران مضحک است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ادعا‌های مطرح شده پیرامون تعیین اولتیماتوم از سوی آمریکا هم گفت: برای جمهوری اسلامی ایران، صحبت کردن از اولتیماتوم و ضرب‌الاجل مضحک است. جمهوری اسلامی ایران نشان داده که در پیگیری منافع خود، فارغ از این رفتار‌های تهدیدآمیز و فشار‌ها و انواع و اقسام تهدید‌هایی که انجام داده‌اند، کار خودش را پیش می‌برد. ما متمرکز هستیم بر پیگیری منافع‌مان و حقوق‌مان، بی‌توجه به لفاظی‌های تهدیدآمیز؛ بنابراین چنین چیز‌هایی در مورد جمهوری اسلامی ایران قطعاً کارگر نیست. ما کار خودمان را انجام می‌دهیم.

محاصره باید به شکل کامل رفع شود

بقائی درباره موضوع محاصره و پیگیری آن در مذاکرات هم گفت: این موضوع بسیار مهم است. اقدام آمریکا صددرصد غیرقانونی، خلاف حقوق بین‌الملل و نقض آتش‌بس است. مهم‌تر اینکه، مهم‌ترین عامل اخلال در تجارت آزاد و دریانوردی بین‌المللی همین اقدامات آمریکاست که نه‌فقط وضعیت در منطقه ما، خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز را تحت تأثیر قرار داده، بلکه موجب اخلال در زنجیره تأمین کالا، انرژی و سوخت در اقصی نقاط جهان شده است؛ بنابراین جامعه جهانی باید این مطالبه را از آمریکا داشته باشد که به راهزنی دریایی و اقدامات خلاف خود در آب‌های آزاد پایان دهد. این موضوع یکی از موضوعاتی است که قطعاً در هر گفت‌و‌گو و در هر تبادل پیامی، مدنظر طرف ایرانی است.

وی افزود: قاعدتاً اقدام خلاف قانون، اقدامی که هم نقض آتش‌بس محسوب می‌شود و هم به‌عنوان نقض فاحش قطعنامه‌های ذی‌ربط سازمان ملل متحد، حتماً باید به‌طور کامل رفع شود.

اجازه سوءاستفاده از آبراه‌های بین‌المللی علیه امنیت ایران را نخواهیم داد

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره دیدگاه این نهاد پیرامون سازوکار‌های تنگه هرمز پس از جنگ هم گفت: این موضوع خیلی روشن است. ببینید، اولاً وزارت خارجه را نمی‌توانید جدا کنید از جمهوری اسلامی ایران. وزارت خارجه مجری دستورالعمل‌های صادره از سوی نهاد‌ها و دستگاه‌های ذی‌ربط حوزه دیپلماسی و سیاست خارجی است. ضمن اینکه وزارت خارجه کاملاً نسبت به این موضوع جدیت و باور دارد که برای تأمین منافع ملی ایران، ما باید سازوکار‌هایی را تنظیم و تدوین کنیم، با کمک عمان و در هماهنگی با نهاد‌های ذی‌صلاح تخصصی بین‌المللی، برای اطمینان از اینکه امنیت و منافع ملی ایران هیچ‌گاه مورد تعرض و تهدید قرار نگیرد از ناحیه طرف‌های متجاوز، با سوءاستفاده از تنگه هرمز. همچنین اطمینان از اینکه تنگه هرمز معبری باشد برای تردد ایمن کشتیرانی بین‌المللی. ما همیشه پاسبان و نگهبان دریانوردی ایمن در تنگه هرمز بوده‌ایم و کماکان این مسئولیت را نسبت به آن قائل هستیم.

وی تاکید کرد: برای اینکه این اتفاق بیفتد، حتماً لازم است سازوکار‌هایی تدوین شود که هم منافع و نگرانی‌های امنیتی ایران را تأمین کند و هم تردد ایمن کشتیرانی از تنگه هرمز را. قاعدتاً این سازوکار باید با هماهنگی دولت‌های ساحلی ـ که مشخصاً ایران و عمان هستند ـ صورت بگیرد. هر سازوکاری هم باید در آن، هزینه‌های ناشی از ایمنی دریانوردی، مسائل محیط‌زیستی و همه این موارد دیده شود.

بقائی گفت: محیط زیست خلیج فارس، دریای عمان و تنگه هرمز متأسفانه در این دو سه دهه به‌شدت آسیب دیده است؛ از ناحیه جنگ‌های تحمیلی آمریکا و متحدانش علیه منطقه. اینها فقط مورد نگرانی کشور‌های منطقه نیست، بلکه مباحث محیط‌زیستی مورد نگرانی کل جامعه بین‌المللی است و ایران وظیفه خود می‌داند، به‌عنوان دولت ساحلی، که این موضوع را هم در هر سازوکاری مدنظر قرار دهد.

موضوع نشست نیویورک به ابتکار چین یک موضوع متعارف و در راستای حفظ منشور ملل متحد است

اسماعیل بقائی در خصوص سفر احتمالی وزیر امور خارجه به نیویورک برای شرکت در نشست مشورتی به ابتکار چین توضیح داد: من متعجب شدم از فضاسازی عجیبی که راجع به یک سفر عادی دیپلماتیک در رسانه‌های ایجاد شد. چنین سفری یک اقدام معمول در فعالیت‌های دیپلماتیک است.

بقائی ادامه داد: این سفر نیویورک احتمالاً انجام بشود و محتمل هم هست که انجام نشود. چون هنوز قطعی نیست. دلیلش هم این است که باید روادید گرفته شود و در عین حال ممکن است ما اولویت‌های دیگری داشته‌باشیم. ولی به هر حال مقدمات کار در حال انجام است.

سخنگوی وزارت امور خارجه در مورد دستور کار این جلسه توضیح داد: جلسه متعارفی است که چینی‌ها به عنوان رئیس دوره‌ای شورای امنیت در ماه مه تنظیم کرداند موضوعش هم تقویت صلح و امنیت بین‌المللی بر مبنای اصول منشور ملل متحد است.

بقائی تأکید کرد: این نشست قرار است در سطح وزرای خارجه کشور‌های عضو به ابتکار چین بنا به دعوت وزیر امور خارجه چین اواسط هفته آینده برگزار شود و از جمهوری اسلامی ایران برای شرکت در این نشست دعوت شده‌است. مقدمات کار از مدتی قبل برای شرکت در این اجلاس در حال برنامه‌ریزی است. اگر کار‌ها انجام شود و اولویت دیگری پیش نیاید آقای عراقچی شرکت خواهند کرد.

وی در مورد انگیزه چین از تشکیل این نشست هم توضیح داد: هر کشوری از ۱۵ عضو شورای امنیت که به مدت یک ماه رئیس دوره‌ای شورای امنیت می‌شود معمولا ابتکار‌هایی را پیشنهاد می‌کند. برای چین به عنوان عضو دائم شورای امنیت که همیشه دغدغه چند جانبه گرایی و مخالفت با یک جانبه گرایی از سوی آمریکا و برخی دیگر از کشور‌ها داشته‌است، برگزاری این نشست‌ها اهمیت دارد؛ بنابراین این ابتکار را هم پیشنهاد کردند.

بقائی تصریح کرد: دستور کار نشست خیلی روشن است: تقویت امنیت و صلح در سطح بین‌المللی بر مبنای اصول منشور ملل متحد. اتفاقاتی که در این یکی دو سال افتاد نقض فاحش اصول و قواعد بنیادین حقوق بین‌الملل و منشور ملل متحد بود. اگر جنگ تحمیلی اخیر را در نظر بگیریم نقض فاحش ماده دوی بند چهار منشور ملل متحد بود، حقوق بشر دوستانه بین المللی نقض شد. حادثه حمله به مدرسه شجره طیبه ما یک نمونه خیلی روشن از اقدام‌های مجرمانه آمریکا و رژیم صهیونیستی بود. این موارد کل دنیا را نگران کرده‌است و قاعدتاً برای اینکه کشور‌ها در این خصوص نگرانی‌شان را ابراز کنند و برای جلوگیری از تداوم این نقض‌ها همفکری کنند یکی از ساز و کار‌ها همین برگزاری نشست‌ها در سطح شورای امنیت سازمان ملل متحد است؛ بنابراین موضوع روشن است دعوت کننده روشن است یک جلسه خیلی متعارف است که کشور‌های عضو شورای امنیت سازمان ملل متحد هر از گاهی یا در حین ریاستشان بر شورای امنیت تنظیم می‌کنند و کشور‌های دیگر هم شرکت می کنند.

منبع: ایرنا