باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - بارندگی‌های خوب هفته‌های پایانی اسفند سال گذشته و بهار امسال در تهران، بارقه‌های امید را پس از پاییز خشک‌تر از تابستان ۱۴۰۴، بیشتر کرد، اما با وجود ۱۶۶ میلی‌متر بارندگی از ابتدای سال آبی جاری تاکنون و افزایش ۲۶ میلی‌متر بارندگی نسبت به زمان مشابه سال آبی گذشته، اما در مقایسه با بلندمدت که یکی از ملاک‌های برنامه‌ریزی و تصمیم‌سازی‌های آبی است، بارش‌ها همچنان عقب‌ماندگی دارند.

به تازگی نیز بهنام بخشی سخنگوی آب و فاضلاب استان تهران از ثبت رکورد‌های کم‌آبی پایتخت در سال گذشته خبر داد و افزود: در زمستان سال گذشته، ذخایر راهبردی سد‌های پنج‌گانه تهران به پایین‌ترین سطح رسید تا ناچار به مدیریت فشار شبانه شبکه شویم و برای نخستین بار، رکورد کمترین میزان ذخیره آب در سد لتیان و امیرکبیر با زیر ۱۰ میلیون مترمکعب به ثبت رسید و اگرچه اکنون شرایط رو به بهبود است، اما نباید فراموش کنیم که هنوز به شرایط مطلوب مخازن سد‌ها نرسیده‌ایم.

شرایط آبی کشور و ششمین سال خشکسالی که باعث می‌شود همچنان مدیریت مصرف آب به عنوان یک مؤلفه مهم  نقش‌آفرینی کند؛ بسیاری از کارشناسان معتقدند نصب کاهنده‌های مصرف آب از مؤثرترین و کم‌هزینه‌ترین ابزار‌های مدیریت تقاضا در بخش خانگی است که ضمن کاهش محسوس مصرف، به کاهش هزینه خانوار و حفظ منابع آبی استان نیز کمک می‌کند.

در همین زمینه فریبرز صالحی معاون بهره‌برداری و توسعه آب شرکت آب و فاضلاب استان تهران در گفت‌و‌گو با خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران جوان گفت: شهروندان برای نصب ابزار‌های کاهنده و بهینه‌ساز مصرف آب می‌توانند با سامانه ۱۲۲ تماس بگیرند یا به نواحی شرکت آب و فاضلاب مراجعه کنند. پس از ثبت درخواست نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب و ارائه مشخصات اشتراک از جمله شناسه قبض، هماهنگی لازم برای اعزام تیم نصب یا دریافت تجهیزات انجام خواهد شد.

صالحی با اشاره به اجرای این طرح در سال گذشته گفت: نصب یک میلیون و ۲۰۰ هزار قطعه کاهنده مصرف آب در سال گذشته یک اقدام مهم و اثربخش در مدیریت مصرف آب استان تهران بوده است، زیرا این ابزار‌ها سریع‌ترین راه کاهش مصرف آب، کم‌هزینه‌ترین روش مدیریت تقاضا و مؤثرترین ابزار کاهش فشار بر منابع آبی به شمار می‌روند. توسعه این برنامه و پوشش کامل مشترکان خانگی می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در عبور از بحران آب تهران ایفا کند. این طرح به‌طور هدفمند بر روی گروه‌های مختلف مشترکان اجرا شد که شامل مشترکان خانگی و غیرخانگی بوده است.

معاون بهره‌برداری و توسعه آب شرکت آب و فاضلاب استان تهران توضیح داد: در بخش خانگی تمرکز اصلی بر مشترکان پرمصرف و بدمصرف بوده است. پرمصرف‌ها شامل مشترکانی هستند که بیش از الگوی مصرف آب استفاده می‌کنند و بدمصرف‌ها نیز افرادی هستند که به دلیل الگوی مصرف نامتعارف، هدررفت داخلی در منازل یا استفاده از تجهیزات قدیمی مصرف بالایی دارند. هدف‌گذاری این گروه‌ها به دلیل سهم بالای آنها در افزایش مصرف آب شهری بسیار مؤثر بوده است این طرح علاوه بر مشترکان خانگی، طیف گسترده‌ای از مشترکان غیرخانگی را نیز شامل شده است. در این میان مراکز عمومی و دولتی از جمله ادارات، سازمان‌ها، نهاد‌ها و ساختمان‌های دولتی که مصرف بالایی دارند، در اولویت اجرای طرح قرار گرفتند.

او ادامه داد: همچنین مراکز آموزشی مانند مدارس، دانشگاه‌ها، حوزه‌های علمیه، مؤسسات آموزشی و خوابگاه‌ها نیز در این طرح پوشش داده شدند. علاوه بر این، اماکن مذهبی شامل مساجد، حسینیه‌ها، تکایا، اماکن زیارتی و مراکز قرآنی نیز از دیگر بخش‌هایی بودند که اجرای تجهیزات کاهنده مصرف آب در آنها انجام شد. مجتمع‌های تجاری، مراکز خرید، بازار‌ها و پاساژ‌ها نیز به دلیل مصرف قابل توجه آب در زمره اولویت‌های اجرای این طرح قرار گرفتند و نصب تجهیزات کاهنده در این بخش‌ها با هدف کاهش مصرف واقعی آب شهری انجام شد.

او تأکید کرد: در مجموع اجرای این طرح تنها محدود به منازل مسکونی نبوده و دامنه آن شامل پرمصرف‌های خانگی، بدمصرف‌های خانگی، بخش‌های دولتی و عمومی، اماکن مذهبی، مراکز آموزشی و همچنین مراکز تجاری و پاساژ‌ها بوده است. این نگاه چندبخشی موجب افزایش اثربخشی طرح و دستیابی به کاهش مصرف در بسیاری از مشترکان شده است.

در نهایت گفتنی است، با وجود افزایش نسبی بارندگی در تهران نسبت به سال گذشته، میزان بارش‌ها همچنان کمتر از میانگین بلندمدت است و نگرانی درباره منابع آبی ادامه دارد. در سال گذشته ذخایر برخی سد‌های مهم تهران به پایین‌ترین سطح تاریخی رسید و حتی مدیریت فشار آب در شب‌ها اجرا شد؛ مسئولان تأکید دارند کشور وارد ششمین سال خشکسالی شده و مدیریت مصرف آب اهمیت بیشتری پیدا کرده است. یکی از راهکار‌های اصلی، نصب تجهیزات کاهنده مصرف آب در منازل و مراکز مختلف است که هزینه کمی دارد، اما اثر قابل توجهی در کاهش مصرف دارد. اجرای گسترده این طرح در بخش‌های خانگی، اداری، آموزشی و تجاری می‌تواند نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی تهران داشته باشد.