باشگاه خبرنگاران جوان؛ نفیسه خلیلی - یاسر موحدفرد، دبیرکل بنیاد فردوسی در پاسخ به این سوال که «چرا فیلمسازان کمتر به سراغ شخصیتهایی مانند فردوسی میروند؟» گفت: یک دلیل آن به پژوهش بر میگردد. پژوهش امری زمانبر و هزینهبر است. بنده در بنیاد فردوسی بعد از ۲۰ سال شروع به نگارش در این زمینه کردم.
او افزود: از طرفی، این پژوهشها نیازمند حمایت برای تولید است. یعنی ابتدا باید نمایشنامه یا فیلمنامهاش نوشته شود، بعد هنرمندِ ترازِ این عرصه در حوزههای سینما و تئاتر وجود داشته باشد. به عنوان مثال، آنها باید بدانند پوشاک ایرانی در ۱۰ هزار سال پیش چگونه بوده است، بدانند چهرهنگاری ایرانی چگونه بوده است؛ برخلاف تصویرسازیهایی که هالیوود میکند.
موحدفرد ادامه داد: مثلاً وقتی آمریکاییها فیلم «۳۰۰» را ساختند، یک دروغ تاریخی را گفتند. وقتی چهره خشایار را به عنوان یک آدم ریشتراش نیمه برهنه نشان دادند، یعنی تاریخ را به درستی نمیشناسند. در تاریخ ما هم آقایان و هم بانوان پوشاکشان کامل بوده است؛ به گونهای که دستار داشتند و خانمها چادر میانداختند. حتی بسیاری از دینهای الهی فرهنگ پوشیدگی را از ایرانیان یاد گرفتند. بنابراین، شما نمیتوانید یک امر خلاف تاریخ را نشان دهید؛ در حالی مستندات آن از سنگوارهها و چهرهنگارههای پادشاهان ایرانی موجود است.
دبیرکل بنیاد فردوسی با بیان اینکه وقتی پژوهش نباشد و تمام مولفههای طرح به طور یکسان در جای خود قرار نگیرد، نمیتوان یک فیلمنامه را جلو برد، افزود: شما اگر یک فیلمنامه ضعیف را به یک کارگردان بنام بدهید، طرح آن طور که باید در نمیآید. باید از این آثار حمایت مادی و معنوی صورت گیرد. بنابراین، همانطور که ما طرحهای بزرگ تاریخی برای مفاخر دوران اسلام میسازیم، باید برای مفاخر تاریخی دوران باستان هم اثر تولید کنیم. چون این مفاخر هم برایمان قابل افتخار است.
وی با اشاره به پیشینه درخشان ایرانِ اسلامی بیان کرد: ما ۱۰ هزار سال یکتاپرست بودهایم، ۱۰ هزار سال فرهنگ پوشیدگی خود را حفظ کردهایم، ۱۰ هزار سال دین داشتهایم، ۱۰ هزار سال تولید علم میکردهایم و ۱۰ هزار سال تمام جهان افتخار میکردند زیر پرچم ایرانِ بزرگ قرار گیرند.
موحدفرد به روز کردن شاهنامه را شرط تبدیل آن به فیلمنامه یا نمایشنامه دانست و خاطرنشان کرد: از آنجایی که شاهنامه فردوسی متعلق به هزاران سال پیش است و هر کلامی هم که به اوج رسیده باشد، نیاز دارد روزآمد باشد. بنده در طول دو دههای که در بنیاد فردوسی مشغول بودم، ۱۲ کتاب آمادهسازی کردم، که اینها میتوانند محور آغاز فیلم سینمایی، پویانمایی و هنرهای نمایشی مدرن باشد.
دبیرکل بنیاد فردوسی خاطرنشان کرد: با نگاهی به کتابهای تاریخی موجود نظیر تاریخ طبری، تاریخ بلعمی و... در مییابیم، برخی از اینها به زبان عربی و زبان کهن است. از طرفی، این کتابها نیاز به دستهبندی و انطباق با داستانهای شاهنامه دارند؛ چون با وجود اینکه کمتر از ۵۰ هزار بیت از شاهنامه به دست ما رسیده، ولی همچنان داستانهای جزئی در آن دیده میشود. از طرفی، اگر ما با دید هنری به شاهنامه نگاه کنیم، متوجه میشویم این کتاب خود نمایشنامه و فیلمنامه است، ولی باید مدرن شود.