از سکوتِ دیوارها تا بازگشتِ رونق؛ ضرورت احیای بافت تاریخی بروجرد
بروجرد، تنها یک شهر با پیشینه تاریخی نیست؛ بلکه یک کتاب باز است که صفحات آن از سنگ، آجر و کاشیهای هفترنگ نوشته شده است.
باشگاه خبرنگاران جوان؛ رضوان پاک منش - خانههای تاریخی بروجرد شاهدی بر شکوه معماری دوران قاجار و پهلوی اول هستند که در آنها، هنرِ «ارک» و ظرافتِ «آینه کاری» با هوشمندیِ معماری اقلیمی گره خورده است. اما امروز، این شاهکارهای معماری که روزگاری کانون زندگی و فرهنگ بودند، با سایهای از سکوت و فرسودگی روبهرو هستند. این خانهها دیگر تنها متعلق به تاریخ نیستند، بلکه بخشی از هویت زنده بروجرد و دارایی ارزشمند کشور محسوب میشوند.
وقتی تاریخ زیر بار زمان میرود
بحران اصلی، فرسودگی طبیعی نیست؛ بلکه «بیتوجهی استراتژیک» است. خانههای تاریخی بروجرد با چالشهای چندگانه روبهرو هستند نبود نگهداری دورهای باعث شده تا سقفها، طاقها و ستونهای این بناها در برابر عوامل جوی آسیب ببینند. برخی از این بناها با مداخلات ساختمانی ناصحیح، اصالت خود را از دست دادهاند.
تصور عمومی این است که مرمت بناهای تاریخی، هزینهای سرآموز و گزاف دارد که بازگشت سرمایهاش نامشخص است؛ همین تصور، بزرگترین مانع در برابر احیا است.
برای نجات این بناها، باید نگاه خود را از «هزینه کردن برای یک بنای قدیمی» به «سرمایهگذاری در یک صنعت گردشگری» تغییر دهیم. خانههای تاریخی بروجرد پتانسیل تبدیل شدن به محرکهای اقتصادی هستند.
وجود ۲۷۰ هکتار بافت تاریخی در بروجرد
قدرت اله ولدی پیش از این در جریان بازدید از خانه تاریخی مغیث الاسلام طباطبایی اظهار داشت: حمایت از سرمایه گذاران بخش خصوصی در حوزه گردشگری میتواند موجب رشد و توسعه اقتصادی و استفاده از زیرساختهای گردشگری و طبیعی این شهرستان شود.
وی اضافه کرد: خانههای تاریخی شهرستان بروجرد؛ فرصت مناسبی برای سرمایه گذاری و جذب سرمایه گذار محسوب میشوند و میتوان با برنامهریزی دقیق در راستای گردشگری و بهبود وضعیت اقتصادی شهرستان از این پتانسیل مهم و زیرساختی بهرهمند شد.
وی تصریح کرد: وجود ۲۷۰ هکتار بافت تاریخی در بروجرد و ثبت جهانی بخشی از اماکن تاریخی واقع شده در این بافت موجب شده تا فرصتهای مهم گردشگری در شهرستان ایجاد شود و در کنار آن خانههای تاریخی مصری و مغیث الاسلام به بخش خصوصی توانمند واگذار شده که در راستای جذب گردشگری، میتوان از این دو ظرفیت استفاده کرد.
۲۰۰ بنای تاریخی بروجرد در انتظار سرمایه گذاری
معاون استاندار و فرماندار ویژه بروجرد گفت: همچنین افزون بر ۲۰۰ بنای تاریخی شامل خانه، حمام ها، بازار، مسجد، باغها و عمارت در این شهرستان وجود دارد که حدود ۲۵ خانه تاریخی در فهرست آثار ملی کشور ثبت شده و بیش از ۱۰ خانه تاریخی دیگر نیز شناسایی شده که بعد از تشکیل پرونده و تهیه گزارش آنها نیز ثبت خواهند شد.
ولدی، سرمایه گذاری بخش خصوصی در خانه مغیث الاسلام طباطبایی را نمونه بارز حمایت از بخش خصوصی توانمند دانست و گفت: با دانش بومی و بهره مندی از آثار تاریخی و صنایع دستی موجود در این شهرستان، این خانه تاریخی مرمت و بازسازی شده و بزودی شاهد افتتاح و پذیرش مسافران و مهمانان در این مرکز پذیرایی اقامتی خواهیم بود.
خانه تاریخی مغیث الاسلام طباطبایی از خانههای تاریخی دوره قاجاریه میباشد که در سال ۱۳۸۵ به شماره ۱۵۶۶۷ در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده و هم اکنون توسط بخش خصوصی توانمند و بومی شهرستان بروجرد مورد مرمت و بازسازی قرار گرفته است.
ضرورت سرمایهگذاری؛ چرا اکنون؟
سرمایهگذاری در بافت تاریخی بروجرد، نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت است. در دنیای امروز، گردشگر به دنبال «تجربه» است، نه صرفاً مشاهده یک بنا. خانههای تاریخی، بهترین بستر برای فروش این تجربه هستند. برخلاف ساختمانهای مدرن که ارزش آنها با گذشت زمان کاهش مییابد، بناهای تاریخی با مرمت و مدیریت درست، ارزش افزوده بسیار بالایی در بازار جهانی میراث فرهنگی پیدا میکنند. این نوع سرمایهگذاری، توسعهای است که با محیط زیست و فرهنگ جامعه همسو است و باعث جلوگیری از مهاجرت معکوس و پویایی دوباره بافتهای قدیمی میشود.
نقشه راه؛ آنچه از مسئولان و سرمایهگذاران انتظار میرود
برای اینکه این رویا به واقعیت تبدیل شود، نیاز به یک مثلث همکاری داریم. با ایجاد مشوقهای مالیاتی، تسهیلات بانکی با نرخ بهره پایین برای مرمت و تسهیل در فرآیندهای اخذ مجوز تغییر کاربری.
با ورود به این حوزه نه با نگاه کوتاهمدت، بلکه با استراتژی مدیریت داراییهای میراثی.
با رعایت اصول سختگیرانه مرمت و جلوگیری از تخریب اصالت بناها در حین بازسازی.
فرصتی که نباید از دست رفت
خانههای تاریخی بروجرد، تنها آجر و گِلی نیستند که در حال فروپاشیاند؛ آنها فرصتهای از دست رفتهای هستند که در آستانه بازگشت قرار دارند. اگر امروز با نگاهی هوشمندانه و سرمایهگذاریای جسورانه به سراغ این میراث برویم، فردا نه تنها با شهر زیباتری روبهرو خواهیم بود، بلکه با اقتصاد پویاتر و شکوفات گردشگری در منطقه روبهرو خواهیم شد. زمان آن رسیده که تاریخ را نه به عنوان یک بار سنگین، بلکه به عنوان موتور محرک توسعه بروجرد در نظر بگیریم.
