باشگاه خبرنگاران جوان؛ کیمیا قلی‌پور - بررسی آمار بارش کشور در سال آبی جاری نشان می‌دهد میزان بارش کل کشور به ۲۵۵.۱ میلی‌متر رسیده‌است و شرایط کشور در مقایسه با متوسط درازمدت در شرایط نرمال قرار دارد. البته توزیع بارش در سطح کشور یکنواخت نبوده‌است و همچنان تعداد ۱۰ استان کشور با بارش سال آبی جاری کمتر از ۵۰ درصد متوسط درازمدت ثبت شده‌ است.

علیرغم اینکه آمار میزان ورودی میانی سد‌های کشور روند بارش‌ها در سال آبی جاری افزایش ۷ درصدی نسبت به بارش متوسط درازمدت و افزایش ۶۶ درصدی نسبت به سال گذشته مواجه بوده است، بررسی شاخص خشکسالی SPI در مقیاس کشوری بیانگر این واقعیت است که نقش سال‌های متوالی خشکسالی در کشور هنوز مرتفع نشده و بدلیل افت تراز مخازن کسری مخزن پروژه‌های آبرسانی بزرگ کشور در ایام سال‌های گذشته مانند گذشته تداوم داشته و نگرانی کسری مخازن آب سطحی و زیرزمینی کماکان وجود دارد.

 همچنان که ورود آب در سد‌های کشور نسبت به سال گذشته و متوسط درازمدت در شرایطی نرمال و یا نرمال متمایل به‌تر نیز می‌تواند اثرات منفی بر کاهش کسری مخازن مخازن کشوری نداشته باشد. کاهش مخزن، همزمان با شرایط فعلی افت ورودی سد‌ها و افزایش فشار بر تامین آب از زیرزمین برای تامین آب در بخش‌های مختلف مصرف، اختلالات مختلفی را ایجاد خواهد داد.

از نظر وضعیت ذخایر سدها، بررسی آمار نشان می‌دهد که میزان ورودی منابع آبی کشور از ابتدای سال تاکنون در مقایسه با متوسط ۲ ساله افزایش قابل توجهی نداشته و شاخص اصلی نشان می‌دهد در ۴۰ درصد نسبت به سال گذشته به سال گذشته کاهش ۳ درصدی داشته‌است و از نظر درصد حجم مخازن ۷۹ درصد نسبت به سال گذشته کاهش ۴ درصدی و در قیاس با سال قبل افزایش ۳۳ درصدی را تجربه کرده‌است.

بررسی موجودی مخازن سد‌های کشور نشان می‌دهد که به دلیل الگوی خاص حوضه‌های آبریز کشور، بخش‌های مهم مخزن و بارش از نوع برف در برخی حوضه‌ها همیشه با توجه به حجم مجوز منابع موجود حوضه‌های منابع حوضه آبریز کارون، کرخه و سایر حوضه‌های آبی کشور، نقش موثر و مهمی در تامین آب شرب و کشاورزی این مناطق دارد.

بررسی شاخص‌های خشکسالی نیز نشان می‌دهد آثار خشکسالی‌های متوالی همچنان بر منابع آبی کشور سایه انداخته و کاهش تراز برخی مخازن و افزایش فشار بر منابع آب زیرزمینی از پیامدهای این وضعیت است؛ موضوعی که در صورت تداوم مصرف بالا می‌تواند چالش‌های جدی‌تری در تأمین آب ایجاد کند.

در چنین شرایطی کارشناسان تأکید دارند مدیریت مصرف آب باید به یک اولویت جدی در سیاست‌های آبی کشور تبدیل شود. اصلاح الگوی مصرف در بخش کشاورزی به عنوان بزرگ‌ترین مصرف‌کننده آب، بهینه‌سازی مصرف در بخش شهری و صنعتی و همچنین افزایش آگاهی عمومی درباره صرفه‌جویی می‌تواند نقش مهمی در کاهش فشار بر منابع آبی داشته باشد.

به اعتقاد متخصصان، حتی در سال‌هایی که میزان بارش در محدوده نرمال قرار می‌گیرد، بدون مدیریت مصرف و کنترل تقاضا امکان جبران کسری مخازن و بازگشت به تعادل پایدار در منابع آبی کشور وجود نخواهد داشت؛ از این رو مدیریت مصرف آب به عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارها برای حفظ پایداری منابع آبی کشور مطرح است.