باشگاه خبرنگاران جوان؛ محبوبه کباری - با گذشت بیش از ۷۳ سال از آغاز جنگ تحمیلی سوم، روند تأمین کالا‌های اساسی در این ایام با موفقیت ادامه داشته و هیچ مشکلی از لحاظ کمبود کالا، به ویژه در بحث مواد غذایی، مشاهده نشده است. علیرغم محاصره دریایی ایران، بررسی‌ها حاکی از آن است که هیچ مشکلی از لحاظ امنیت غذایی ایجاد نشده و با برنامه‌ریزی صورت گرفته، بخش عمده‌ای از نیاز کالا‌های اساسی از طریق مرز‌های زمینی و دریایی وارد کشور می‌شود.

بررسی‌های میدانی: وفور کالا و رفع مشکلات

بررسی‌های میدانی نیز نشان می‌دهد که خوشبختانه کمبود کالا در بازار ایجاد نشده است. هرچند در برخی اقلام، به دلیل حملات رژیم صهیونیستی به پتروشیمی‌ها، با مشکلاتی از جمله عدم تأمین مواد اولیه مواجه بوده‌ایم، اما طبق اعلام مسئولان دولتی، با پیگیری‌های صورت گرفته و کشف انبار‌های احتکار شده، این مشکل به زودی برطرف خواهد شد.

عملکرد فروشگاه‌های زنجیره‌ای و خرده‌فروشی‌ها

فروشگاه‌های زنجیره‌ای و خرده‌فروشی‌ها نشان می‌دهند که در طول جنگ تحمیلی، کالا‌های اساسی به وفور در دسترس بوده‌اند و هیچ نشانه‌ای از کمبود عرضه در بازار وجود نداشته و ندارد. حتی در شهر‌های مسافرپذیر که میزان تقاضا افزایش بیشتری داشت، شرایط مدیریت شد و مردم کمبودی احساس نکردند.

در همین زمینه هم محمدعلی خراسانی، رئیس اتحادیه فروشگاه‌های زنجیره‌ای، اظهار کرد: در حال حاضر کالاهای اساسی در فروشگاه‌ها موجود است و هیچ مشکلی در تأمین آن‌ها وجود ندارد. ۱۱ قلم کالا می‌توانند در اختیار مردم قرار بگیرند و عرضه به‌صورت مستمر ادامه دارد.

او تاکید کرد: حدود ۱۵ هزار شعبه فروشگاه‌های زنجیره‌ای در سراسر کشور در حال فعالیت هستند که تمامی آنها موظف به عرضه کالابرگ هستند.

وی در خصوص وضعیت برخی اقلامی که معمولاً با کمبود مواجه می‌شوند، مانند کالاهای پلاستیکی و آب معدنی که به محصولات پتروشیمی مرتبط هستند، گفت: در این حوزه نیز کمبودی نداشتیم، اما افزایش قیمت در بسته‌بندی‌هایی که از مواد پتروشیمی استفاده می‌شود، طبیعی است. افزایش قیمت مواد اولیه موجب شده تولیدکننده‌ها نرخ نهایی محصولات را بالا ببرند، با این حال محدودیتی برای عرضه ایجاد نکرده‌ایم.

خراسانی افزود: در مورد نایلکس، با توجه به بالا رفتن هزینه‌ها تصمیم گرفتیم این کالا به‌صورت مجانی و بر اساس میزان خرید در اختیار مشتریان قرار بگیرد. هدف بیشتر جنبه محیط‌زیستی داشته است؛ چراکه منابع ملی در این حوزه در حال از بین رفتن است و سعی کردیم با مدیریت مصرف، از اتلاف آن جلوگیری کنیم، نه اینکه محدودیتی در عرضه ایجاد کنیم.

فراوانی کالا‌های خشک و پروتئینی علیرغم تحریم‌ها

با وجود اینکه کشور در شرایط آتش‌بس قرار گرفته و دشمن آمریکایی بحث محاصره دریایی را مطرح کرده است، وفور کالا‌های خشک ماندگار همچون برنج، حبوبات، شکر و قند و همچنین انواع محصولات لبنی و پروتئینی در بازار مشاهده می‌شود. البته در این مدت، برخی کالا‌ها همچون لبنیات با افزایش قیمت رو‌به‌رو شدند.

برخی فروشندگان عنوان می‌کنند که در ابتدای جنگ، علیرغم وجود کالا در کشور، به دلیل شوک وارد شده به بازار، عرضه برخی کالا‌ها با تأخیر و تعلل در حمل و نقل رو‌به‌رو شد. اما در اندک زمانی، با اقدام دولت در جابجایی کالاها، این مشکل حل گردید و با وجود برخی محدودیت‌های مقطعی، شبکه توزیع توانست عملکرد قابل قبولی داشته باشد. در همین مدت، روغن مورد نیاز فروشگاه‌ها کمتر از تقاضا توسط شرکت‌ها تأمین می‌شد.

ثبات قیمت‌ها و نوسانات مقطعی

فروشندگان می‌گویند در هفته‌های گذشته نه تنها کمبود کالا نداشتیم، بلکه ثبت سفارش طبق روال گذشته توسط شرکت‌ها انجام می‌شود و بیشتر کالا‌ها با قیمت‌های قبل از جنگ همچنان به فروش می‌رسند. البته در برخی کالا‌ها همچون تخم مرغ و لبنیات با نوسان قیمت‌ها رو‌به‌رو هستیم. برخی مسئولان صنفی نیز به دلیل ذخایر کافی در کشور، نگرانی از بابت کمبود کالا ندارند.

مواد اولیه تمامی کارخانجات و تولید کنندگان را تامین کرده ایم

همچنین، زارعی، سخنگوی وزارت صمت، با اشاره به اینکه بخش‌های مختلف اقتصادی در دوران جنگ تحمیلی سوم، تمامی اقدامات لازم را در جهت تأمین کالا‌های اساسی در دستور کار خود قرار دادند، گفت: در این دوره، تأمین، توزیع و عرضه کالا‌های اساسی با تمهیدات مناسب انجام شد.

وی افزود: با وجود اینکه بسته حمایتی ۷۰۰ همتی وعده‌داده‌شده از سوی بانک‌ها کامل پرداخت نشد، بسیاری از تولیدکنندگان با دو و سه شیفت کاری از توقف تولید جلوگیری کردند و اجازه ندادند بازار با کمبود کالا مواجه شود.

زارعی درباره وضعیت کنونی واحد‌های تولیدی گفت: فعالیت اغلب بخش‌های تولیدی ادامه دارد، اما صنایعی که وابسته به محصولات پتروشیمی یا فولادی واحد‌های آسیب‌دیده هستند، ممکن است با مشکلاتی در تأمین مواد اولیه رو‌به‌رو شوند.

وی اعلام کرد: سهمیه ارزی بهار واحد‌های تولیدی بر اساس میانگین سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ در اواخر اسفندماه تأمین و تخصیص یافته است تا واردات مواد اولیه بدون وقفه ادامه پیدا کند و واحد‌ها تا پیش از سال ۱۴۰۵ با کمبود مواجه نشوند.

زارعی تأکید کرد: دفاتر تخصصی وزارتخانه موظف هستند بر تقاضا و روند ثبت سفارش نظارت کنند تا از ورود افراد غیرمرتبط و ایجاد بازار آزاد مواد اولیه جلوگیری شود. این فرایند از طریق سامانه‌های نظارتی پیگیری می‌شود.

سخنگوی وزارت صمت درباره تغییر قیمت‌ها در صنایع وابسته به مواد پتروشیمی گفت: افزایش قیمت تنها در حد تغییر عوامل مؤثر مانند مزد یا حقوق ورودی قابل قبول است، اما هرگونه افزایش به دلیل کمبود، احتکار یا عرضه خارج از شبکه با برخورد جدی سازمان حمایت، تعزیرات و سایر نهاد‌های نظارتی مواجه خواهد شد.

زارعی با اطمینان خاطر به تولیدکنندگان و بازار گفت: شایعات درباره کمبود کالا یا مواد اولیه صحیح نیست و تأمین مواد اولیه به اندازه کافی انجام خواهد شد.

تشدید نظارت‌های میدانی و سامانه‌های گزارش تخلف

در همین زمینه، حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، از استقرار تیم‌های نظارتی در پنج نقطه مرکزی، جنوب، شمال، شرق و غرب پایتخت خبر داد و گفت: در ۵ نقطه تهران شامل مرکز، جنوب، شمال، شرق و غرب تحت پوشش گشت‌های بازرسی قرار دارند و به صورت مستمر وضعیت واحد‌های صنفی را رصد می‌کنند.

وی افزود: شهروندان در صورت مشاهده هرگونه تخلف صنفی، می‌توانند آن را به صورت مکتوب به ما اعلام کنند یا با شماره‌های ۱۲۴ (سامانه بازرسی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان) و ۱۳۵ (سامانه ارتباطات مردمی) تماس بگیرند.

رستگار با تأکید بر تشدید نظارت‌های میدانی اظهار کرد: در صورتی که همشهریان ما در این مناطق تخلفی مشاهده کردند، حتماً آن را به صورت مکتوب به اتاق اصناف تهران اعلام کنند.

پیش‌بینی بهبود شرایط بازار تا پایان اردیبهشت 

رئیس اتاق اصناف تهران با ابراز امیدواری از بهبود شرایط بازار خاطرنشان کرد: پیش‌بینی ما این است که بازار تا پایان اردیبهشت به تعادل نسبی برسد و شهروندان شاهد ثبات قیمت‌ها و نظم بیشتری در عرضه کالا‌ها باشند.

براساس این گزارش، با توجه به بررسی‌های صورت گرفته، امیدواریم با تمهیدات لازم و تشدید نظارت در شرایط از سوی دستگاه‌های مختلف از جمله وزارت صمت و سازمان تعزیرات، اقدامات لازم در جهت کنترل بازار صورت گیرد.